ਫ਼ੀਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਫੀਦਲ ਕਾਸਤਰੋ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਫ਼ੀਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ
ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕ, ਜੋਸ ਮਾਰਤੀ ਦੇ ਬੁੱਤ (ਹਵਾਨਾ) ਸਾਹਮਣੇ ਕਾਸਤਰੋ (2003 ਵਿੱਚ)
ਪ੍ਰਥਮ ਸਕੱਤਰ, ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
24 ਜੂਨ 1961 – 19 ਅਪਰੈਲ 2011
ਡਿਪਟੀ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ
ਪਿਛਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਬਲਾਸ ਰੋਕਾ ਕਾਲਦੇਰੀਓ
ਅਗਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ
ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
2 ਦਸੰਬਰ 1976 – ਫਰਵਰੀ 24, 2008
ਡਿਪਟੀ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ
ਪਿਛਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਓਸਵਾਲਦੋ ਦੋਰਤੀਕੋਸ ਤੋਰਾਦੋ
ਅਗਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ
ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
2 ਦਸੰਬਰ 1976 – 24 ਫਰਵਰੀ 2008
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖ਼ੁਦ
ਪਿਛਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਖ਼ੁਦ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ)
ਅਗਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ
ਕਿਊਬਾ ਦਾ 16ਵਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
16 ਫਰਵਰੀ 1959 – 2 ਦਸੰਬਰ 1976
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਨੁਏਲ ਊਰੀਤੀਆ ਲਿਓ
ਓਸਵਾਲਦੋ ਦੋਰਤੀਕੋਸ ਤੋਰਾਦੋ
ਪਿਛਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਖੋਸੇ ਮੀਰੋ ਕਾਰਦੋਨਾ
ਅਗਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਖੁਦ (ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ)
ਗੁੱਟ-ਨਿਰਲੇਪ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ 7ਵਾਂ ਅਤੇ 23 ਵਾਂ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
16 ਸਤੰਬਰ 2006 – 24 ਫਰਵਰੀ 2008
ਪਿਛਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਹਿਮਦ ਬਾਦਾਵੀ
ਅਗਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
10 ਸਤੰਬਰ 1979 – 6 ਮਾਰਚ 1983
ਪਿਛਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਜੂਨਿਅਸ ਰਿਚਰਡ ਜੈਵਰਧਨੇ
ਅਗਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਨੀਲਮ ਸੰਜੀਵਾ ਰੈਡੀ
ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ
ਜਨਮ ਅਲੇਜਾਂਦਰੋ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼
13 ਅਗਸਤ 1926(1926-08-13)
Birán, Holguin Province, ਕਿਊਬਾ
ਮੌਤ 25 ਨਵੰਬਰ 2016(2016-11-25) (ਉਮਰ 90)
ਸੈਂਤੀਯਾਗੋ ਡੀ ਕਿਊਬਾ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਕਿਊਬਾ
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ Mirta Diaz-Balart (1948–55)
Dalia Soto del Valle (1980–present)
ਸਬੰਧ (ਭੈਣ-ਭਰਾ)
ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼
ਐਮਾ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼
ਅਗਸਤੀਨਾ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼
ਰਾਮੋਨ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼
ਐਂਜ਼ਲ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼
ਜੁਆਨਾ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼
ਪੇਡਰੋ ਏਮਿਲੀਓ ਕਾਸਤਰੋ ਅਰਗੋਤਾ
Manuel ਕਾਸਤਰੋ ਅਰਗੋਤਾ
ਲਿਡੀਆ ਕਾਸਤਰੋ ਅਰਗੋਤਾ
ਅਨਤੋਨੀਆ ਮਾਰੀਆ ਕਾਸਤਰੋ ਅਰਗੋਤਾ
ਗਿਓਰਗੀਨਾ ਕਾਸਤਰੋ ਅਰਗੋਤਾ
ਮਾਰਟਿਨ ਕਾਸਤਰੋ
ਔਲਾਦ ਫ਼ੀਦੇਲ ਐਂਜ਼ਲ ਕਾਸਤਰੋ Diaz-Balart
Alina Fernández-Revuelta
Alexis ਕਾਸਤਰੋ-Soto
ਅਲੇਜਾਂਦਰੋ ਕਾਸਤਰੋ-ਸੋਤੋ
ਅਨਤੋਨੀਓ ਕਾਸਤਰੋ-ਸੋਤੋ
ਐਂਜ਼ਲ ਕਾਸਤਰੋ-ਸੋਤੋ
Alex ਕਾਸਤਰੋ-ਸੋਤੋ
ਜੋਰਗ ਐਂਜ਼ਲ ਕਾਸਤਰੋ Laborde
Francisca Pupo
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਹਵਾਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਪੇਸ਼ਾ ਵਕੀਲ
ਧਰਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
ਦਸਤਖ਼ਤ
*ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ 31 ਜੁਲਾਈ 2006 ਨੂੰ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਫ਼ੀਦੇਲ ਅਲੇਜਾਂਦਰੋ ਕਾਸਤਰੋ ਰਜ਼ (ਸਪੇਨੀ: Fidel Alejandro Castro Ruz; 13 ਅਗਸਤ 1926 - 25 ਨਵੰਬਰ 2016) ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ 1959 ਤੋਂ ਲੈਕੇ 1976 ਤੱਕ ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1976 ਤੋਂ ਲੈਕੇ 2008 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਿਹਾ।[1] ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਸਤਰੋ 1979 ਤੋਂ 1983 ਤੱਕ ਅਤੇ 2006 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਦੇ ਲਈ ਗੁੱਟ-ਨਿਰਲੇਪ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਰਿਹਾ।

