ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: University College of Medical Sciences; ਸੰਖੇਪ: ਯੂ.ਸੀ.ਐੱਮ.ਐੱਸ.) ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਧਿਆਪਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1971 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[1] ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਦਿੱਲੀ, ਐਮ.ਏ.ਐਮ.ਸੀ. ਅਤੇ ਐਲ.ਐਚ.ਐਮ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਡੀਸਨ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਅਵਸਰ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1971 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕਾਲਜ ਲਈ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪੋਸਟਿੰਗਜ਼ 125 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ। 50 ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਰਠ ਵਿਖੇ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ। 1986 ਵਿਚ, ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਗਾਰਡਨ ਵਿਖੇ ਇਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ।[2]

5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ, ਅਰਜੁਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੱਛੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ, ਆਈ.ਆਈ.ਐਮ., ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ., ਏਮਜ਼, ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਗਰਸੇਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਅਗਰੋਹਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 27% ਕਰਨ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।, ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ., ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ। ਯੂ.ਸੀ.ਐੱਮ.ਐੱਸ., ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਦਿੱਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ, ਜੋ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਯੂਥ ਫਾਰ ਇਕੁਆਲੀਟੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇਕ ਵਿਰੋਧ ਮੰਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। [3]

ਫਾਰਮ[ਸੋਧੋ]

ਕਾਲਜ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਪੈਰਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।[4] ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਮਾਗ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਨੋਡਲ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਮਜ਼ ਵਿਖੇ ਸੁਸਰਤ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਨਤਕ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਨਜ਼ ਵਾਰਡ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।

UCMS ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਮਨੁੱਖਤਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸੀ,[5][6] ਅਤੇ ਇਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ‘ਥਿਏਟਰ ofਫ ਅਪਰੈਸਡ’ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।[7]

ਦਰਜਾਬੰਦੀ[ਸੋਧੋ]

ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2017 ਵਿਚ ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚੋਂ 5 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ, ਦਿ ਵੀਕ ਮੁਤਾਬਿਕ 14 ਵਾਂ ਅਤੇ ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਮੁਤਾਬਿਕ13 ਵਾਂ ਸੀ।

ਕੈਂਪਸ[ਸੋਧੋ]

ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੈਂਪਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ (ਜੀ.ਟੀ.ਬੀ.) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜੀਟੀਬੀ ਹਸਪਤਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ 1000 ਬੈੱਡ ਹਨ।[8] ਇਹ ਸੈਂਟਰਲ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਘਰ, ਹਸਪਤਾਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਯੂਨਿਟ, ਹੋਸਟਲ, ਮੈਡੀਕਲ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ, ਹੁਨਰ ਲੈਬ ਅਤੇ ਕੰਟੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।[9] ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਡੀਓ-ਵੀਡੀਓ, ਟੈਲੀਮੇਡੀਸਾਈਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[10]

ਵਿਭਾਗ[ਸੋਧੋ]

ਕਾਲਜ ਵਿਚ 21 ਵਿਭਾਗ ਹਨ: ਐਨਾਸਥੀਸੀਓਲਾਜੀ, ਅਨਾਟਮੀ, ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਬਾਇਓਸਟੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਇਨਫੌਰਮੈਟਿਕਸ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ, ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ, ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ, ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮੈਡੀਸਨ, ਮੈਡੀਸਨ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਐਂਡ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ, ਓਥਥਲਮੋਲੋਜੀ, ਆਰਥੋਪੀਡਿਕਸ, ਓਥਰਹਿਨੋਲੋਜੀ, ਪੈਥੋਟ੍ਰਿਕਸ, ਪੈਥੋਟ੍ਰੋਜੀ,, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਰੇਡੀਓਲੌਜੀ, ਸਰਜਰੀ।[11][12]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "University College of Medical Sciences & GTB Hospital, New Delhi - Medpgmasters". www.medpgmasters.com. 
  2. "University College of Medical Sciences & GTB Hospital Delhi". www.globaleducates.com. 
  3. "Youth For Equality". www.youthforequality.com. 
  4. "University College of Medical Science DNB in General Surgery - YoungBuzz". www.youngbuzz.com. 
  5. Richa Gupta; Satendra Singh; Mrinalini Kotru (2011). "Reaching people through medical humanities: An initiative". Journal of Educational Evaluation for Health Professions. 8: 5. PMC 3110875Freely accessible. PMID 21716596. doi:10.3352/jeehp.2011.8.5. 
  6. Richa Gupta; Satendra Singh (2011). "Confluence: understanding medical humanities through street theatre". Medical Humanities. 37 (2): 127–128. PMID 21778289. doi:10.1136/jmh.2010.006973. 
  7. Satendra Singh (2012). "Broadening horizons: looking beyond disability". Medical Education. 46 (5): 522. PMID 22515781. doi:10.1111/j.1365-2923.2012.04246.x. 
  8. "Guru Teg Bahadur Hospital". delhi.gov.in. 
  9. "University College of Medical Sciences Delhi Admission Fee Structure Placements". Campus Option. 
  10. "University College of Medical Sciences - UCMS". college.globalshiksha.com. 
  11. "University College of Medical Science and GTB College". www.bestindiaedu.com. 
  12. "University College of Medical Sciences - Departments". ucms.ac.in.