ਮਲਾਵੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਮਲਾਵੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ
Chalo cha Malawi, Dziko la Malaŵi
ਮਲਾਵੀ ਦਾ ਝੰਡਾ Coat of arms of ਮਲਾਵੀ
ਮਾਟੋ"ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ"
ਕੌਮੀ ਗੀਤMulungu dalitsa Malaŵi Invalid language code.
O God Bless Our Land of Malawi [1]
ਮਲਾਵੀ ਦੀ ਥਾਂ
ਰਾਜਧਾਨੀ
(ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ)
ਲਿਲੋਂਗਵੇ
13°57′S 33°42′E / 13.95°S 33.7°E / -13.95; 33.7
ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ[2]
ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ (2008)
  • 32.6% ਚੇਵਾ
  • 17.6% ਲੋਂਵੇ
  • 13.5% ਯਾਓ
  • 11.5% ਅੰਗੋਨੀ
  • 8.8% ਤੁੰਬੂਕਾ
  • 5.8% ਨਿਆਂਜਾ
  • 3.6% ਸੇਨਾ
  • 2.1% ਤੋਂਗਾ
  • 1.0% ਅੰਗੋਂਦੇ
  • 3.5% ਹੋਰ
ਵਾਸੀ ਸੂਚਕ ਮਲਾਵੀਆਈ
ਸਰਕਾਰ ਇਕਾਤਮਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਣਰਾਜ
 -  ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਇਸ ਬਾਂਦਾ
 -  ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖੁੰਬੋ ਕਚਾਲੀ
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ
ਸੁਤੰਤਰਤਾ
 -  ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ 6 ਜੁਲਾਈ 1964 
ਖੇਤਰਫਲ
 -  ਕੁੱਲ 118 ਕਿਮੀ2 (99ਵਾਂ)
45 sq mi 
 -  ਪਾਣੀ (%) 20.6%
ਅਬਾਦੀ
 -  2010 ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 14,901,000[3] (64ਵਾਂ)
 -  1998 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 9,933,868< 
 -  ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸੰਘਣਾਪਣ 128.8/ਕਿਮੀ2 (86ਵਾਂ)
333.6/sq mi
ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ.) (ਖ਼ਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਨਤਾ) 2011 ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ
 -  ਕੁਲ $13.901 ਬਿਲੀਅਨ[4] 
 -  ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ $860[4] 
ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ.) (ਨਾਂ-ਮਾਤਰ) 2011 ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ
 -  ਕੁੱਲ $5.673 ਬਿਲੀਅਨ[4] 
 -  ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ $351[4] 
ਜਿਨੀ (2008) 38 
ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕ (ਐੱਚ.ਡੀ.ਆਈ) (2008) ਵਾਧਾ 0.493[5] (ਨੀਵਾਂ) (171ਵਾਂ)
ਮੁੱਦਰਾ ਕਵਾਚਾ (D) (MWK)
ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਮਾਂ (ਯੂ ਟੀ ਸੀ+2)
 -  ਹੁਨਾਲ (ਡੀ ਐੱਸ ਟੀ) ਨਿਰੀਖਤ ਨਹੀਂ (ਯੂ ਟੀ ਸੀ+2)
ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਖੱਬੇ
ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਇਲਾਕਾਈ ਕੋਡ .mw[2]
ਕਾਲਿੰਗ ਕੋਡ +265[2]
• Population estimates for this country explicitly take into account the effects of excess mortality due to AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex than would otherwise be expected.
• Information is drawn from the CIA Factbook unless otherwise noted.

ਮਲਾਵੀ (ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਲਾਵੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਆਸਾਲੈਂਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜ਼ਾਂਬੀਆ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਲਾਵੀ ਝੀਲ ਇਸਨੂੰ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 118,000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 13,900,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਲੋਂਗਵੇ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਲੈਨਟਾਇਰ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਮਜ਼ੂਜ਼ੂ ਹੈ। ਮਲਾਵੀ ਨਾਂ ਮਰਾਵੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਨਿਆਂਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਦਿਲ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[6]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]