ਓਸ਼ੇਨੀਆ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਆਰਥੋਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕ ਪਰਛਾਵਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦਾ ਡਾਢਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਤ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ।[੧] ਕਿ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ (ਨਸਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ) ਦੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਮੂੰਗੀਆ-ਪ੍ਰਵਾਲਟਾਪੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ[੨] ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਗਭਲੇ ਕੁੱਲ ਟਾਪੂਵਾਦੀ ਖੇਤਰ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਾਲੇ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ) ਤੱਕ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਟਾਪੂਆਂ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਲਈ[੩][੪][੫][੬][੭] ਜਾਂ ਜੀਵ-ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੇਸ਼ੀਆਈ ਈਕੋ-ਜੋਨ (ਵਾਲੇਸੀਆ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੇਸ਼ੀਆ) ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਈਕੋ-ਜੋਨ (ਜਾਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ[੮] ਜਾਂ ਮੂਲ-ਧਰਤ ਨਿਊ ਗਿਨੀ[੯] ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ, ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ) ਦੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ ਉਤਪਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਨਾਮ ੧੮੧੨ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਭੂਗੋਲ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੋਨਰਾਡ ਮਾਲਟ-ਬਰੂਨ ਦੁਆਰਾ Océanie (ਓਸੇਆਨੀ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਓਸੇਆਨੀ ਸ਼ਬਦ ਫ਼੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ὠκεανός (ਓਕੇਆਨੋਸ) ਭਾਵ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਅਬਾਦੀ ਅੰਕੜੇ[ਸੋਧੋ]

ਓਸ਼ੇਨੀਆ

ਭੂਗੋਲਕ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਆਰਥੋਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕ ਪਰਛਾਵਾਂ
ਵਧੇਰਾ ਭੂਗੋਲਕ ਓਸ਼ੇਨੀਆ.
ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾਈ ਦਾ ਟਾਪੂ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸਹੱਦੇ ਕੋਲ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖੇਤਰਫਲ ੧,੦੯,੭੫,੬੦੦ km2 ( sq mi)
ਅਬਾਦੀ ੩੭.੮ ਕਰੋੜ (੨੦੧੦)
ਕਾਲ ਜੋਨਾਂ UTC+੭ (ਪੱਛਮੀ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਸਮਾਂ) ਤੋਂ UTC-੬ (ਈਸਟਰ ਟਾਪੂ)
ਮਹਾਂਨਗਰ ਜਕਾਰਤਾ
ਮਨੀਲਾ
ਸਿਡਨੀ
ਬਾਨਦੁੰਗ
ਮੈਲਬਰਨ
ਸੂਰਾਬਾਇਆ
ਮੇਦਨ

Narrower Geographic Oceania.
ਛੁਟੇਰਾ ਭੂਗੋਲਕ ਓਸ਼ੇਨੀਆ
ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਟਾਪੂ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਛੁੱਟ)

ਖੇਤਰਫਲ ੧,੮੩,੦੦੦ km2 ( sq mi)
ਅਬਾਦੀ ੫੨ ਲੱਖ (੨੦੦੮)
ਕਾਲ ਜੋਨਾਂ UTC+੯ (ਪਲਾਊ) ਤੋਂ UTC-੬ (ਈਸਟਰ ਟਾਪੂ)
ਮਹਾਂਨਗਰ ਹੋਨੋਲੂਲੂ
ਨੂਮੇਆ
ਸੂਵਾ
ਪਪੀਤੇ
ਹੋਨੀਆਰਾ


ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਭੂਗੋਲਕ ਨਕਸ਼ਾ
ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ
ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ[੧੦]
ਖੇਤਰਫਲ
(ਵਰਗ ਕਿਮੀ)
ਅਬਾਦੀ ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ
(ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿਮੀ)
ਰਾਜਧਾਨੀ ISO 3166-1
ਆਸਟ੍ਰੇਲੇਸ਼ੀਆ[੧੧]
 ਆਸਟਰੇਲੀਆ ੭,੬੮੬,੮੫੦ ੨੨,੦੨੮,੦੦੦ ੨.੭ ਕੈਨਬਰਾ AU
 ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ[੧੨] ੨੬੮,੬੮੦ ੪,੧੦੮,੦੩੭ ੧੪.੫ ਵੈਲਿੰਗਟਨ NZ
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕੇ:
 ਐਸ਼ਮੋਰ ਅਤੇ ਕਾਰਟੀਅਰ ਟਾਪੂ ੧੯੯
 ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਟਾਪੂ[੧੩] ੧੩੫ ੧,੪੯੩ ੩.੫ ਉੱਡਣ-ਮੱਛੀ ਖਾੜੀ CX
 ਕੋਕੋਸ (ਕੀਲਿੰਗ) ਟਾਪੂ[੧੩] ੧੪ ੬੨੮ ੪੫.੧ ਪੱਛਮੀ ਟਾਪੂ CC
 ਕੋਰਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਾਪੂ ੧੦
 ਹਰਡ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਟਾਪੂ ੩੭੨ HM
 ਨਾਰਫ਼ੋਕ ਟਾਪੂ ੩੫ ੨,੧੧੪ ੫੩.੩ ਕਿੰਗਸਟਨ NF
ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ[੧੪]
 ਫ਼ਿਜੀ ੧੮,੨੭੦ ੮੫੬,੩੪੬ ੪੬.੯ ਸੂਵਾ FJ
 ਨਿਊ ਕੈਲੇਡੋਨੀਆ (ਫ਼੍ਰਾਂਸ) ੧੯,੦੬੦ ੨੪੦,੩੯੦ ੧੨.੬ ਨੂਮੇਆ NC
 ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ[੧੫] ੪੬੨,੮੪੦ ੫,੧੭੨,੦੩੩ ੧੧.੨ ਪੋਰਟ ਮੋਰੈਸਬੀ PG
 ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂ ੨੮,੪੫੦ ੪੯੪,੭੮੬ ੧੭.੪ ਹੋਨੀਆਰਾ SB
 ਵਨੁਆਤੂ ੧੨,੨੦੦ ੨੪੦,੦੦੦ ੧੯.੭ ਪੋਰਟ ਵਿਲਾ VU
ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ
 ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ੭੦੨ ੧੩੫,੮੬੯ ੧੯੩.੫ ਪਲੀਕੀਰ FM
 ਗੁਆਮ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ) ੫੪੯ ੧੬੦,੭੯੬ ੨੯੨.੯ ਹਗਾਤਞਾ GU
 ਕਿਰੀਬਾਸ ੮੧੧ ੯੬,੩੩੫ ੧੧੮.੮ ਦੱਖਣੀ ਤਰਾਵਾ KI
 ਮਾਰਸ਼ਲ ਟਾਪੂ ੧੮੧ ੭੩,੬੩੦ ੪੦੬.੮ ਮਜੂਰੋ MH
 ਨਾਉਰੂ ੨੧ ੧੨,੩੨੯ ੫੮੭.੧ ਯਾਰੇਨ (ਯਥਾਰਥ 'ਚ) NR
 ਉੱਤਰੀ ਮਰੀਆਨਾ ਟਾਪੂ (ਅਮਰੀਕਾ) ੪੭੭ ੭੭,੩੧੧ ੧੬੨.੧ ਸੈਪਨ MP
 ਪਲਾਊ ੪੫੮ ੧੯,੪੦੯ ੪੨.੪ ਮੇਲੇਕਿਉਕ[੧੬] PW
ਵੇਕ ਟਾਪੂ ਵੇਕ ਟਾਪੂ (ਅਮਰੀਕਾ) ੧੨ ਵੇਕ ਟਾਪੂ UM
ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ
 ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੋਆ (ਅਮਰੀਕਾ) ੧੯੯ ੬੮,੬੮੮ ੩੪੫.੨ ਪਾਗੋ ਪਾਗੋ, ਫ਼ਾਗਾਟੋਗੋ[੧੭] AS
 ਕੁੱਕ ਟਾਪੂ (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ੨੪੦ ੨੦,੮੧੧ ੮੬.੭ ਅਵਾਰੂਆ CK
 ਈਸਟਰ ਟਾਪੂ (ਚਿਲੀ) ੧੬੩.੬ ੩,੭੯੧ ੨੩.੧ ਹੰਗਾ ਰੋਆ CL
 ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ (ਫ਼੍ਰਾਂਸ) ੪,੧੬੭ ੨੫੭,੮੪੭ ੬੧.੯ ਪਪੀਤੇ PF
 ਹਵਾਈ (ਅਮਰੀਕਾ) ੧੬,੬੩੬ ੧,੩੬੦,੩੦੧ ੮੧.੮ ਹੋਨੋਲੂਲੂ US
 ਨਿਊਏ (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ੨੬੦ ੨,੧੩੪ ੮.੨ ਅਲੋਫ਼ੀ NU
 ਪਿਟਕੇਰਨ ਟਾਪੂ (ਬਰਤਾਨੀਆ) ੪੭ ੧੦ ਐਡਮਸਟਾਊਨ PN
 ਸਮੋਆ ੨,੯੪੪ ੧੭੯,੦੦੦ ੬੩.੨ ਏਪੀਆ WS
 ਤੋਕੇਲਾਊ (NZ) ੧੦ ੧,੪੩੧ ੧੪੩.੧ ਨੁਕੂਨੋਨੂ TK
 ਟੋਂਗਾ ੭੪੮ ੧੦੬,੧੩੭ ੧੪੧.੯ ਨੁਕੂ'ਅਲੋਫ਼ਾ TO
 ਤੁਵਾਲੂ ੨੬ ੧੧,੧੪੬ ੪੨੮.੭ ਫ਼ੂਨਾਫ਼ੂਤੀ TV
 ਵਾਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੁਟੂਨਾ (ਫ਼੍ਰਾਂਸ) ੨੭੪ ੧੫,੫੮੫ ੫੬.੯ ਮਾਤਾ-ਉਤੂ WF
ਕੁੱਲ ੮,੫੩੬,੭੧੬ ੩੫,੬੬੯,੨੬੭ ੪.੨
ਮੁੱਖ-ਧਰਤ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੁੱਲ ੮੪੯,੮੬੬ ੧੩,੬੪੧,੨੬੭ ੧੬.੧
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਮੇਤ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ

