ਬਿਰਿਆਨੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਬਿਰਯਾਨੀ
Hyderabadi Chicken Biryani.jpg
Hyderabadi Chicken Biryani
ਸਰੋਤ
ਹੋਰ ਨਾਂ ਬਿਰਯਾਨੀ, ਬਰਯਾਨੀ, ਬਿਰਿਆਨੀ, ਬਰਿਆਨੀ
ਇਲਾਕਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਮਾਰੀਸੀਅਸ, ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ
ਖਾਣੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
ਖਾਣਾ ਮੁੱਖ ਡਿਸ਼
ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਚਾਵਲ, ਮਸਾਲੇ, ਅਧਾਰ (ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮੀਟ ਜਾਂ ਅੰਡਾ), ਦਹੀਂ, ਹੋਰ ਮਰਜੀ ਮੁਤਾਬਿਕ (ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ)
ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਅਨੇਕ
ਪ੍ਰਤੀ ਪਰੋਸ ਕਲੋਰੀਆਂ Varies according to varieties

ਬਿਰਯਾਨੀ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਸਬਜੀਆ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੇ ਮਿਸ਼੍ਰਣ ਤੋ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ.[1][2][3][4] ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅੰਜਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੁਨਿਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਅਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ. ਇਹ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਮਸਾਲੇ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਮੀਟ ਤੋ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.

ਨਾਮ ਦੇ ਪਿਛੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਬਿਰਯਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਮੁਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋ ਲੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਧ ਕਾਲਿਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿਸੇਆ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋ ਆਏ ਹੋਏ ਮੁਗਲ, ਅਫਗਾਨ, ਅਰਬ,ਤੁਰਕ ਸ਼ਾਸਕਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ [5] [6] . ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਣਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਚਾਵਲਾ ਵਾਸਤੇ ਉਪਯੁਕਤ “ਬ੍ਰਿੰਜ” ਸ਼ਬਦ ਤੋ ਹੋਈ ਹੈ.[1] ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਾਰਣਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ “ ਬਿਰਾਯਨ” ਅਤੇ “ਬੇਰੀਆ” ਤੋ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭੂੰਨਣਾ ਜਾ ਸੇਕਣਾ.

ਉਤਪਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀ ਹੈ. ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਲਗ ਅਲਗ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇ ਕਿ ਦਿੱਲੀ (ਮੁਗਲਈ ਵਿਅੰਜਨ), ਲਖਨਊ (ਅਵਦ ਵਿਅੰਜਨ) ਅਤੇ ਅਤੇ ਕਈ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਰਾਜਘਰਾਣੇਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਵਿਅੰਜਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਹਨ. ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਚਾਵਲ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੁ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਇਸ ਤਰਹ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਥੇ ਬਿਰਯਾਨੀ ਦਾ ਕਿਸੀ ਸਥਾਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਲਿਜ੍ਜੀ ਕੋਲੀਨਗਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਮੁਗਲ ਬਾਬਰਚੀ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਿਰਯਾਨੀ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਅੰਜਨ ਪਿਲਾਫ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨਿਕ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਸਗ੍ਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 Pratibha Karan (2009). Biryani. Random House India. pp. 1–12. ISBN 978-81-8400-254-6. 
  2. "Food racism: Biryani to target Muslims?". dailyo.in. 21 March 2015. Retrieved 22 March 2017. 
  3. "Everything you want to know about biryani". hindustantimes.com. 27 February 2010. Retrieved 22 March 2017. 
  4. "Where does biryani come from?". blogs.hindustantimes.com. Retrieved 22 March 2017. 
  5. "Naqvī, Ṣādiq; Rao, V. Kishan; Satyanarayana, A. (2005). A thousand laurels--Dr. Sadiq Naqvi: studies on medieval India with special reference to Deccan.". 1. Felicitation Committee, Dept. of History & Dept. of Ancient Indian History, Culture & Archaeology, Osmania University. p. 97. Retrieved 22 March 2017. 
  6. "de Laet, Siegfried J. (1994). History of Humanity: From the seventh to the sixteenth century.". UNESCO. p. 734. ISBN 9789231028137. Retrieved 22 March 2017.