ਇਕ ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਨਜਾਇਜ਼ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਸਤਰੋ ਹਵਾਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿ ਉਸਨੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਸਾਮਰਾਜੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਆਸਤ' ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਡੋਮਿਨੀਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਦਰੋਹਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫੁਲਗੇਂਸਿਓ ਬਤਿਸਤਾ ਦੀ ਫੌਜੀ ਜੁੰਡਲੀ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਲਈ, ਅਤੇ 1953 ਵਿਚ ਮੋਨਕਾਡਾ ਬੈਰਕਾਂ ਤੇ ਨਾਕਾਮ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿਤਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਕੱਟਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਚੇ ਗਵੇਰਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ 26 ਜੁਲਾਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਕਿਊਬਾ ਪਰਤ ਕੇ, ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਸੀਅਰਾ ਮੇਸਤਰਾ ਦੇ ਪਰਬਤੀ ਬੀੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਤਿਸਤਾ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਗੁਰੀਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਫ਼ੀਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ ਦਾ ਜਨਮ 1926 ਵਿੱਚ[2] ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਓਰੀਐਂਟ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬੀਰਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਪੇਨੀ, ਫ਼ੀਦੇਲ ਅਲੇਜਾਂਦਰੋ ਕਾਸਤਰੋ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਅਮੀਰ ਗੰਨਾ ਉਤਪਾਦਕ ਸੀ।[3] ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਣੀ, ਲੀਨਾ ਰਜ਼ ਗੋਨਜ਼ਾਲੇਜ਼ ਨੂੰ ਰਖੇਲ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਊਬਾਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਫ਼ੀਦੇਲ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਿਸਤੋਂ ਛੇ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਹੋਏ।

ਫ਼ੀਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਹਵਾਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਪਰਵਾਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚਲੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬਣ ਗਿਆ।

1953 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫੁਲਗੇਂਸਯੋ ਬਤਿਸਤਾ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਥਿਆਰ ਉਠਾ ਲਏ। ਜਨਤਕ ਇਨਕਲਾਬ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ 26 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਫੀਦਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ 100 ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਂਤੀਯਾਗੋ ਡੀ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਬੈਰਕ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਲੇਕਿਨ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ।

ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫਿਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਰਾਉਲ ਬੱਚ ਤਾਂ ਗਏ ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਲੇਕਿਨ ਫੀਦਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਬਤਿਸਤਾ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੰਘਰਸ਼ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਉਸ ਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ ਹੋਏ ਚਲਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਛਾਪਾਮਾਰ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਨੂੰ ਛੱਬੀ ਜੁਲਾਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਤਿਸਤਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲਗਾ ਸੀ।

ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਚੀ ਗੁਵੇਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]