ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ

ਸੰਯੁਕਤ ਮੈਕਸੀਕੀ ਰਾਜ (ਸਪੇਨੀ: Estados Unidos Mexicanos) 32 ਸੰਘੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਗਣਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 31 ਰਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ "ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ" (ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ) ਹੈ।

1917 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਹਨ।[1] ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕੋਲ਼ ਸਥਾਨਕ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਮਤ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ, ਜਿਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।

ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਸੰਘੀ ਇਕਾਈਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਭਾਗ

ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ[ਸੋਧੋ]

ਇਕਾਈ ਦਫ਼ਤਰੀ ਨਾਂ ਝੰਡਾ ਰਕਬਾ ਅਬਾਦੀ (2010)[2] ਸਥਾਪਨਾ ਮਿਤੀ
ਸੀਊਦਾਦ ਦੇ ਮੇਹੀਕੋ ਦਿਸਤਰੀਤੋ ਫ਼ੇਦੇਰਾਲ Flag of Mexican Federal District.svg 0 1,485 ਕਿ.ਮੀ.2
(573.4 ਵਰਗ ਮੀਲ)
08,720,916 1819121418-11-1824[3]

ਰਾਜ[ਸੋਧੋ]

ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਰਾਜ
ਰਾਜ ਦਫ਼ਤਰੀ ਨਾਂ

ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਰਾਜ:

ਝੰਡਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਰਕਬਾ[4] ਅਬਾਦੀ (2010)[2] ਸੰਘ ਵਿੱਚ
ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਤਰਤੀਬ
ਸੰਘ ਵਿੱਚ
ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਮਿਤੀ
ਆਗੂਆਸਕਾਲੀਐਂਤੇਸ ਆਗੂਆਸਕਾਲੀਐਂਤੇਸ Flag of Aguascalientes.svg ਆਗੂਆਸਕਾਲੀਐਂਤੇਸ ਆਗੂਆਸਕਾਲੀਐਂਤੇਸ 0056185,618 km2 (2,169 sq mi) 011849961,184,996 24&0000000000000024.00000024 1857020505-02-1857[5]
ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ Flag of Baja California.svg ਮੇਹੀਕਾਲੀ ਤੀਹੂਆਨਾ 07144671,446 km2 (27,585 sq mi) 031550703,155,070 29&0000000000000029.00000029 1952011616-01-1952[6]
ਹੇਠਲਾ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਹੇਠਲਾ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ Flag of Baja California Sur.svg ਲਾ ਪਾਸ ਲਾ ਪਾਸ 07392273,922 km2 (28,541 sq mi) 00637026637,026 31&0000000000000031.00000031 197410081974-10-08[7]
ਕਾਂਪੇਚੇ ਕਾਂਪੇਚੇ Flag of Campeche.svg ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਕਾਂਪੇਚੇ ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਕਾਂਪੇਚੇ 05792457,924 km2 (22,365 sq mi) 00822441822,441 25&0000000000000025.00000025 1863042929-04-1863[8]
ਚੀਆਪਾਸ ਚੀਆਪਾਸ Flag of Chiapas.svg ਤੂਹਤਲਾ ਗੂਤੀਏਰੇਸ ਤੂਹਤਲਾ ਗੂਤੀਏਰੇਸ 07328973,289 km2 (28,297 sq mi) 047965804,796,580 19&0000000000000019.00000019 1824091414-09-1824[9]
ਚਿਵਾਵਾ ਚਿਵਾਵਾ Flag of Chihuahua.svg ਚਿਵਾਵਾ ਹੂਆਰੇਸ ਸ਼ਹਿਰ 247455247,455 km2 (95,543 sq mi) 034064653,406,465 18&0000000000000018.00000018 1824070606-07-1824[9]
ਕੋਆਊਈਲਾ1 4 ਕੋਆਊਈਲਾ ਦੇ ਸਾਰਾਗੋਸਾ Flag of Coahuila.svg ਸਾਲਤੀਯੋ ਤੋਰੇਓਨ 151563151,563 km2 (58,519 sq mi) 027483912,748,391 16&0000000000000016.00000016 1824050707-05-1824[9]
ਕੋਲੀਮਾ6 ਕੋਲੀਮਾ Flag of Colima.svg ਕੋਲੀਮਾ ਮਾਨਸਾਨੀਯੋ 0056255,625 km2 (2,172 sq mi) 00650,555 650,555 23&0000000000000023.00000023 1856091212-09-1856[10][11]
ਦੂਰਾਂਗੋ ਦੂਰਾਂਗੋ Flag of Durango.svg ਵਿਕਤੋਰੀਆ ਦੇ ਦੂਰਾਂਗੋ ਵਿਕਤੋਰੀਆ ਦੇ ਦੂਰਾਂਗੋ 123451123,451 km2 (47,665 sq mi) 016329341,632,934 17&0000000000000017.00000017 1824052222-05-1824[9]
ਗੁਆਨਾਹੁਆਤੋ ਗੁਆਨਾਹੁਆਤੋ Flag of Guanajuato.svg ਗੁਆਨਾਹੁਆਤੋ ਲਿਓਨ 03060830,608 km2 (11,818 sq mi) 054863725,486,372 02&0000000000000002.0000002 1823122020-12-1823[9]
ਗੇਰੇਰੋ ਗੇਰੇਰੋ Flag of Guerrero.svg ਚੀਲਪਾਨਸਿੰਗੋ ਦੇ ਲੋਸ ਬਰਾਵੋ ਆਕਾਪੂਲਕੋ 06362163,621 km2 (24,564 sq mi) 033887683,388,768 21&0000000000000021.00000021 1849102727-10-1849[12]
ਹੀਦਾਲਗੋ ਹੀਦਾਲਗੋ Flag of Hidalgo.svg ਪਾਚੂਕਾ ਪਾਚੂਕਾ 02084620,846 km2 (8,049 sq mi) 026650182,665,018 26&0000000000000026.00000026 1869011616-01-1869[13]
ਹਾਲੀਸਕੋ ਹਾਲੀਸਕੋ Flag of Jalisco.svg ਗੁਆਦਾਲਾਹਾਰਾ ਗੁਆਦਾਲਾਹਾਰਾ 07859978,599 km2 (30,347 sq mi) 073506827,350,682 09&0000000000000009.0000009 1823122323-12-1823[9]
ਮੇਹੀਕੋ ਮੇਹੀਕੋ Flag of Mexico (state).svg ਤੋਲੂਕਾ ਦੇ ਲੇਰਦੋ ਏਕਾਤੇਪੇਕ ਦੇ ਮੋਰੇਲੋਸ 02235722,357 km2 (8,632 sq mi) 1517586215,175,862 01&0000000000000001.0000001 1823122020-12-1823[9]
ਮੀਚੋਆਕਾਨ ਮੀਚੋਆਕਾਨ ਦੇ ਓਕਾਂਪੋ Flag of Michoacan.svg ਮੋਰੇਲੀਆ ਮੋਰੇਲੀਆ 05864358,643 km2 (22,642 sq mi) 043510374,351,037 05&0000000000000005.0000005 1823122222-12-1823[9]
