ਅੰਬਿਕਾ ਸੋਨੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਅੰਬਿਕਾ ਸੋਨੀ
Ambika Soni.jpg
ਸੰਸਦ (ਰਾਜ ਸਭਾ) ਮੈਂਬਰ
ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ
ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
22 ਮਈ 2009 - 27 ਅਕਤੂਬਰ 2012
ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨਿਸਟਰਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ
ਸਾਬਕਾਪ੍ਰਿਆ ਰੰਜਨ ਦਾਸ ਮੁਨਸ਼ੀ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਮਨੀਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
29 ਜਨਵਰੀ 2006 – 22 ਮਈ 2009
ਪ੍ਰਾਈਮ ਮਿਨਿਸਟਰਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ੈਲਜਾ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ
ਪ੍ਰਧਾਨ
ਪ੍ਰਧਾਨ
ਭਾਰਤੀ ਯੂਥ ਕਾਗਰਸ
ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ
ਮੌਜੂਦਾ
ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਂਭਿਆ
1999
ਪਰਧਾਨਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ
ਮੈਂਬਰ
ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ
ਮੌਜੂਦਾ
ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਂਭਿਆ
1999
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ (1942-11-13) 13 ਨਵੰਬਰ 1942 (ਉਮਰ 78)
ਲਾਹੌਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ )
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
ਪਤੀ/ਪਤਨੀUday C. Soni
ਸੰਤਾਨਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਨੂਪ
ਮਾਪੇNakul Sen, I.C.S and Indu Nakul Sen
ਰਿਹਾਇਸ਼ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ

ਅੰਬਿਕਾ ਸੋਨੀ (ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1942) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਗੂ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ 1942 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਨਕੁਲ ਸੈਨ ਵਡਵਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।[1] ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਵੇਲਹੈਮ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. (ਆਨਰਜ਼) ਇੰਦਰਾਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਿਪਲੋਮਾ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਐਨ ਲੈਂਗੂ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਸ, ਅਲਾਇੰਸ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਸ, ਬੈਂਕਾਕ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ, ਹਵਾਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਚਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 1961 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਦੈ ਸੋਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਲਿਆ ਸੀ[2][3] , ਪਰ ਉਹ ਸਰੋਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੀ।[4]

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾ ਸੋਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1969 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ 1969 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੋਨੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[5] 1975 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[6] ਮਾਰਚ 1976 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। 1999 - 2006 ਤੱਕ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਰਹੀ। ਜਨਵਰੀ 2000 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ 10 ਜੂਨ 2004 ਨੂੰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਜੁਲਾਈ 2004 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। 29 ਜਨਵਰੀ 2006 ਤੋਂ - 22 ਮਈ 2009 ਤੱਕ ਉਹ ਯੂ.ਪੀ.ਏ.ਆਈ. ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ। 22 ਮਈ 2009 ਤੋਂ - 27 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਤੱਕ ਉਹ ਯੂ.ਪੀ.ਏ. II ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ।[7] ਜੁਲਾਈ 2010 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।

ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ[ਸੋਧੋ]

ਪ੍ਰੈਸ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਸਾਡਾ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਾਇਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ।”[8] ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਦੋ "ਪ੍ਰੈਸ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਰਜਾਬੰਦੀ" ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਰਸ ਬਿਨਾ ਬਾਰਡਰਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰੈਸ ਅਜ਼ਾਦੀ ਇੰਡੈਕਸ 2012 ਭਾਰਤ ਨੂੰ 179 ਵਿਚੋਂ 131 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ "ਧਿਆਨਯੋਗ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ" ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।[9] ਫਰੀਡਮ ਹਾਊਸ ਦੁਆਰਾ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰੈਸ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਰਜਾਬੰਦੀ 2012 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ 197 ਵਿਚੋਂ 80ਵਾਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ "ਅੰਸ਼ਕ ਮੁਕਤ" ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।[10] ਇੰਟਰਨੈਟ ਫ੍ਰੀ ਸਪੀਚ 'ਤੇ ਨਿਯਮਤਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਖਤ ਲੀਹ ਪਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ।[11]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Chadha, Kumkum (11 December 2009). "An affair to remember". 
  2. "Hindu Wisdom - Politics of Conversion". www.hinduwisdom.info. Retrieved 2020-09-09. 
  3. "An affair to remember". Hindustan Times (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2009-12-11. Retrieved 2020-09-09. 
  4. "Christianity to Hinduism". bhartibharat.in. 
  5. Vohra, Pankaj (29 May 2009). "By invitation only- Interview with Ambika Soni". Hindustan Times. Retrieved 13 October 2012. 
  6. Chadha, Kumkum (11 December 2009). "An affair to remember". Hindustan Times. Retrieved 13 October 2012. 
  7. www.dailypioneer.com https://www.dailypioneer.com/home/online-channel/top-story/104614-soni-wasnik-sahai-resign-ahead-of-reshuffle.html. Retrieved 2020-09-09.  Missing or empty |title= (help)
  8. India has world's 'freest' media: Soni, Hindustan Times – 28 April 2011 Archived 21 October 2012 at the Wayback Machine.
  9. "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2012-05-07. Retrieved 2017-05-28.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  10. (PDF). 2019-02-24 https://web.archive.org/web/20190224104339/https://freedomhouse.org/sites/default/files/Global%20and%20Regional%20Press%20Freedom%20Rankings.pdf. Archived from the original (PDF) on 24 February 2019. Retrieved 2020-09-09.  Missing or empty |title= (help)
  11. Bajaj, Vikas (27 April 2011). "India Puts Tight Leash on Internet Free Speech". The New York Times. Retrieved 5 July 2018. 

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]