ਅਲਬਰੂਨੀ
ਅਲਬਰੂਨੀ, ਬੇਰੂਨੀ (بیرونی) Alberonius | |
|---|---|
 ਅਲਬਰੂਨੀ ਦਾ 1973 ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਪਿਤ ਚਿੱਤਰ ਸੋਵੀਅਤ ਡਾਕ ਮੋਹਰ | |
| ਜਨਮ | 4/5 ਸਤੰਬਰ 973 ਖਵਾਰੇਜ਼ਮ, ਸਾਮਨੀ ਸਲਤਨਤ (ਅਜੋਕਾ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ) |
| ਮੌਤ | 13 ਦਸੰਬਰ 1048 (ਉਮਰ 75) ਗਜ਼ਨੀ (ਅਜੋਕਾ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ) |
ਅਬੁ ਰੇਹਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਹਿਮਦ ਅਲਬਰੂਨੀ (ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ: ابوریحان محمد بن احمد بیرونی ਭਾਵ ਕਿ ਅਬੂ ਰੇਹਾਨ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਹਿਮਦ ਅਲਬਰੂਨੀ) ਜਾਂ ਅਲਬੇਰੂਨੀ (973 - 1048) ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਲੇਖਕ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਖਗੋਲ-ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਅਲ ਬੇਰੂਨੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੀ - ਸੀਰੀਆਈ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਯੂਨਾਨੀ।
ਉਹ 1017-20 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਗਜਨੀ ਦੇ ਮਹਿਮੂਦ (ਮਹਿਮੂਦ ਗਜਨਵੀ), ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਤੇ 17 ਵਾਰ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਦੇ ਕਈ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਅਲਬਰੁਨੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਾਣਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]
ਵਿਕੀਕੁਓਟ Abū-Rayhān Bīrūnī ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਓਟੇਸ਼ਨਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਬੂ ਰੇਹਾਨ ਅਲ-ਬਰੂਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੀਡੀਆ ਹੈ।
- BĪRŪNĪ, ABŪ RAYḤĀN in Encyclopaedia Iranica
- Gomez, A. G. (2010) Biruni's Measurement of the Earth [online], http://www.academia.edu/8166456/Birunis_measurement_of_the_Earth
- Gomez, A. G. (2012) Biruni's Measurement of the Earth Archived 2013-05-24 at the Wayback Machine. Geogebra interactive illustration.
- Richard Covington, Rediscovering Arabic Science, 2007, Saudi Aramco World Archived 2007-05-15 at the Wayback Machine.
- "Al-Biruni (973–1048)." Encyclopedia of Occultism and Parapsychology. 2001. Encyclopedia.com. 5 Feb. 2015.
- Al-Bīr Complete Dictionary of Scientific Biography | 2008 | Copyright
- "Abu Rayhan al-Biruni." Encyclopedia of World Biography. 2004. Encyclopedia.com. 5 Feb. 2015
ਅਲਬਰੂਨੀ ਦੇ ਕੰਮ (ਆਨਲਾਇਨ)
[ਸੋਧੋ]- Hogendijk, Jan: The works of al-Bīrūnī – manuscripts, critical editions, translations and online links Archived 2017-05-06 at the Wayback Machine.
- Elliot, H. M. (Henry Miers), Sir; John Dowson (1871), "1. Táríkhu-l Hind of Bírúní", The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period., vol. 2, London : Trübner & Co.
{{citation}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) (At Packard Institute) - Sachau, Dr.Edward C. (1910), ALBERUNI'S INDIA – An account of ... India about A.D. 1030, Volume 1, vol. 1, Kegan Paul, Trench Trubner & Co.Ltd., London
- Sachau, Dr.Edward C. (1910), ALBERUNI'S INDIA – An account of ... India about A.D. 1030, Volume 2., vol. 2, Kegan Paul, Trench Trubner & Co. Ltd., London
- Alberuni's India, in English, Volume I. Translated by Dr. Edward C Sachau, 1910
- "On Stones": Biruni's work on geology, medical properties of gemstones Archived 2014-10-08 at the Wayback Machine. full text version + comments