ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ
Portrait of Begam Samru.jpg
ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ ਚਿੱਤਰ
ਜਨਮਫ਼ਰਜ਼ਾਨਾਂ ਜ਼ੇਬ-ਉਨ-ਨਿਸਾ
ਅੰ. 1753
ਕੁਤਾਨਾ,[1] ਮੇਰਠ, ਭਾਰਤ
ਮੌਤ27 ਜਨਵਰੀ 1836 (aged 90)
ਸਰਧਾਨਾ, ਮਾਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਭਾਰਤ
Burial placeਸਾਡੀ ਲੇਡੀ ਆਫ ਗ੍ਰੇਸਿਸ ਦੇ ਬੇਸਿਲਿਕਾ, ਸਰਧਾਨਾ
ਹੋਰ ਨਾਂਮਜੋਆਨਾ ਨੋਬਿਲੀਸ ਸੋਮਬਰ
ਪੇਸ਼ਾਨਾਚੀ
ਸਰਧਾਨਾ ਦੀ ਸ਼ਾਸ਼ਕ
ਭਾਗੀਦਾਰਵੋਲਟਰ ਰੇਇਨਹਾਰਡ ਸੋਮਬਰ

ਜੋਆਨਾ ਨੋਬਿਲੀਸ ਸੋਮਬਰੇ (ca 1753– 27 ਜਨਵਰੀ 1836)  ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਦੀ ਸੀ,[2] ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ (ਕਸ਼ਮੀਰੀ: बेगम समरू (Devanagari), بیگم سمرو (Nastaleeq)) ਬਤੌਰ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ,[3] (née ਫ਼ਾਰਜਾਨਾ ਜ਼ੇਬ ਉਨ- ਨਿਸਾ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਨਾਚੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਮੇਰਠ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰਿਆਸਤ  ਸਰਧਾਨਾ ਦੀ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ।[4] ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਯੂਰਪੀ ਵਪਾਰੀ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਪਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਆਂ ਸੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸ਼ਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਸਰਧਾਨਾ ਰਿਆਸਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।[5][6]

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ

ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ ਕੱਦ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਨਿਰਪੱਖ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਸਨ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ, ਉਸਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ।[7] ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸੈਨਿਕ ਵਾਲਟਰ ਰੇਇਨਹਾਰਡਸ ਸੋਮਬਰੇ ਦੇ ਵਿਆਹ (ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ) ਕੀਤੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੋਲਟਰ ਰੇਇਨਹਾਰਡ ਸੋਮਬਰ, ਜੋ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫ਼ਰਜਾਨਾ ਦੇ ਚਹਿਰੇ ਦਾ ਕਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।  [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਮੌਤ[ਸੋਧੋ]

ਸਰਧਾਨਾ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਲੇਡੀ ਆਫ ਗ੍ਰੇਸਿਸ ਦੇ ਬੇਸਿਲਿਕਾ ਵਿਚ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ ਸਟੈਚੂ

ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ 27 ਜਨਵਰੀ 1836 ਨੂੰ 90 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਡੀ ਲੇਡੀ ਆਫ ਗ੍ਰੇਸਿਸ ਦੇ ਬੇਸਿਲਿਕਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਫਨਾਇਆ ਸੀ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ [ਸੋਧੋ]

ਸਮਰੂ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਰਾਬਰਟ ਬ੍ਰਾਈਟਵੈਲ ਦੁਆਰਾ ਨਾਵਲ ਫਲੈਸ਼ਮੈਨ ਅਤੇ ਕੋਬਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਰਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[8]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. (ed.), ਰਿਆਨਾ ਪੇਨਇੰਗਟਨ (2003). ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟਾਂਂ ਲਈ ਐਮਜ਼ੋਨ. ਵੈਸਟਪੋਰਟ, Conn. [u.a.]: ਗ੍ਰੀਨਵੁੱਡ ਪ੍ਰੈਸ. p. 48. ISBN 9780313327070. 
  2. https://swarajyamag.com/magazine/the-incredible-story-of-begum-samru
  3. Begum Sumru The Church of Basilica
  4. Sardhana
  5. "The Sardhana Project". 
  6. Sardhana Town The Imperial Gazetteer of India, 1909, v. 22, p. 105.
  7. Dalrymple 2006, p. 238 "She was originally said to be a Kashmiri dancing girl named Farzana Zeb un-Nissa."
  8. "Flashman Rides Again". Telegraphindia.com. Retrieved 2015-09-01.