ਔਂਗ ਸੈਨ ਸੂ ਚੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਔਂਗ ਸਾਨ ਸੂ ਕੀ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਡਾਅ ਆਂਗ ਸਾਨ ਸੂ ਚੀ ਐਮ ਪੀ ਏ ਸੀ
အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်
ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ ਫਾਰ ਡੇਮੋਕਰੇਸੀ
ਅਹੁਦੇਦਾਰ
ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ
27 ਸਤੰਬਰ 1988
ਆਪੋਜੀਸ਼ਨ ਆਗੂ
ਅਹੁਦੇਦਾਰ
ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ
2 ਮਈ 2012
ਅਹੁਦੇਦਾਰ
ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ
2 ਮਈ 2012
ਬਹੁਮਤ 46,730 (71.38%)[1]
ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ
ਜਨਮ 19 ਜੂਨ 1945 (ਉਮਰ 68)
ਰੰਗੂਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਰਮਾ
(ਹੁਣ ਯਾਂਗੋਨ)
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ ਫਾਰ ਡੇਮੋਕਰੇਸੀ
ਸਬੰਧ ਆਂਗ ਸਾਨ (ਪਿਤਾ)
ਖਿਨ ਕੀ (ਮਾਂ=ਵਿਧਵਾ)
ਧਰਮ ਥੇਰਵਾਦੀ ਬੋਧੀ
ਪੁਰਸਕਾਰ ਥੋਰੋਲਫ਼ ਰਾਫਤੋ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪ੍ਰਾਈਜ਼
ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ
ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਇਨਾਮ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਮੋਨ ਬੋਲਿਵਾਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼
ਓਲੋਫ਼ ਪਾਮ ਪ੍ਰਾਈਜ਼
ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਸੰਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ
ਕਾਂਗ੍ਰੈਸਨਲ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ

ਔਂਗ ਸੈਨ ਸੂ ਚੀ (ਬਰਮੀ: AungSanSuuKyi1.png; ਪਾਠ: /aʊŋ ˌsæn suː ˈtʃiː/;[2] ਜਨਮ: ੧੯ ਜੂਨ ੧੯੪੫) ਬਰਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ੧੯੮੮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਰਮਾ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ ਆੱਫ਼ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਸੀ ਦੀ ਲੀਡਰ ਹਨ।[2]

੧੯ ਜੂਨ ੧੯੪੫ ਨੂੰ ਰੰਗੂਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਔਂਗ ਸੈਨ ਸੂ ਚੀ ਨੂੰ ੧੯੯੦ ਵਿੱਚ ਰਾਫ਼ਤੋ ਇਨਾਮ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸਖਾਰੋਵ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ੧੯੯੧ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ[2] ਮਿਲੇ। ੧੯੯੨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੱਕਸੁਰਤਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਇਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਸੂ ਚੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ੨੧ ਸਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ੧੫ ਸਾਲ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਹਨ। ਬਰਮਾ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ੧੩ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੦ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨਿਜੀ ਜਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਆਂਗ ਸਾਨ ਸੂ ੧੯ ਜੂਨ ੧੯੪੫ ਨੂੰ ਰੰਗੂਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਆਂਗ ਸਾਨ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬਰਮੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਨਾਲ ੧੯੪੭ ਵਿੱਚ ਬਰਮਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਖਿਨ ਚੀ ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਆਂਗ ਸਾਨ ਲਿਨ ਅਤੇ ਆਂਗ ਸਾਨ ਊ ਦੇ ਨਾਲ ਰੰਗੂਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਨਵੀਂ ਬਰਮੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੂ ਦੀ ਦੀ ਮਾਂ ਖਿਨ ਚੀ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ੧੯੬੦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬਰਮਾ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਆਂਗ ਸਾਨ ਸੂ ਚੀ ਨੇ ਲੇਡੀ ਸ਼ਰੀਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ੧੯੬੪ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸੂ ਚੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜਾਈ ਸੇਂਟ ਹਿਊਗ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ੧੯੬੯ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ੧੯੭੨ ਵਿੱਚ ਆਂਗ ਸਾਨ ਸੂ ਚੀ ਨੇ ਤਿੱਬਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਭੁਟਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਡਾ. ਮਾਇਕਲ ਐਰਿਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਟੇ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਐਰਿਸ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਮ ੧੯੭੭ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਲੰਦਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਓਰੀਐਂਟਲ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟਡੀਜ ਵਿੱਚੋਂ ੧੯੮੫ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ੧੯੮੮ ਵਿੱਚ ਸੂ ਚੀ ਬਰਮਾ ਆਪਣੀ ਬੀਮਾਰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਪਰਤ ਆਈ, ਲੇਕਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਮਰਥਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ। ੧੯੯੫ ਵਿੱਚ ਕਰਿਸਮਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਇਕਲ ਦੀ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਸੂ ਚੀ ਨਾਲ ਆਖਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬਰਮਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਇਕਲ ਨੂੰ ਪਰਵੇਸ਼ ਲਈ ਵੀਸਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ੧੯੯੭ ਵਿੱਚ ਮਾਇਕਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਪਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਅਤੇ ਪੋਪ ਜਾਨ ਪਾਲ ਦੂਸਰਾ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਰਮੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀਜਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਵਜ ਵਿੱਚ ਸੂ ਚੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇਜਾਜਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਲੇਕਿਨ ਸੂ ਚੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੇਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਦੇਹ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਬਰਮਾ ਛੱਡਕੇ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਮਾਇਕਲ ਦਾ ਉਸ ਦੇ 53ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਤੇ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ੧੯੮੯ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਨਜਰਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਮਾਇਕਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਵਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਸੂ ਚੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਬਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ੨ ਮਈ ੨੦੦੮ ਨੂੰ ਵਾਵਰੋਲਾ ਨਰਗਸ ਦੇ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਕਹਰ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਸੂ ਚੀ ਦਾ ਘਰ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਕੇ ਰਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਮਰੰਮਤ ਲਈ ਅਗਸਤ ੨੦੦੯ ਵਿੱਚ ਬਰਮੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]

Political offices
ਪਿਛਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
Party Created
General Secretary of the National League for Democracy
27 September 1988 – present
ਅਗਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
Incumbent
Awards and achievements
ਪਿਛਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
Mikhail Gorbachev
Nobel Peace Prize Laureate
1991
ਅਗਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
Rigoberta Menchú