ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
| ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ | |
|---|---|
 ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀ | |
| ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ | Uttarayana Suggi Habba Sankranti Til Sakraat />Môkôr Sôṅkrānti Mela Ghughuti Pedda Panduga Bhogi Sakraat Pongal Peddha Panduga Sakrat Khichaṛi Sankramana Tirmoori |
| ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ | ਹਿੰਦੂ, ਬੁੱਧ, ਸਿੱਖ, ਜੈਨ |
| ਧਾਰਮਿਕ ਰੰਗ | ਲਾਲ |
| ਮਹੱਤਵ | ਇੱਕ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ |
| ਜਸ਼ਨ | ite flying, bonfires, fairs, feast, arts, dance, socialization |
| ਮਿਤੀ | First day of makara masa, Bhogi (15 January in leap years; 14 January on all other years) |
| ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ | ਸਲਾਨਾ |
| ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ | ਪੋਂਗਲ, ਲੋਹੜੀ, ਲਾਲ ਲੋਈ, ਮਾਘ ਸਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਮਾਘ ਬੀਹੁ, ਤੁਸੂ ਤਿਉਹਾਰ' |
|
| ਇਤਿਹਾਸ · ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ |
| ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ · ਆਗਮ |
| ਯਕੀਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ |
|---|
| ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ · ਮੁਕਤੀ |
| ਕਰਮ · ਪੂਜਾ · ਮਾਇਆ |
| ਦਰਸ਼ਨ · ਧਰਮ |
| ਵੇਦਾਂਤ ·ਯੋਗ |
| ਸ਼ਾਕਾਹਾਰ · ਆਯੁਰਵੇਦ |
| ਯੱਗ · ਸੰਸਕਾਰ |
| ਭਗਤੀ {{ਹਿੰਦੂ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ}} |
| ਗ੍ਰੰਥ |
| ਵੇਦ ਸੰਹਿਤਾ · ਵੇਦਾਂਗ |
| ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗ੍ਰੰਥ · ਜੰਗਲੀ |
| ਉਪਨਿਸ਼ਦ · ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ |
| ਰਾਮਾਇਣ · ਮਹਾਂਭਾਰਤ |
| ਨਿਯਮ · ਪੁਰਾਣ |
| ਸ਼ਿਕਸ਼ਾਪਤਰੀ · ਵਚਨਾਮ੍ਰਤ |
| ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇ |
| ਦੈਵੀ ਧਰਮ · |
| ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ |
| ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੰਤ · ਮੰਦਿਰ ਦੇਵਸਥਾਨ |
| ਯੱਗ · ਮੰਤਰ |
| ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ · ਤਿਓਹਾਰ |
| ਵਿਗ੍ਰਹ |
| ਫਾਟਕ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ |
|
|
| ਹਿੰਦੂ ਤੱਕੜੀ ਢਾਂਚਾ |
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਪੋਸ਼ ਪਰਬਨ ਜਾਂ ਮਾਘੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: मकरसङ्क्रान्ति, ਰੋਮਨਾਈਜ਼ਡ: ਮਕਰਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ)[1] , ਭਾਰਤੀ (ਚੰਨ-ਸੂਰਜੀ) ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਸਥਿਤੀ ਧੰਨੁ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋ ਨਿਕਲ ਕੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ ਸੂਰਜ (ਸੂਰਜ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰਾਇਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਨੇ ਦੀ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ [1] (ਅਨੁਵਾਦ. ਮਕਰ ਤਿਉਹਾਰ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਇਣ, ਮਕਰ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।[2][3] ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ 14 ਜਨਵਰੀ (ਲੀਪ ਸਾਲ 'ਤੇ 15 ਜਨਵਰੀ) ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,[4][5][6] ਇਹ ਮੌਕਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਧਨੁ ਰਾਸ਼ੀ (ਧਨੁ) ਤੋਂ ਮਕਰ (ਮਕਾਰ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।[4][7][8] ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸੂਰਜੀ ਦੇਵਤਾ, ਸੂਰਜ,[9] ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[10] ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੌਕਾ ਕਈ ਬਹੁ-ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਇਹ ਵਰਨਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕੈਲੰਡਰ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਚੰਨ-ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਨ ਆਧਾਰਿਤ ਕੈਲੰਡਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਿਆਰ ਰੁੱਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।[4][5] ਇਹ ਮੱਕੜਾ (ਮਕਰ) ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜੀ (ਸਕਰਾਂਧ ਆਧਾਰਿਤ)ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।[8]
