ਔਲੀਵਰ ਕਰੌਮਵੈੱਲ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਹਿਜ਼ ਹਾਈਨੈਸ
ਔਲੀਵਰ ਕਰੌਮਵੈੱਲ
Oliver Cromwell by Samuel Cooper.jpg
1656 ਦਾ ਸੈਮੂਅਲ ਕੂਪਰ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਕਰੌਮਵੈੱਲ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ
ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲਾਰਡ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
16 ਦਸੰਬਰ 1653 – 3 ਸਤੰਬਰ 1658
ਸਾਬਕਾ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਸਟੇਟ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਿਚਰਡ ਕਰੌਮਵੈੱਲ
ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਲਈ
ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
1640–1649
ਮੌਨਾਰਕ ਚਾਰਲਸ ਪਹਿਲਾ
ਹੈਟਿੰਗਡਨ ਲਈ
ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
1628–1629
ਮੌਨਾਰਕ ਚਾਰਲਸ ਪਹਿਲਾ
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ 25 ਅਪਰੈਲ 1599
ਹੰਟਿੰਗਡਨ, ਹੰਟਿੰਗਡਨਸ਼ਾਇਰ, ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ
ਮੌਤ 3 ਸਤੰਬਰ 1658 (ਉਮਰ 59)
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾੱਲ, ਲੰਡਨ, ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਰੇਟ
ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਟਾਈਬਰਨ, ਲੰਡਨ
ਕੌਮੀਅਤ ਅੰਗਰੇਜ਼
ਪਤੀ/ਪਤਨੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਬੋਚਿਆਰ (ਵਿ. ਗਲਤੀ: ਗਲਤ ਸਮਾਂ)
ਸੰਤਾਨ
ਮਾਪੇ
  • ਰਾਬਰਟ ਕਰੌਮਵੈੱਲ (ਪਿਤਾ)
  • ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸਟੇਵਾਰਡ (ਮਾਂ)
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਸਿਡਨੀ ਸਸੈਕਸ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ
ਕੰਮ-ਕਾਰ ਕਿਸਾਨ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ, ਸੈਨਾ ਕਮਾਂਡਰ
ਦਸਤਖ਼ਤ
ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਸਰਵਸ
ਕੱਚਾ(ੇ) ਨਾਮ "ਓਲਡ ਆਇਰਨਸਾਈਡਜ਼"
ਵਫ਼ਾ ਗੋਲਸਿਰ
ਸਰਵਸ/ਸ਼ਾਖ ਪੂਰਬੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (1643-1645); ਨਿਊ ਮਾਡਲ ਆਰਮੀ (1645–1646)
ਸਰਵਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ 1643–1651
ਰੈਂਕ ਕਰਨਲ (1643 & nbsp; - 1644 ); ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ-ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਹਾਰਸ (1644-1645 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ); ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ-ਜਨਰਲ (1645-1646)ਆਫ਼ ਕਵਲਰੀ
ਕਮਾਂਡ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜਸ਼ਾਇਰਆਇਰਨਸਾਈਡਜ਼ (1643 – 1644 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ); ਪੂਰਬੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (1644–1645 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ); ਨਿਊ ਮਾਡਲ ਆਰਮੀ (1645–1646)
ਜੰਗਾਂ/ਯੁੱਧ

'ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਵਲ ਜੰਗ: '

ਔਲੀਵਰ ਕਰੌਮਵੈੱਲ (25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1599  – 3 ਸਤੰਬਰ, 1658)[lower-alpha 1] ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਸੀ।  ਉਹ 1653 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇ ਲਾਰਡ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ।  

ਕਰੌਮਵੈੱਲ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗੀ ਭੱਦਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿੰਗ ਹੈਨਰੀ ਅੱਠਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਥਾਮਸ ਕ੍ਰੋਮਵੈਲ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ 1628 ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।[1] 1630 ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਪਿਉਰਿਟਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਮ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। [2] ਉਹ ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਿਉਰਿਟਨ ਮੂਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਸਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1628 ਵਿਚ ਹੰਟਿੰਗਡਨ ਤੋਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ (1640) ਅਤੇ ਲੰਮੀ (1640-1649) ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਾਂ ਲਈ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ "ਗੋਲਸਿਰਿਆਂ" ਜਾਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। "ਓਲਡ ਆਇਰਨਸਾਈਡਜ਼" ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਘੁੜ-ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਤੋਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਸਰ ਥਾਮਸ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਮਾਡਲ ਆਰਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।

1649 ਵਿੱਚ ਕਰੌਮਵੈਲ ਕਿੰਗ ਚਾਰਲਸ I ਦੇ ਡੈਥ ਵਾਰੰਟ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰੰਪ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (1649-1653) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1649-1650 ਵਿਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਰੌਮਵੈਲ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕਨਫ਼ੈਡਰੇਟ ਅਤੇ ਰਾਇਲਿਸਟ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਇਰਿਸ਼ ਕਨਫ਼ੈਡਰੇਟ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕਾਂ (ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪਰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਗਿਣਤੀ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਜ਼ਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਕਬਾ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਰੌਮਵੈਲ ਨੇ 1650 ਅਤੇ 1651 ਵਿਚਕਾਰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 

ਫੁਟਨੋਟ[ਸੋਧੋ]

  1. Dates in this article are according to the Julian calendar in force in England during Cromwell's lifetime; however, years are assumed to start on 1 January rather than 25 March, which was the English New Year. The Gregorian calendar counterparts are: born 5 May 1599; died 13 September 1658 (see Old Style and New Style dates).

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Morrill, John (2004). "Cromwell, Oliver (1599–1658)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. Retrieved 23 April 2017. (subscription required (help)). 
  2. "The survival of English nonconformity and the reputation of the English for tolerance is part of his abiding legacy," says David Sharp, ((Sharp 2003, p. 68)