ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਕੌਜ਼ਵੇ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ਵੇ ਕੋਸਟ
"ਦੇਸੀ ਨਾਮs"
{{{2}}}
ਫਰਮਾ:Lang-
Causeway-code poet-4.jpg
ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ
ਸਥਿਤੀਕਾਊਂਟੀ ਅੰਤਰਿਮ
ਦਫ਼ਤਰੀ ਨਾਮ: ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ ਅਤੇ ਕੌਜ਼ਵੇ ਕੋਸਟ
ਕਿਸਮਕੁਦਰਤੀ
ਕਸਵੱਟੀVII, VIII
ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ1986 (10th session)
Reference No.369
ਸਟੇਟ ਪਾਰਟੀਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ
ਖੇਤਰਯੂਰਪ

ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ ਹੈ ਇੱਕ ਖੇਤਰ, ਦੇ ਬਾਰੇ 40,000 ਇੰਟਰਲੌਕਿੰਗ ਬਸਾਲਟ ਥਮਲਿਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਬਿਆਈ ਫਟਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।[3][4]  ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਕਾਉਂਟੀ ਐਂਟਰਿਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬੂਸ਼ਮਿਲਸ ਦੇ ਕਸਬੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮੀਲ (4.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੂਰ। 

ਇਸ ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਕੁਦਰਤ ਰਿਜ਼ਰਵ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।   2005 ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਟਾਇਡਰ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਦਰਤੀ ਅਜੂਬਾ  ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[5] ਕਾਲਮਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਪੌਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਲਮ ਛੇ ਭੁਜਾਵੀ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਚਾਰ, ਪੰਜ, ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਭੁਜਾਵੀ ਵੀ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 12 ਮੀਟਰ (39 ਫੁੱਟ) ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲਿਫਾਂ ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਬਣਿਆ ਲਾਵਾ ਕੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ 28 ਮੀਟਰ (92 ਫੁੱਟ) ਮੋਟਾਈ ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ। 

ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ਵੇ ਕੋਸਟ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤੀ ਟਿਕਾਣੇ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅੱਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[6] ਸਾਈਟ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਕ੍ਰਾਊਨ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਹੈ। 

ਭੂਗੋਲ[ਸੋਧੋ]

ਲੱਗਪੱਗ 50 ਲੱਖ 60 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਲੀਓਸੀਨ ਯੁਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਐਂਟਰੀਮ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰਲ ਪਿਘਲਿਆ ਹੋਇਆ ਬੇਸਾਲਟ ਚਾਕ ਬੈਡਾਂ ਵਿੱਚੀਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲਾਵਾ ਪਠਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਲਾਵਾ ਠੰਢਾ ਹੋਇ ਆ, ਸੁੰਗੜਾਅ ਹੋਇਆ. ਲੇਟਵੇਂ ਰੁੱਖ ਸੁੰਗੜਾਅ ਨਾਲ ਤਰੇੜਾਂ ਫੱਟ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁੰਜ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਢਾਂਚੇ ਬਣ ਗਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਤਿਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਤਰੇੜਾਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਤਿਜੀ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕਨਵੈਕਸ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਰਲਾ ਚਿਹਰਾ ਕਨਕੇਵ। ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਬਾਲ ਅਤੇ ਸਾਕੇਟ" ਜੋੜ ਬਣ ਗਏ। ਕਾਲਮਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਲਾਵਾ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[7] ਵਿਸ਼ਾਲ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਨੈਟਵਰਕ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਾਲਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਬਾਸਾਲਟ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਪਠਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਥੁਲਿਆਨ ਪਠਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪਾਲੀਓਸੀਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। [8]

ਦੰਤ-ਕਥਾ[ਸੋਧੋ]

ਸੁਸੰਨਾ ਡਰੂਰੀ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਏ ਵਿਊ ਆਫ਼ ਦ ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ: ਈਸਟ ਪ੍ਰੋਸਪੈਕਟ, 1768

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Clochán an Aifir / Giant's Causeway - Placenames Database of Ireland". Placenames Commission. Retrieved 8 September 2014. 
  2. The Crack: Yin giant step for mankind Archived 2013-10-11 at the Wayback Machine. The News Letter. Retrieved 16 October 2011.
  3. "Giant's Causeway and Causeway Coast". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 21 June 2009. 
  4. Jack Challoner, John Farndon, Rodney Walshaw (2004). Rocks, Minerals and the Changing Earth. Southwater. p. 19.  CS1 maint: Uses authors parameter (link)
  5. Report of poll result BBC.co.uk Retrieved 10 December 2006.
  6. Giant's Causeway remains Northern Ireland's Top Attraction. Northern Ireland Tourist Board. 18 August 2008. https://web.archive.org/web/20110714185239/http://www.nitb.com/DocumentPage.aspx?path=b019d219-34a1-48eb-8e21-900525c4e543%2Cb863bc15-f1a4-4c29-bb52-0a82ba59257c%2C4870b6cb-ec7f-4a61-8cae-027c591c188b%2Caaab5041-6a69-414e-8406-5eeedd548382%2C1a3ca69c-3386-46b4-93eb-5239112cc00e%2C6645f4a7-a521-4858-817f-a6af1a709454. Retrieved on 19 ਮਾਰਚ 2009. 
  7. "University of Toronto (2008, December 25). Mystery of Hexagonal Column Formations". 
  8. Geoffroy, Laurent; Bergerat, Françoise; Angelier, Jacques (September 1996). "Brittle tectonism in relation to the Palaeogene evolution of the Thulean/NE Atlantic domain: a study in Ulster". Geological Journal. 31 (3): 259–269. doi:10.1002/(SICI)1099-1034(199609)31:3<259::AID-GJ711>3.0.CO;2-8. Archived from the original on 13 ਅਗਸਤ 2011. Retrieved 10 November 2007.  Check date values in: |archive-date= (help)