ਮੋਰੇਲੋਸ ਮੋਰੇਲੋਸ Flag of Morelos.svg ਕੁਏਰਨਾਵਾਕਾ ਕੁਏਰਨਾਵਾਕਾ 0048934,893 km2 (1,889 sq mi) 017772271,777,227 27&0000000000000027.00000027 1869041717-04-1869[14]
ਨਾਈਆਰੀਤ ਨਾਈਆਰੀਤ Flag of Nayarit.svg ਤੇਪੀਕ ਤੇਪੀਕ 02781527,815 km2 (10,739 sq mi) 010849791,084,979 28&0000000000000028.00000028 1917012626-01-1917[15]
ਨਵਾਂ ਲਿਓਨ4 ਨਵਾਂ ਲਿਓਨ Flag of Nuevo Leon.svg ਮੋਂਤੇਰੇਈ ਮੋਂਤੇਰੇਈ 06422064,220 km2 (24,800 sq mi) 046534584,653,458 15&0000000000000015.00000015 1824050707-05-1824[9]
ਓਆਹਾਕਾ ਓਆਹਾਕਾ Flag of Oaxaca.svg ਓਆਹਾਕਾ ਦੇ ਹੂਆਰੇਸ ਓਆਹਾਕਾ ਦੇ ਹੂਆਰੇਸ 09379393,793 km2 (36,214 sq mi) 038019623,801,962 03&0000000000000003.0000003 1823122121-12-1823[9]
ਪੁਐਬਲਾ ਪੁਐਬਲਾ Flag of Puebla.svg ਪੁਐਬਲਾ ਦੇ ਸਾਰਾਗੋਸਾ ਪੁਐਬਲਾ ਦੇ ਸਾਰਾਗੋਸਾ 03429034,290 km2 (13,240 sq mi) 057798295,779,829 04&0000000000000004.0000004 1823122121-12-1823[9]
ਕੇਰੇਤਾਰੋ ਕੇਰੇਤਾਰੋ ਦੇ ਆਰਤਿਆਗਾ Flag of Queretaro.svg ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੇਰੇਤਾਰੋ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੇਰੇਤਾਰੋ 01168411,684 km2 (4,511 sq mi) 018279371,827,937 11&0000000000000011.00000011 182312231823-12-23[9]
ਕਿਨਤਾਨਾ ਰੂ ਕਿਨਤਾਨਾ ਰੂ Flag of Quintana Roo.svg ਚੇਤੂਮਾਲ ਕਾਨਕੂਨ 04236142,361 km2 (16,356 sq mi) 013255781,325,578 30&0000000000000030.00000030 1974100808-10-1974[16]
ਸਾਨ ਲੂਈਸ ਪੋਤੋਸੀ ਸਾਨ ਲੂਈਸ ਪੋਤੋਸੀ Flag of San Luis Potosi.svg ਸਾਨ ਲੂਈਸ ਪੋਤੋਸੀ ਸਾਨ ਲੂਈਸ ਪੋਤੋਸੀ 06098360,983 km2 (23,546 sq mi) 025855182,585,518 06&0000000000000006.0000006 1823122222-12-1823[9]
ਸੀਨਾਲੋਆ ਸੀਨਾਲੋਆ Flag of Sinaloa.svg ਕੂਲੀਆਕਾਨ ਕੂਲੀਆਕਾਨ 05737757,377 km2 (22,153 sq mi) 027677612,767,761 20&0000000000000020.00000020 1830101414-10-1830[17]
ਸੋਨੋਰਾ2 ਸੋਨੋਰਾ Flag of Sonora.svg ਏਰਮੋਸੀਯੋ ਏਰਮੋਸੀਯੋ 179503179,503 km2 (69,306 sq mi) 026624802,662,480 12&0000000000000012.00000012 1824011010-01-1824[9]
ਤਾਬਾਸਕੋ5 ਤਾਬਾਸਕੋ Flag of Tabasco.svg ਵੀਯਾਏਰਮੋਸਾ ਵੀਯਾਏਰਮੋਸਾ 02473824,738 km2 (9,551 sq mi) 022386032,238,603 13&0000000000000013.00000013 1824020707-02-1824[9]
ਤਾਮਾਊਲੀਪਾਸ4 ਤਾਮਾਊਲੀਪਾਸ Flag of Tamaulipas.svg ਵਿਕਤੋਰੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਰੇਈਨੋਸਾ 08017580,175 km2 (30,956 sq mi) 032685543,268,554 14&0000000000000014.00000014 1824020707-02-1824[9]
ਤਲਾਹਕਾਲਾ ਤਲਾਹਕਾਲਾ Flag of Tlaxcala.svg ਤਲਾਹਕਾਲਾ ਵੀਸੈਂਤੇ ਗੇਰੇਰੋ 0039913,991 km2 (1,541 sq mi) 011699361,169,936 22&0000000000000022.00000022 1856120909-12-1856[18]
ਬੇਰਾਕਰੂਸ ਬੇਰਾਕਰੂਸ ਦੇ
ਈਗਨਾਸੀਓ ਦੇ ਲਾ ਯਾਵੇ
Flag of Veracruz.svg ਹਾਲਾਪਾ ਬੇਰਾਕਰੂਸ 07182071,820 km2 (27,730 sq mi) 076431947,643,194 07&0000000000000007.0000007 1823122222-12-1823[9]
ਯੂਕਾਤਾਨ3 ਯੂਕਾਤਾਨ Flag of Yucatan.svg ਮੇਰੀਦਾ ਮੇਰੀਦਾ 03961239,612 km2 (15,294 sq mi) 019555771,955,577 08&0000000000000008.0000008 1823122323-12-1823[9]
ਸਾਕਾਤੇਕਾਸ ਸਾਕਾਤੇਕਾਸ Flag of Zacatecas.svg ਸਾਕਾਤੇਕਾਸ ਸਾਕਾਤੇਕਾਸ 07553975,539 km2 (29,166 sq mi) 014906681,490,668 10&0000000000000010.00000010 182312231823-12-23[9]

