ਲੂਸਣ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਲੂਸਣ
75 Medicago sativa L.jpg
ਲੂਸਣ[1]
ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਰਗੀਕਰਨ
ਜਗਤ: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Rosids
ਤਬਕਾ: Fabales
ਪਰਿਵਾਰ: Fabaceae
ਜਿਣਸ: Medicago
ਪ੍ਰਜਾਤੀ: M. sativa
Binomial name
Medicago sativa
L.[2]
Synonyms[3]

ਅਲਫਾਲਫਾ/ਲੂਸਰਨ (ਇੰਗ: ਮੈਡੀਕਾਗੋ ਸਤੀਵਾ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੂਸਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇਕ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਜੋਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਾਉਣ, ਪਰਾਗ ਅਤੇ ਸਿੰਜ ਲਈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਫਸਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਅਲਫਾਲਫਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਾਊਥ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਲੁਸਬਨ ਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੌਦਾ ਛਲਾਂਗਣ ਵਾਲਾ ਕਲੌਵਰ (ਇਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ) ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਜਦੋਂ ਗੋਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਿਲੀਓਂਓਲੀਜ਼ ਪੱਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪਰਚੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜਾਮਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕਲਸਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਲ਼ ਨੂੰ 2 ਤੋਂ 3 ਵਾਰੀ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10-20 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਲਫਾਲਫਾ ਗਰਮ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ ਹੈ. ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਦੇ ਯੁਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਸ਼ੂ ਚਾਰਰਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਲਫਾਲਫਾ ਸਪਾਉਟ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਆਮ ਸਮੱਗਰੀ ਹਨ।

ਲਾਭਕਾਰੀ ਕੀੜੇ[ਸੋਧੋ]

ਅਲਫਾਲਫਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਲਿਨੇਟਰ, ਮਧੂ ਮੱਖੀ (ਅਪਿਸ ਮੇਲੀਫਰਾ)।

ਅਲਫਾਲਫਾ ਨੂੰ ਇਕ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਪਾਹ, ਆਦਿ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਲਫਾਲਫਾ ਪਿੰਜਰੇ ਅਤੇ ਪਰਜੀਵੀ ਕੀੜੇ ਜੋ ਹੋਰ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਰੋਗ[ਸੋਧੋ]

ਬਹੁਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਲਫ਼ਾਲਫਾ ਨੂੰ ਕਈ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਜਰਾਸੀਮ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸੂਖਮ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਪੱਤੇ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਅਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ[ਸੋਧੋ]

ਅਲਫਾਲਫਾ ਦੇ ਬੀਜ।

ਅਲਫਾਲਫਾ ਕਲੋਰੋਫਿਲ, ਕੈਰੋਟਿਨ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਕੈਲਸੀਅਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਣਿਜਾਂ, ਬੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਲਫਲਾ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕ ਪਰਾਗ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਡੀ, 48 ਐੱਚ. ਜੀ.ਜੀ. (1920 ਆਈਯੂ / ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ 2 ਅਤੇ 0.63 ਜੀ.ਜੀ. / ਜੀ (25 ਆਈ.ਯੂ. / ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ 3 ਹੈ। ਅਲਫਾਲਫਾ ਦੇ ਤਣੇ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ 2 ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ 3, ਅਜੇ ਤਸਦੀਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਲਫਾਲਫਾ ਬੀਜ, sprouted, raw
ਹਰੇਕ 100 g (3.5 oz) ਵਿਚਲੇ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਗੁਣ
ਊਰਜਾ 96 kJ (23 kcal)
2.1 g
Dietary fiber 1.9 g
0.7 g
4 g
ਵਿਟਾਮਿਨ
[[ਥਿਆਮਾਈਨ(B1)]]
(7%)
0.076 mg
[[ਰਿਬੋਫਲਾਵਿਨ (B2)]]
(11%)
0.126 mg
[[ਨਿਆਸਿਨ (B3)]]
(3%)
0.481 mg
line-height:1.1em
(11%)
0.563 mg
[[ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ 6]]
(3%)
0.034 mg
[[ਫਿਲਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ (B9)]]
(9%)
36 μg
ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ
(10%)
8.2 mg
ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ
(29%)
30.5 μg
ਥੁੜ੍ਹ-ਮਾਤਰੀ ਧਾਤਾਂ
ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ
(3%)
32 mg
ਲੋਹਾ
(7%)
0.96 mg
ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ
(8%)
27 mg
ਮੈਂਗਨੀਜ਼
(9%)
0.188 mg
ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ
(10%)
70 mg
ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ
(2%)
79 mg
ਸੋਡੀਅਮ
(0%)
6 mg
ਜਿਸਤ
(10%)
0.92 mg

ਫ਼ੀਸਦੀਆਂ ਦਾ ਮੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਬਾਲਗਾਂ ਵਾਸਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰੋਤ: ਯੂ.ਐੱਸ.ਡੀ.ਏ. ਖੁ਼ਰਾਕੀ ਤੱਤ ਡਾਟਾਬੇਸ

ਗੈਲਰੀ[ਸੋਧੋ]

Medicago sativa 
M. sativa 
M. sativa 
M. sativa 
Flowers 
Yellow flowers 
Light violet flowers 
M. sativa var. sativa, mature fruits 
Seeds (actual size ≈2mm) 
Lucerne field 
Bee on alfalfa flower 

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. illustration from Amédée Masclef - Atlas des plantes de France. 1891
  2. "Medicago sativa – ILDIS LegumeWeb". ildis.org. Retrieved 7 March 2008. 
  3. "The Plant List: A Working List of All Plant Species". Retrieved 3 October 2014.