ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ
ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ
Exhumation in the ixil triangle in Guatemala.jpg
Ixil people carrying their loved one's remains after an exhumation in the।xil Triangle in February 2012.
ਮਿਤੀ 13 ਨਵੰਬਰ 1960 – 29 ਦਸੰਬਰ 1996
()
ਥਾਂ/ਟਿਕਾਣਾ
ਨਤੀਜਾ 1996 ਵਿੱਚ ਸਹੀਬੰਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ
ਲੜਾਕੇ
URNG (from 1982)

Supported by
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ (Until 1991)
ਕਿਊਬਾ ਕਿਊਬਾ[1]
ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ (1979-90)[1]
22x20px FMLN

ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਫੌਜ

Various government-led paramilitary organizations
Supported by
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ (1962-1996)[2]
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਇਸਰਾਈਲ ਇਸਰਾਈਲ[3]
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਤਾਇਵਾਨ ਤਾਇਵਾਨ[4]
 ਚਿਲੇ ਚੀਲੇ[5]
ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਅਰਜਨਟੀਨਾ[6]
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ[7]

ਫ਼ੌਜਦਾਰ ਅਤੇ ਆਗੂ
Rolando Morán

Luis Turcios 
Marco Yon 
Bernardo Alvarado 
Rodrigo Asturias
Ricardo Rosales

ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Miguel Ydígoras

ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Enrique Peralta
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Julio Méndez
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Carlos Arana
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Kjell Laugerud
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Romeo Lucas
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Efraín Ríos Montt
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Óscar Mejía
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Vinicio Cerezo
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Jorge Serrano
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Gustavo Espina
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Ramiro de León
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Álvaro Arzú

ਤਾਕਤ
URNG:

6.000 (1982)[8]
1.500-3.000 (1994)[9]

ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ Military:

51.600 (1985)[10]
32.000 (1986)[11]
45.000 (1994)[9]
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ Guatemala Paramilitary:
300.000 (1982)[8]
500.000 (1985)[10]

ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ
140,000–200,000 ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁੰਮ[12][13][14][15]

ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ 1960 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਚਲਿਆ। ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਬਾਗੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀ ਗਈ। ਖੱਬੇਪੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਮਾਯਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਲਾਦੀਨੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁੱਲ ਦਿਹਾਤੀ ਗਰੀਬ ਸਨ। ਸਿਵਲ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਮਾਯਾਨ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਆਪਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਨਿੰਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB100/Doc9.pdf
  2. "U.S. POLICY।N GUATEMALA, 1966-1996". Gwu.edu. Retrieved 2014-08-18. 
  3. Hunter, Jane (1987). Israeli foreign policy: South Africa and Central America. Part।I:।srael and Central America - Guatemala. pp. 111–137. 
  4. Schirmer, 1996; pg 172
  5. Gilbert Michael Joseph, Daniela Spenser - 2008, pg 151
  6. Ibid.
  7. Information Services on Latin America (I.S.L.A): 35. 1981.  Missing or empty |title= (help)
  8. 8.0 8.1 Schmid & Jongman, 2005: 564. The URNG was the result of the merger of the left-wing armed groups, EGP, ORPA, FAR and PGT, supported by the FDR of El Salvador and the Nicaragua NDF. The PDC were local militias created by the Guatemalan Government.
  9. 9.0 9.1 Stedman, 2002: 165
  10. 10.0 10.1 María Eugenia Gallardo & José Roberto López (1986). Centroamérica. San José:।ICA-FLACSO, pp. 249.।SBN 978-9-29039-110-4.
  11. Moshe Y. Sachs (1988). Worldmark Encyclopedia of the Nations: Americas. New York: Worldmark Press, pp. 156.।SBN 978-0-47162-406-6.
  12. Briggs, Billy (2 February 2007). "Billy Briggs on the atrocities of Guatemala's civil war". The Guardian. London. 
  13. "Timeline: Guatemala". BBC News. 9 November 2011. 
  14. CDI: The Center for Defense।nformation, The Defense Monitor, "The World At War: January 1, 1998".
  15. War Annual: The World in Conflict [year] War Annual [number].