ਲੰਡਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਲੰਡਨ
ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ
ਘੜੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉੱਪਰੋਂ: ਲੰਡਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦੂਰ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਟਰੀਫਲਗਰ ਸਕੁਏਅਰ, ਲੰਡਨ ਆਈ, ਟਾਵਰ ਬ੍ਰਿਜ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਰਾਊਂਡਏਲ ਦੇ ਨਾਲ ਏਲੀਜ਼ਾਬੇਥ ਟਾਵਰ
Coordinates: 51°30′26″N 0°7′39″W / 51.50722°N 0.12750°W / 51.50722; -0.12750ਗੁਣਕ: 51°30′26″N 0°7′39″W / 51.50722°N 0.12750°W / 51.50722; -0.12750
ਦੇਸ਼  ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ
ਦੇਸ਼  ਇੰਗਲੈਂਡ
ਖੇਤਰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ
ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਅੰ.43 ਈ. (ਲੰਡੀਨੀਅਮ ਵਜੋਂ)
ਦੇਸ਼ ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ & ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ & 32 ਨਗਰ
ਸਰਕਾਰ
 • ਕਿਸਮ ਵਿਵਸਥਿਤ ਅਧਿਕਾਰ
 • ਬਾਡੀ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਅਥਾਰਟੀ
 • ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸੰਸਥਾ ਲੰਡਨ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
 • ਲੰਡਨ ਅਸੰਬਲੀ 14 ਚੋਣ ਖੇਤਰ
 • ਯੂ.ਕੇ. ਸੰਸਦ 73 ਚੋਣ ਖੇਤਰ
 • ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ ਲੰਡਨ ਹਲਕਾ
ਖੇਤਰਫਲ
 • ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ [
 • ਸ਼ਹਿਰੀ [
 • ਮੈਟਰੋ [
ਉਚਾਈ[1] 35
ਅਬਾਦੀ (2016)
 • ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ 8
 • ਘਣਤਾ /ਕਿ.ਮੀ. (/ਵਰਗ ਮੀਲ)
 • ਸ਼ਹਿਰੀ 9
 • ਸ਼ਹਿਰੀ ਘਣਤਾ /ਕਿ.ਮੀ. (/ਵਰਗ ਮੀਲ)
 • ਮੈਟਰੋ 14[2]
 • ਮੈਟਰੋ ਸੰਘਣਾਪਣ /ਕਿ.ਮੀ. (/ਵਰਗ ਮੀਲ)
Demonym ਲੰਡਨੀਅਰ
ਕੋਕਨੀ (ਬੋਲਚਾਲ)
GVA (2016)[3]
 • ਕੁੱਲ £396 ਬਿਲੀਅਨ (US$531 ਬਿਲੀਅਨ)[4]
 • ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ £45,046 (US$60,394)[5]
ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਮੀਨ ਸਮਾਂ (UTC)
 • ਗਰਮੀਆਂ (DST) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਮਾਂ (UTC+1)
ਪੋਸਟਕੋਡ ਖੇਤਰ
ਏਰੀਆ ਕੋਡ
Police ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਪੁਲਿਸ
GeoTLD .london
Website london.gov.uk

ਲੰਡਨ (ਸੁਣੋi/ˈlʌndən/) ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।[6][7] ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਥੇਮਜ਼ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰੋਮਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂਮ "ਲੰਡੇਨੀਅਮ" ਰੱਖਿਆ ਸੀ।[8] ਲੰਡਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੂਲ, ਸਿਟੀ ਆਫ ਲੰਡਨ, ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ 1.12-square-mile (2.9 km2) ਮੱਧਕਾਲ ਸੀਮਾਵਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।[9][10][11] ਇਸਨੂੰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।[12][13] ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਅਸੈਂਬਲੀ ਆਪਣੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।[14][note 1][15]

ਲੰਡਨ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ,[16][17] ਜੋ ਕਿ ਕਲਾ, ਕਾਮਰਸ, ਸਿੱਖਿਆ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਫੈਸ਼ਨ, ਫਾਇਨਾਂਸ, ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਮੀਡੀਆ, ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਸਰਵਿਸ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ, ਯਾਤਰਾਸਥੱਲ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਪੱਖੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।[18][19][20] ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿੱਤੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।[21][22][23][24] ਇਸਦਾ ਜੀਡੀਪੀ ਖੇਤਰ ਪੱਖੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ/ਛੇਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ।[note 2][25][26]

ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।[27] ਇਸਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਮਿਡ-2016 ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਜਨਸੰਖਿਆ (ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ) 8,787,892 ਸੀ,[28] ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ[29] ਅਤੇ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 13.4% ਹਿੱਸਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[30] 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ 9,787,426 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੈਰਿਸ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੈ। [31] ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮਹਾਂਨਗਰ ਖੇਤਰ 2016 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 14,040,163 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਅਥਾਰਟੀ ਸ਼ਹਿਰ-ਖੇਤਰ (ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ) ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 22.7 ਮਿਲੀਅਨ।[32][33] ਲੰਡਨ 1831 ਤੋਂ 1925 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।[34]

ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਲੰਡਨ ਦਾ ਟਾਵਰ; ਕੇਊ ਗਾਰਡਨ; ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਦੇ ਪੈਲੇਸ, ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਐਬੇ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਮਾਰਗਰੇਟ ਚਰਚ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਹ ਸਾਈਟ; ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤਾ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਆਬਜਰਵੇਟਰੀ, ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਪ੍ਰਾਈਮ ਮੈਰੀਡੀਅਨ, 0 ° ਲੰਬਕਾਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਵਿੱਚ ਮੀਨ ਟਾਈਮ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ)।[35] ਹੋਰ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਕਿੰਘਮ ਪੈਲਸ, ਲੰਡਨ ਆਈ, ਪਿਕਕਾਡੀਲੀ ਸਰਕਸ, ਸੈਂਟ ਪੌਲੀਜ਼ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ, ਟਾਵਰ ਬ੍ਰਿਜ, ਟਰਫਲਗਰ ਸਕਵੇਅਰ ਅਤੇ ਦ ਸ਼ਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਲੰਡਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ, ਨੈਚੂਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਟੇਟ ਮਾਡਰਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਥਿਏਟਰਜ਼ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਗੈਲਰੀਆਂ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।[36] ਲੰਡਨ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ।

ਗੈਲਰੀ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "London, United Kingdom Forecast : Weather Underground (weather and elevation at Bloomsbury)" (online). The Weather Underground, Inc. Retrieved 22 August 2014. 
  2. "Metropolitan Area Populations". Eurostat. 16 November 2017. Retrieved 17 November 2017. 
  3. "Regional gross value added (income approach) - Office for National Statistics". www.ons.gov.uk. 
  4. "XE: Convert GBP/USD. United Kingdom Pound to United States Dollar". www.xe.com. 
  5. "XE: Convert GBP/USD. United Kingdom Pound to United States Dollar". www.xe.com. 
  6. "London". Collins Dictionary. n.d. Retrieved 23 September 2014. 
  7. "The World Factbook". Central Intelligence Agency. 1 February 2014. Retrieved 23 February 2014. 
  8. "Roman London". Museum of London. n.d. Archived from the original on 22 March 2008. 
  9. Joshua Fowler (5 July 2013). "London Government Act: Essex, Kent, Surrey and Middlesex 50 years on". BBC News. 
  10. Laurence Cawley (1 August 2013). "The big debate: Is Bromley in London or Kent?". Bromley Times. 
  11. Joanna Till (14 February 2012). "Croydon, London or Croydon, Surrey?". Croydon Advertiser. Archived from the original on 14 July 2014. 
  12. "Government Offices for the English Regions, Fact Files: London". Office for National Statistics. Archived from the original on 24 January 2008. Retrieved 4 May 2008. 
  13. Elcock, Howard (1994). Local Government: Policy and Management in Local Authorities. London: Routledge. p. 368. ISBN 978-0-415-10167-7. 
  14. Jones, Bill; Kavanagh, Dennis; Moran, Michael; Norton, Philip (2007). Politics UK. Harlow: Pearson Education. p. 868. ISBN 978-1-4058-2411-8. 
  15. Lieutenancies Act 1997
  16. Adewunmi, Bim (10 March 2013). "London: the everything capital of the world". The Guardian. London. 
  17. "What's The Capital Of The World?". More Intelligent Life. Archived from the original on 22 September 2013. Retrieved 4 July 2013. 
  18. "The World's Most Influential Cities 2014". Forbes. Retrieved 2 March 2015. 
  19. "Global Power City Index 2014". Institute for Urban Strategies – The Mori Memorial Foundation. Retrieved 2 March 2015. 
  20. Dearden, Lizzie (7 October 2014). "London is 'the most desirable city in the world to work in', study finds". The Independent. London. Retrieved 2 March 2015. 
  21. "The Global Financial Centers Index measures cities". Alex Tanzi. September 2016. 
  22. "The Global Financial Centres Index 18" (PDF). Long Finance. September 2015. 
  23. "Worldwide Centres of Commerce Index 2008" (PDF). Mastercard. 
  24. "Global Financial Centres Index 18" (PDF). Z/Yen. 2015. 
  25. "The Most Dynamic Cities of 2025". Foreign Policy. Washington DC. September–October 2012. Retrieved 28 September 2012. 
  26. "Global city GDP rankings 2008–2025". PricewaterhouseCoopers. Archived from the original on 28 November 2010. Retrieved 16 November 2010. 
  27. "Languages spoken in the UK population". National Centre for Language. Archived from the original on 19 May 2011. Retrieved 6 June 2008. Additional archives: 13 February 2005.
  28. "Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland". Office for National Statistics. 22 June 2017. Retrieved 26 June 2017. 
  29. "Largest EU City. Over 7 million residents in 2001". Office for National Statistics. Archived from the original on 26 July 2007. Retrieved 28 June 2008. 
  30. "Focus on London – Population and Migration | London DataStore". Greater London Authority. Archived from the original on 16 October 2010. Retrieved 10 February 2012. 
  31. "2011 Census – Built-up areas". ONS. Retrieved 29 June 2013. 
  32. "The London Plan (March 2015)". London.gov.uk. The Greater London Authority. Retrieved 27 January 2017. 
  33. "A Manifesto for Long Term Growth of the London City Region" (PDF). aecom.com. AECOM. Retrieved 27 January 2017. 
  34. "London: The greatest city". Channel 4. Archived from the original on 19 May 2011. Retrieved 12 October 2008. 
  35. "Lists: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland". UNESCO. Retrieved 26 November 2008. 
  36. "West End Must Innovate to Renovate, Says Report". What's On Stage. London. 25 January 2008. Archived from the original on 19 May 2011. Retrieved 15 November 2010. 

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]



ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:<ref> tags exist for a group named "note", but no corresponding <references group="note"/> tag was found, or a closing </ref> is missing