ਜਯੰਤੀ (ਦੇਵੀ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਜਯੰਤੀ
Affiliationਦੇਵੀ
Abodeਪਤਾਲ ਲੋਕ
Consortਸ਼ੁੱਕਰ
ਮਾਪੇਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਚੀ
ਮਾਂ-ਜਾਏਚਿੱਤਰਗੁਪਤ, ਜਯੰਤ, ਦੇਵਸੇਨਾ
Childrenਦੇਵਯਾਨੀ

ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਜਯੰਤੀ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਸ਼ਾਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੁਪੁੱਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸ਼ੁੱਕਰ (ਗ੍ਰਹਿ) ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਦੇਵੇਯਾਨੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।[1] ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਜਯੰਤ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।[2] ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[3][4][5]

ਪਾਠ[ਸੋਧੋ]

ਜਯੰਤੀ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠ ਵਾਯੂ ਪੁਰਾਣ ਮਾਤਸਿਆ ਪੁਰਾਣ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਪੁਰਾਣ,[6] ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ,[2] ਅਤੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ[7] ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. V. R. Ramachandra Dikshitar (1995) [1951]. The Purana।ndex. 1. Motilal Banarsidass. p. 636. ISBN 9788120812741. 
  2. 2.0 2.1 Mani, Vettam (1975). Puranic Encyclopaedia: A Comprehensive Dictionary With Special Reference to the Epic and Puranic Literature. Delhi: Motilal Banarsidass. pp. 355, 760. ISBN 0-8426-0822-2. 
  3. 1) ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਰ ਅਭੀਧਾਨ (ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਡਿਕਸ਼ਨਿੰਗ) ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਸਾਹਿਤ ਅੱਸਸਦ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿ. 32 ਏ, ਏ ਪੀ ਸੀ ਰੋਡ, ਕੋਲਕਾਤਾ - 700009, ਵਾਲੀਅਮ 1, ਪੀ .151 (ਐਡੀ. 1994)
  4. ਮਨੋਰਾਮ ਸਾਲ ਬੁੱਕ (ਬੰਗਾਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ) ਮਲਿਆਲ ਮਨੋਰਾਮ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ ਲਿਮਟਿਡ, 32 ਏ, ਏਪੀਸੀ ਰੋਡ, ਕੋਲਕਾਤਾ- 700 009 (ਐਡਪੀਡਰ), ਪੀ .153
  5. http://belurmath.org/kids_section/eight-companions-of-the-mother/
  6. Wendy Doniger O'Flaherty (1980). The Origins of Evil in Hindu Mythology. University of California Press. pp. 125–126. ISBN 978-0-520-04098-4. 
  7. Rajendra Chandra Hazra (1987). Studies in the Puranic Records on Hindu Rites and Customs. Motilal Banarsidass. p. 34. ISBN 978-81-208-0422-7.