ਕਥਕ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਆਰੁਸ਼ੀ ਨਿਸ਼ੰਕ ਲਖਨਊ ਕਥਕ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ

ਕੱਥਕ (ਹਿੰਦੀ: कथक) ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਠਵੀਂ ਕਿਸਮ ਹੈ।[1] ਕੱਥਕ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਫ਼ਰੀ ਬਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਕੱਥਕ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਥਕ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਕਥਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕਹਾਣੀ" ਅਤੇ ਕੱਥਕ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ" ਜਾਂ "ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ"।[2] ਕਵਿਤਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਾਕ, ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੱਥਕ ਡਾਂਸਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕੱਥਕ ਬਹੁਤ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ, ਉਂਝ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ।[3]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Reena Shah (2006). Movement in Stills: The Dance and Life of Kumudini Lakhia. Mapin. p. 9. ISBN 978-81-88204-42-7. 
  2. Massey 1999, p. 15.
  3. James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M. The Rosen Publishing Group. pp. 358–359. ISBN 978-0-8239-3179-8.