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ[11] ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।[8] ਇਹ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੋ ਗ੍ਰੇਗਰੀਅਨ ਤਾਰੀਖ ਹਰ ਸਾਲ (14 ਜਨਵਰੀ) ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।[5] ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਦੋਂ ਮਿਤੀ ਉਸ ਦਿਨ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[12] ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਘੀ (ਲੋਹੜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ), ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੋਆ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਸ਼ ਸੰਕਰਾਂਤੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਮਕਾਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਪੇਡ ਪਾਂਡਾਗਾ), ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਰਤ, ਅਸਾਮੀਆ ਦੁਆਰਾ ਮਾਘ ਬਿਹੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਥਾਈ ਪੋਂਗਲ ਆਦਿ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[13][14]
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰੰਗੀਨ ਸਜਾਵਟ, ਪੇਂਡੂ ਬੱਚੇ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕਰਨਾ[15] ਮੇਲੇ (ਮੇਲੇ), ਨ੍ਰਿਤ, ਪਤੰਗ ਉਡਾਣ, ਬੋਨਫਾਇਰਜ਼ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ।[14][16] ਡਾਇਨਾ ਐਲ ਏਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਘ ਮੇਲਾ, ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਜਾਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਨਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।[17] ਹਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਸਨਾਤਨੀ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40 ਤੋਂ 10 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।[18][19] ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ (12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਕੁੰਭ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਰਕੇ) ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗਾ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ
[ਸੋਧੋ]ਹਰ ਸਾਲ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।[5][20] ਸੂਰਜ ਦੀ ਇਹ ਮਹੱਤਤਾ ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਭਜਨ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਅਵਤਾਰ, ਕਲਕੀ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੋਕ ਨਦੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਵੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।[21] ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਥਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਲ (ਤਿਲ) ਅਤੇ ਗੁੜ (ਗੁੜ, ਗੁੜ, ਗੁਲ) ਵਰਗੇ ਖੰਡ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਚਿਪਚਿਪੀਆਂ, ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।[5] ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਹਾੜੀ ਦੀ ਫਸਲ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪਤੰਗ ਉਡਾ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[5]
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੈਨ-ਇੰਡੀਅਨ ਸੂਰਜੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕੋ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਤਾਰੀਖਾਂ ਲਈ। ਇਸਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਡਾ ਪਾਂਡੂਗਾ/'ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਕਰਨਾਟਕ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਪੋਂਗਲ,[22] ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਬਿਹੂ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮੇਲਾ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ[23], ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰਾਂਤੀ,[ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[5]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ www.wisdomlib.org (2019-03-20). "Makarasankranti, Makarasaṅkrānti, Makara-sankranti, Makarasamkramti: 3 definitions". www.wisdomlib.org (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 5 December 2022. Retrieved 2022-12-05.
- ↑ Jacobson, Jayson (26 October 2024). "The Journey of Light: Makar Sankranti and the Equinox".
