ਜ਼ਾਂਬੀਆ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ
ਝੰਡਾ ਮੋਹਰ
ਨਆਰਾ: "One Zambia, One Nation"
"ਇੱਕ ਜ਼ਾਂਬੀਆ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ"
ਐਨਥਮ: "Stand and Sing of Zambia, Proud and Free"
"ਖੜੇ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਬਾਰੇ ਗਾਓ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ"
ਰਾਜਧਾਨੀ
and largest city
ਲੁਸਾਕਾ
15°25′S 28°17′E / 15.417°S 28.283°E / -15.417; 28.283
ਐਲਾਨੀਆ ਬੋਲੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਖੇਤਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਬੇਂਬਾ · ਤੋਂਗਾ · ਲੋਜ਼ੀ
ਲੂੰਦਾ · ਲੂਵਾਲੇ · ਕਾਓਂਦੇ
ਨਿਆਨਿਆ · ਚੇਵਾ
ਜਾਤਾਂ (2000) 21.5% ਬੇਂਬਾ
11.3% ਤੋਂਗਾ
5.2% ਲੋਜ਼ੀ
5.1% ਅੰਸੇਂਗਾ
4.3% ਤੁੰਬੂਕਾ
3.8% ਅੰਗੋਨੀ
2.9% ਚੇਵਾ
45.9% ਹੋਰ
ਡੇਮਾਨਿਮ ਜ਼ਾਂਬੀਆਈ
ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਲੋਕਤੰਤਰੀ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਣਰਾਜ
 •  ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਈਕਲ ਸਤਾ
 •  ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਾਏ ਸਕਾਟ
ਵਿਧਾਨਕ ਢਾਂਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ
ਸੁਤੰਤਰਤਾ
 •  ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1964 
ਖੇਤਰਫਲ
 •  ਕੁੱਲ 752 km2[1] (39ਵਾਂ)
290 sq mi
 •  ਪਾਣੀ (%) 1
ਅਬਾਦੀ
 •  2012 ਅੰਦਾਜਾ 14,309,466[2] (70ਵਾਂ)
 •  2000 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 9,885,591[3]
 •  ਸੰਘਣਾਪਣ 17.2/km2 (191ਵਾਂ)
44.5/sq mi
GDP (PPP) 2011 ਅੰਦਾਜਾ
 •  ਕੁੱਲ $21.882 ਬਿਲੀਅਨ[4]
 •  ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ $1,610[4]
GDP (ਨਾਂ-ਮਾਤਰ) 2011 ਅੰਦਾਜਾ
 •  ਕੁੱਲ $19.206 ਬਿਲੀਅਨ[4]
 •  ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ $1,413[4]
ਜੀਨੀ (2002–03) 42.1
ਅੱਧ
HDI (2011) ਵਾਧਾ 0.430
Error: Invalid HDI value · 164ਵਾਂ
ਕਰੰਸੀ ਜ਼ਾਂਬੀਆਈ ਕਵਾਚਾ (ZMK)
ਟਾਈਮ ਖੇਤਰ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਮਾਂ (UTC+2)
 •  ਗਰਮੀਆਂ (DST) ਨਿਰੀਖਤ ਨਹੀਂ (UTC+2)
ਡਰਾਈਵ ਕਰਨ ਦਾ ਪਾਸਾ ਖੱਬੇ
ਕੌਲਿੰਗ ਕੋਡ 260
ਇੰਟਰਨੈਟ TLD .zm

ਜ਼ਾਂਬੀਆ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਲਾਵੀ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ, ਬੋਤਸਵਾਨਾ ਅਤੇ ਨਾਮੀਬੀਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਗੋਲਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੁਸਾਕਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਮੱਧ-ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਬਾਦੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲੁਸਾਕਾ ਕੋਲ ਜਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਪਰਬੈੱਲਟ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਖੋਇਸਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਰਿਹਾ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੰਟੂ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਠਾਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਖੋਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਾਂਬਿਆ ਉਂਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਖਵਾਂ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੇ ਲਈ, ਜਾਂਬੀਆ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਦਨ ਵਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. United Nations Statistics Division. "Population by sex, rate of population increase, surface area and density" (PDF). Retrieved 9 November 2007. 
  2. http://www.zamstats.gov.zm/
  3. Central Statistical Office, Government of Zambia. "Population size, growth and composition" (PDF). Retrieved 9 November 2007. 
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 "Zambia". International Monetary Fund. Retrieved 24 April 2012.