ਨੋਟ:

  1. ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਕੋਆਊਈਲਾ ਈ ਤੇਹਾਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ
  2. ਏਸਤਾਦੋ ਦੇ ਓਕਸੀਦੈਂਤੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੰਘ 'ਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ; ਸੋਨੋਰਾ ਈ ਸੀਨਾਲੋਆ ਨਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ।
  3. Joined the federation as República Federada de Yucatán[19] (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Federated Republic of Yucatán) formed by the current states of Yucatan, Campeche and Quintana Roo. Became independent in 1841 constituting the second Republic of Yucatán and definitely rejoined in 1848.
  4. States of Nuevo León, Tamaulipas and Coahuila became independent de facto in 1840 to form the República del Río Grande (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Republic of the Rio Grande); never consolidated its independence because independent forces were defeated by the centralist forces.[20]
  5. State of Tabasco seceded from Mexico on two occasions, the first on February 13, 1841, rejoining again on December 2, 1842. And the second time was from November 9, 1846 to December 8 of that year.
  6. ਦੁਰਾਡੇ ਰੇਵੀਯਾਗੀਗੇਦੋ ਟਾਪੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਘ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Federal Constitution of the United Mexican States". Supreme Court of Mexico. p. 113. http://www.scjn.gob.mx/SiteCollectionDocuments/PortalSCJN/RecJur/BibliotecaDigitalSCJN/PublicacionesSupremaCorte/Political_constitucion_of_the_united_Mexican_states_2008.pdf. Retrieved on April 5, 2011. 
  2. 2.0 2.1 Censo 2010
  3. "Conmemora la Secretaría de Cultura el 185 Aniversario del Decreto de Creación del Distrito Federal". http://www.cultura.df.gob.mx/index.php/sala-de-prensa/boletines/2536-601-09-. 
  4. "INEGI". http://cuentame.inegi.gob.mx/monografias/default.aspx?tema=me. 
  5. "Calendario de Eventos Cívicos - Febrero". http://www.yucatan.gob.mx/servicios/c_civico/fechas.jsp?mes=2. 
  6. "Transformación Política de Territorio Norte de la Baja California a Estado 29". http://www.bajacalifornia.gob.mx/portal/nuestro_estado/historia/transformacion.jsp. 
  7. "Secretaria de Educación Publica". http://www2.sepdf.gob.mx/efemerides/consulta_efemerides.jsp?dia=8&mes=10. 
  8. "Secretaria de Educación Publica". http://www2.sepdf.gob.mx/efemerides/consulta_efemerides.jsp?dia=29&mes=4. 
  9. 9.00 9.01 9.02 9.03 9.04 9.05 9.06 9.07 9.08 9.09 9.10 9.11 9.12 9.13 9.14 9.15 9.16 9.17 9.18 "Las Diputaciones Provinciales" (in Spanish). p. 15. http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf. 
  10. "Portal Ciudadano de Baja California". http://www.bajacalifornia.gob.mx/portal/nuestro_estado/historia/efemerides/en-diciembre.jsp. 
  11. "Universidad de Colima". http://elcomentario.ucol.mx/Noticia.php?id=1260333428. 
  12. "Erección del Estado de Guerrero". http://www.guerrero.gob.mx/?P=readart&ArtOrder=ReadArt&Article=2177. 
  13. "Congreso del Estado Libre y Soberano de Hidalgo". http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/index.php?historia-de-las-divisiones-territoriales-de-los-municipios-del-estado-de-hidalgo-1. 
  14. "Enciclopedia de los Municipios de México". http://www.inafed.gob.mx/work/templates/enciclo/morelos/gobi.htm. 
  15. "Gobierno del Estado de Tlaxcala". http://www.tlaxcala.gob.mx/tlaxcala/enero-febrero.html. 
  16. "Gobierno del Estado de Quintana Roo". http://www.qroo.gob.mx/qroo/Estado/Historia.php. 
  17. "500 años de México en documentos". http://www.biblioteca.tv/artman2/publish/1830_135/Ley_Reglas_para_la_divisi_n_del_Estado_de_Sonora_y_Sinaloa.shtml. 
  18. "Portal Gobierno del Estado de Tlaxcala". http://www.tlaxcala.gob.mx/tlaxcala/nov-dic.html. 
  19. "La historia de la República de Yucatán". http://www.sobrino.net/Dzidzantun/la_historia_de_la_rep_yuc.htm. 
  20. "República de Río Grande, el País que no pudo ser." (in Spanish). http://www.ambosmedios.com/releases/2005/12/prweb321680.htm.