ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ
ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਂਜਲਾਲ ਖਾਨ ਚਾਂਦੀਓ جلال خان چانڊيو
ਜਨਮ1944
ਹਰਪਾਲ ਜੋ ਹੱਟ ਫੂਲ ਨੌਸ਼ਹਿਰੋ ਫਿਰੋਜ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਮੂਲSindhi, sraiki, urdu
ਮੌਤ10 ਜਨਵਰੀ 2001(2001-01-10) (ਉਮਰ 57)
Karachi Sindh
ਵੰਨਗੀ(ਆਂ)ਫ਼ਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤ, ਕਾਫ਼ੀ, ਸਿੰਧੀ
ਕਿੱਤਾਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ, ਕਲਾਕਾਰ
ਸਾਜ਼ਹਰਮੋਨੀਅਮ,یڪتارو، ਢੋਲਕ
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ1970–1999
ਸਬੰਧਤ ਐਕਟਆਲ ਸਿੰਧੀ ਮਿਉਜ਼ਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ

ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ (ਸਿੰਧੀ: جلال چانڊيو) ਦਾ ਜਨਮ ਫੂਲ ਨੌਸ਼ਹਿਰੋ ਫਿਰੋਜ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਰਪਾਲ ਜੋ ਹੱਟ ਵਿਖੇ 1944 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੰਧ ਦਾ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਸੀ। 10 ਜਨਵਰੀ 2001 ਨੂੰ ਗੁਰਦਾ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। [1]

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ ਦਾ ਜਨਮ ਹਾਜੀ ਫ਼ੈਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਚੰਦਿਓ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਚਰਵਾਹਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਗਾਉਣ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਚਾਂਦੀਓ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਸਿਉਣ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਨਵਾਂ ਜੱਟੋਈ ਭੇਜਿਆ। ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।[2] ਉਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਫ਼ਕੀਰ ਅਲੀ ਗੁਲ ਮਹਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਗਾਇਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1973 ਵਿਚ ਚਾਂਦੀਓ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਲੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਯਕਤਾਰਾ ਅਤੇ ਛਾਪਰੀ (ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਜ਼) ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ।[3] ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ।[4] [5] ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਛਪਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।

ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ (ਫ਼ਿਲਮ)[ਸੋਧੋ]

ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਜਲਾਲ ਚਾਂਦਿਓ ਬਣੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀਓ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। [6]

ਕ੍ਰੈਡਿਟ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਆਡੀਓ ਕੈਸਿਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਣੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਦੀ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਿਆ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਗਾਣੇ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। [7] ਉਹ ਸਿੰਧੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸਿੰਧੀ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਸਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਉਦਾਰਤਾ ਦਾ ਗੁਣ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੱਝ ਉਸ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੱਝ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਆਤਮਕ ਮਾਨਤਾ[ਸੋਧੋ]

ਚਾਂਦੀਓ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਜਹਾਨੀਅਨ ਦੇ ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਕ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਉਰਸ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ।[8] ਉਹ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁੱਲ ਲਤੀਫ ਭਿੱਟਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਰਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।

ਸਨਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦੇ ਸੂਬਾਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਜਲਾਲ ਦੇ ਗਾਇਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ‘ਲਤੀਫ ਅਵਾਰਡ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਥਾਨਕ ਸਿੰਧੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਉੱਘੇ ਉਸਤਾਦ ਮਨਜੂਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸਨਮਾਨ ਸੀ।[9]

ਮੌਤ[ਸੋਧੋ]

ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਜਲਾਲ ਚਾਂਦੀਓ ਦੀ 10 ਜਨਵਰੀ 2001 ਨੂੰ ਗੁਰਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। [10]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]