ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਹਲੀਮ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Hyderabadi haleem
Hyderabadi haleem decorated with food salad
ਸਰੋਤ
ਹੋਰ ਨਾਂHyderabadi Harees
ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਸ਼India
ਇਲਾਕਾHyderabad, Telangana
ਕਾਢਕਾਰOriginated from the Chaush (Hyderabadi Arabs)[1]
ਖਾਣੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀPounded wheat, lentils, goat meat, ghee, dried fruit and saffron

ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਹਲੀਮ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਹੈ।[2][3] ਹਲੀਮ ਮਾਸ, ਦਾਲ ਅਤੇ ਚੱਕੀ ਕਣਕ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਟੂਅ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਂ (ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਸਕਾਂ) ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਚੌਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਸਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਹਲੀਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਸਨ,[4] ਜੋ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਲੀਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਬਿਰਿਆਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਲੀਮ ਰਵਾਇਤੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ, ਜਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ,ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਇਫਤਾਰ (ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭੁੱਖ)ਵਜੋਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਟੋਰੇ ਨੂੰ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, 2010 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੀ.ਆਈ.ਐਸ. ਰਜਿਸਟਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਰਜਾ (ਜੀਆਈਐਸ) ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ,[5] ਇਸ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ

[ਸੋਧੋ]

ਹਲੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ[1][6] ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਣਕ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਛੇਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਮਹਿਬੂਬ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਅਰਬ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਮੀਰ ਓਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ।[7][8] ਸੁਲਤਾਨ ਸੈਫ ਨਵਾਜ਼ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ, ਇੱਕ ਅਰਬ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਕੱਲਾ, ਯਮਨ, ਜੋ ਸੱਤਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਨੇਕੀ ਸੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ।[9] ਅਸਲੀ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸੁਆਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦੂਸਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਲੀਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[10]

ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

[ਸੋਧੋ]

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਹਲੀਮ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਦੀਨਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ੈਬੇਥ ਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਦੇ ਈਰਾਨੀ ਬਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।[11]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]
  • ਸਟੂਅ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. 1.0 1.1 Shahid, Sajjad (16 August 2011). "Biryani, Haleem & more on Hyderabad's menu". The Times of India. Archived from the original on 6 ਨਵੰਬਰ 2012. Retrieved 18 August 2011. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help) Archived 2012-11-06 at the Wayback Machine.
  2. "The history of haleem: How a bland iftar dish from Yemen got Indianised". Archived from the original on 28 July 2014. Archived 28 July 2014[Date mismatch] at the Wayback Machine.
  3. "The haleem debate: Why some Indian Muslims are renaming the Ramzan delicacy 'daleem'". Archived from the original on 2019-06-03. Retrieved 2019-11-11. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  4. "Hyderabad, where Ramadan is incomplete without haleem".
  5. "On the food trail in Hyderabad, where Ramzan is incomplete without haleem".
  6. "Ramadan, the month of unprecedented shopping in Hyderabad". Overseas Indian. Ministry of Overseas Indian Affairs, Government of India. October 2006. Archived from the original on 30 May 2013. Retrieved 10 July 2012.
  7. Siddique, Mohammed (18 August 2010). "In Hyderabad this Ramzan? Try the Haleem". Rediff. Archived from the original on 20 August 2010. Retrieved 24 August 2010.
  8. Dey, Pranesh (5 December 2004). "How the city succumbed to a new taste". The Times of India. Archived from the original on 23 ਸਤੰਬਰ 2012. Retrieved 24 August 2011. {{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help) Archived 2012-09-23 at the Wayback Machine.
  9. Nanisetti, Serish (10 June 2016). "How haleem conquered Hyderabadi hearts". The Hindu. Retrieved 10 June 2016.
  10. Karen Isaksen Leonard (2007). Locating home: India's Hyderabadis abroad. stanford university press. p. 14. ISBN 978-0-8047-5442-2. Archived from the original on 3 ਜਨਵਰੀ 2014. Retrieved 19 ਸਤੰਬਰ 2011.
  11. "Madina Hotel owner felicitated for bringing haleem to city". Aug 2, 2011.