- ↑ Thakur, Anjali (13 January 2025). "Makar Sankranti 2025: Know The Importance Of Flying Kites During This Time Of The Year". NDTV. Retrieved 13 January 2025.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 Kamal Kumar Tumuluru (2015). Hindu Prayers, Gods and Festivals. Partridge. p. 30. ISBN 978-1-4828-4707-9. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "Tumuluru2015p30" defined multiple times with different content - ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 J. Gordon Melton (2011). Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations. ABC-CLIO. pp. 547–548. ISBN 978-1-59884-205-0., Quote: "Makara Sankranti (January 14); Makara Sankranti is a festival held across India, under a variety of names, to honor the god of the sun, Surya." ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "Melton2011p547" defined multiple times with different content - ↑ Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1/Utilities at line 206: Called with an undefined error condition: maint_publisher_location.
- ↑ Singh, K. V. (2015-11-25). Hindu Rites and Rituals: Origins and Meanings (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Penguin UK. p. 33. ISBN 978-93-85890-04-8. Archived from the original on 22 July 2023. Retrieved 30 January 2023.
- ↑ 8.0 8.1 8.2 James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A–M. Rosen Publishing Group. p. 411. ISBN 978-0-8239-2287-1. Archived from the original on 22 July 2023. Retrieved 23 January 2018. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "Lochtefeld2002p411" defined multiple times with different content - ↑ Melton, J. Gordon (2011). Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). ABC-CLIO. p. 547. ISBN 978-1-59884-205-0. Archived from the original on 22 July 2023. Retrieved 30 January 2023.
- ↑ Fieldhouse, Paul (2017-04-17). Food, Feasts, and Faith: An Encyclopedia of Food Culture in World Religions [2 volumes] (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). ABC-CLIO. p. 349. ISBN 978-1-61069-412-4. Archived from the original on 22 July 2023. Retrieved 30 January 2023.
- ↑ "Makar Sankranti 2024: क्यों मनाई जाती है मकर संक्रांति, महत्व, पूजा विधि और मंत्र". PujaBooking. Retrieved 13 January 2024.
- ↑ Jain Chanchreek; K.L. Chanchreek; M.K. Jain (2007). Encyclopaedia of Great Festivals. Shree Publishers. pp. 36–38. ISBN 978-81-8329-191-0.
- ↑ "After a 100 years, Makar Sankranti gets a new date", The Hindustan Times (Jan 14, 2017)
- ↑ 14.0 14.1 Nikita Desai (2010). A Different Freedom: Kite Flying in Western India; Culture and Tradition. Cambridge Scholars Publishing. pp. 30–33. ISBN 978-1-4438-2310-4.
- ↑ Kailash Puri; Eleanor Nesbitt (2013). Pool of Life: The Autobiography of a Panjabi Agony Aunt. Sussex Academic Press. pp. 34–35. ISBN 978-1-78284-067-1.
- ↑ Kapila Vatsyayan (1987). Traditions of Indian folk dance. Clarion Books. pp. 192–193. ISBN 978-0-85655-253-3.
- ↑ Diana L. Eck (2013). India: A Sacred Geography. Random House. pp. 152–154. ISBN 978-0-385-53192-4.
- ↑ "Kumbha Mela: The Largest Gathering on Earth", Alan Taylor, The Atlantic (January 14, 2013)
- ↑ Biggest Gathering On Earth' Begins In India; Kumbha Mela May Draw 100 Million, Mark Memmott, NPR, Washington DC (January 14, 2013)
- ↑ Beteille, Andre (1964). "A Note on the Pongal Festival in a Tanjore Village". Man. 64 (2): 73–75, see discussion of Makar Sankranti. doi:10.2307/2797924. JSTOR 2797924.
- ↑ Tumuluru, Kamal Kumar (2015 hi me rpota), Hindu Prayers, Gods and Festivals Archived 22 July 2023 at the Wayback Machine., Partridge Publishing
- ↑ "Sankranti in India". News18 (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 14 January 2020. Archived from the original on 13 January 2021. Retrieved 2022-01-14.
- ↑ "Sankranti in India". News18 (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 14 January 2020. Archived from the original on 13 January 2021. Retrieved 2022-01-14.