ਧਰਮ[ਸੋਧੋ]

ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਇਸਾਈਅਤ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਧਰਮ ਚੇਤਨਾਵਾਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂੜੀਗਤ ਕਬੀਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਹੋਣ (ਟੋਕ ਪਿਸਿਨ ਵਿੱਚ ਮਸਲਈ) ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀਆਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ "ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ" ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਕਵਾਦ, ਸ਼ੰਕਾਵਾਦ, ਧਰਮ-ਨਿਰਪੇਖ ਮਾਨਵਵਾਦ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਟੋਂਗਾ ਵਿੱਚ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਾਈ ਰਵਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੈ। ਤਿਆਪਤਾਤਾ, ਸਮੋਆ 'ਚ ਬਣਿਆ ਬਹਾ'ਈ ਪੂਜਾਘਰ ਬਹਾ'ਈ ਮੱਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ

  1. For a history of the term, see Douglas & Ballard (2008) Foreign bodies: Oceania and the science of race 1750–1940
  2. "Oceania". 2005. The Columbia Encyclopedia, 6th ed. Columbia University Press.
  3. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named OED
  4. Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings, United Nations Statistics Division. Revised August 28, 2007. Accessed on line October 11, 2007.
  5. The Atlas of Canada. Revised Date Modified: August 17, 2004. Accessed on line January 31, 2011.
  6. "Encarta Mexico "Oceanía"". Mx.encarta.msn.com. http://www.webcitation.org/query?id=1257053672622272. Retrieved on 2009-04-17. 
  7. Lewis, Martin W.; Kären E. Wigen (1997). The Myth of Continents: a Critique of Metageography. Berkeley: University of California Press, 32. ISBN 0-520-20742-4, ISBN 0-520-20743-2. “Interestingly enough, the answer [from a scholar who sought to calculate the number of continents] conformed almost precisely to the conventional list: North America, South America, Europe, Asia, Oceania (Australia plus New Zealand), Africa, and Antarctica.” 
  8. Udvardy. 1975. A classification of the biogeographical provinces of the world
  9. Steadman. 2006. Extinction & biogeography of tropical Pacific birds
  10. Regions and constituents as per UN categorisations/map except notes 2–3, 6. Depending on definitions, various territories cited below (notes 3, 5–7, 9) may be in one or both of Oceania and Asia or North America.
  11. The use and scope of this term varies. The UN designation for this subregion is "Australia and New Zealand."
  12. New Zealand is often considered part of Polynesia rather than Australasia.
  13. ੧੩.੦ ੧੩.੧ Christmas Island and Cocos (Keeling) Islands are Australian external territories in the Indian Ocean southwest of Indonesia.
  14. Excludes parts of Indonesia, island territories in Southeast Asia (UN region) frequently reckoned in this region.
  15. Papua New Guinea is often considered part of Australasia and Melanesia. It is sometimes included in the Malay Archipelago of Southeast Asia.
  16. On 7 October 2006, government officials moved their offices in the former capital of Koror to Melekeok, located ੨੦ km ( mi) northeast of Koror on Babelthuap Island.
  17. Fagatogo is the seat of government of American Samoa.