ਕੁਮਾਰੀ ਕਮਲਾ
ਕੁਮਾਰੀ ਕਮਲਾ | |
|---|---|
 Kumari Kamala in the early 1950s |
ਕੁਮਾਰੀ ਕਮਲਾ (ਜਨਮ 16 ਜੂਨ 1934) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਮਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਮਲਾ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਤਾਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਜ਼ੂਵਰ ਸਟਾਈਲ ਡਾਂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਸਟਾਇਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਉਹ ਮਯੁਰਾਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।[1] ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਰੱਧਾ ਅਤੇ ਵਾਸਾਂਤੀ ਵੀ ਡਾਂਸਰ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਮਲਾ ਨੇ ਬੰਬਈ ਦੇ ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਕਥਕ ਨਾਚ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪਾਠ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਓ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਏ ਐਨ ਕਲਿਆਣਸੁੰਦਰਮ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਚ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਲੀਬਰ ਸੰਗਮ (1938) ਅਤੇ ਰਮਾਨਾਮਾ ਮਹਿਮਾਈ (1939) ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਮਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫ਼ਲ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ 1944 ਵਿੱਚ ਜਗਾਥਲਪ੍ਰਤਾਪਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪਾਮਪੂ ਆਤਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਮਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸ੍ਰੀ ਵਲੀ (1945) ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਮੀਰਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਮ ਇਰੂਵਰ ਨੇ ਤਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਨਾਮ ਇਰੂਵਰ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਚਾਂ ਨੇ ਭਰਤਾਨਾਟਿਅਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ" ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[2]
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
[ਸੋਧੋ]ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਆਰ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ 1960 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।[3] ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਟੀ.ਵੀ. ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਰਾਇਣ ਦੀ 1983 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋਨੰਦ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।[4]
ਅਵਾਰਡ
[ਸੋਧੋ]- 1967 - ਕਲਾਈਮਾਮਨੀ
- 1968 - ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
- 1970 - ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ[6]
- 1975 - ਕੋਲਗੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਂਟਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਸ਼ਿਪ
- 1989 - ਸਰੁਤੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਈ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਯੂਰ ਮੈਡਲ
- 1993 - ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਤਿਆਗਾਰਾਜਾ ਅਰਾਧਨਾ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤਾ ਰਤਨਾਕਰ
- 2002 - ਮਦਰਾਸ ਮਿਊਜ਼ਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਪਲੈਟੀਨਮ ਜੁਬਲੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
- 2010 - ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ
- 2012 - ਚੌਥੇ ਸੇਂਟ ਲੂਈਸ ਇੰਡੀਅਨ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸੌਰਿਆ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ
ਅੰਸ਼ਕ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
[ਸੋਧੋ]1938 ਵਾਲੀਬਰ ਸੰਗਮ
1938 ਜੇਲ੍ਹਰ
1939 ਰਾਮਨਾਮਾ ਮਹਿਮਾਈ
1941 ਕੰਚਨ
1942 ਚਾਂਦਨੀ
1943 ਕਿਸਮਤ
1943 ਰਾਮ ਰਾਜ
1944 ਜਗਥਲਪ੍ਰਥਾਪਨ
1945 ਸ੍ਰੀ ਵਲੀ
1945 ਮੀਰਾ
1945 ਐਨ ਮਗਨ
1947 ਏਕੰਬਵਾਨਨ
1947 ਕਟਾਗਮ
1947 ਮਹਾਤਮਾ ਉਦੰਗਰ
1947 ਨਮ ਇਰੁਵਰ
1948 ਵੇਧਾਲਾ ਉਲਗਾਮ
1950 ਵਿਜੇਕੁਮਾਰੀ
1950 ਦਿਗੰਬਰਾ ਸਮੀਅਰ
1951 ਲਾਵਣਿਆ
1951 ਦੇਵਕੀ
1951 ਮੋਹਨਾ ਸੁੰਦਰਮ
1953 ਮਨੀਥਨ
1953 ਉਲਾਗਾਮ
1954 ਵਿਲਾਯਤੂ ਬੋਮਾਈ
1956 ਦੇਵਤਾ
1956 ਨਾਨੇ ਰਾਜਾ
1956 ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ
1956 ਕੁਲ ਧੀਵਮ
1957 ਕਠਪੁਤਲੀ
1958 ਭੁੱਕੀਲਾਸ
1958 ਤਿਰੁਮਨਮ
1958 ਇਲਾਰਾਮ ਨਲਾਰਾਮ
1958 ਯਹੂਦੀ
1959 ਸ਼ਿਵਗੰਗਈ ਸੀਮਈ
1959 ਨਾਚ ਘਰ
1959 ਨਵਾਂ ਸੰਸਾਰ
1960 ਪਾਰਥੀਬਨ ਕਾਨਵੁ
1960 ਪਾਵੈ ਵਿਲਕੁ ॥
1960 ਵੀਰਕਕਨਲ
1961 ਭਗਤ ਕੁਚੇਲਾ
1961 ਸੌਗੰਧ
1962 ਕੋਂਜੁਮ ਸਲੰਗਾਈ
1962 ਸੁਮੈਥਾਂਗੀ
1971 ਜਵਾਲਾ
1973 ਛੇਂਦਾ
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Menon, Indira (1999). The Madras quartet: women in Karnatak music. Roli Books. pp. 55. ISBN 81-7436-078-6.
- ↑ Guy, Randor (7 January 2002). "She danced her way to stardom". The Hindu. Archived from the original on 24 ਮਾਰਚ 2002. Retrieved 25 July 2011.
{{cite news}}: Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ "Children's books author Kamala Laxman passes away". The Hindu. 14 November 2015. Retrieved 25 December 2015.
- ↑ "'Kumari' Kamala Bharatanatyam Dancer". Kutcher Buzz.com. Retrieved 26 July 2011.
- ↑ "Interview: Kamala Lakshman, Bharatanatyam dancer & Guru". Narthaki. August 2000. Retrieved 26 July 2011.
- ↑ "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 November 2014. Retrieved July 21, 2015.