ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ

ਗੁਣਕ: 34°50′23″N 67°13′51″E / 34.83972°N 67.23083°E / 34.83972; 67.23083
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ
ਆਈ.ਯੂ.ਸੀ.ਐੱਨ. ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ)
ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ
Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Location_map at line 522: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ" does not exist.
Locationਬਾਮਯਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ
Nearest cityਯਾਕਾਵਲਾਂਗ, ਬਾਮਯਾਨ
Coordinates34°50′23″N 67°13′51″E / 34.83972°N 67.23083°E / 34.83972; 67.23083
Area606.16 km2 (234.04 sq mi)
Established2009
Map

ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ( Persian: بند امیر ) ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਕੁਦਰਤੀ ਡੈਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਤੀਬਰ ਨੀਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੰਦ-ਏ-ਅਮੀਰ ਮੱਧ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ। ਖਣਿਜ-ਅਮੀਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਜੋ ਪਥਰੀਲੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਅਤੇ ਤਰੇੜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਨੇ ਕਠੋਰ ਖਣਿਜ (ਟਰੈਵਰਟਾਈਨ) ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਬੰਦ -ਏ-ਅਮੀਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[1]

ਇਹ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਪ੍ਰੀਪਿਟੇਟ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੁਕਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਅੱਜ ਇਹਨਾਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਦੁਰਲੱਭ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕੈਨਿਯਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।[2] ਨਦੀ ਬਲਖ ਨਦੀ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ

[ਸੋਧੋ]

ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ " ਸ਼ਾਸਕ ਦਾ ਡੈਮ " ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਖਲੀਫਾ ਅਲੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾ ਨਸਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਗਭਗ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।[3]

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ 1970 ਦੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ, ਨੈਨਸੀ ਡੁਪਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਬੰਦ -ਏ-ਅਮੀਰ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ "ਅਚਰਜ ਅਤੇ ਅਚੰਭੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਵੇਗਾ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ"।[4] ਫਿਰੋਜ਼ ਖਾਨ ਅਤੇ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ 1975 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਏ ਗਏ ਸਨ।[5]

2004 ਵਿੱਚ, ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[6] ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਯੁੱਧਾਂ ਕਾਰਨ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।[7] ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਵਿੱਚ, ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[8] 2013 ਤੱਕ, ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 6,000 ਸਥਾਨਕ ਸੈਲਾਨੀ ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਰੇਂਜਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[2]

ਭੂਗੋਲ

[ਸੋਧੋ]
ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਲਗਭਗ 75 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਯਾਕਾਵਲਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬਾਮਯਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਿਲੋਮੀਟਰ। ਬਾਮਯਾਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਦਿਲ ਹਨ, ਹਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] . ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਝੀਲਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਉੱਚ ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹਜ਼ਾਰਾਜਾਤ ਖੇਤਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਪਮਾਨ −20 °C (−4.0 °F) ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੰਦ-ਏ-ਅਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਪਾਰਕ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣਾ, ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਬੂਟੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਾਰਸ਼-ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਰਕ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ।। ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਦੀਆਂ ਛੇ ਸੰਘਟਕ ਝੀਲਾਂ ਹਨ:

ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਚਿੱਟੇ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਡੈਮ, ਜੋ ਕਿ ਬੰਦ-ਏ ਅਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ, ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੰਦ -ਏ ਹੈਬਤ ਛੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਔਸਤ ਡੂੰਘਾਈ ਲਗਭਗ 150 ਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਟੀਮ ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਝੀਲ ਬੰਦ -ਏ ਅਜ਼ਦਾਹਰ (ਦ ਡਰੈਗਨ) ਹੈ, ਜੋ ਬਾਮਯਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਭੂਮੀਗਤ ਨੁਕਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਬੰਦ -ਏ ਅਮੀਰ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰੈਵਰਟਾਈਨ ਕੰਧਾਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਪਾਰਕ ਦਫਤਰ ਦੁਆਰਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦਾ ਡੇਟਾ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੌਣਪਾਣੀ ਅੰਕੜੇ
ਮਹੀਨਾ ਜਨ ਫ਼ਰ ਮਾਰ ਅਪ ਮਈ ਜੂਨ ਜੁਲ ਅਗ ਸਤੰ ਅਕ ਨਵੰ ਦਸੰ ਸਾਲ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤ °C (°F) −14.2
(6.4)
−11.5
(11.3)
−4.9
(23.2)
2.3
(36.1)
7.3
(45.1)
13.0
(55.4)
14.8
(58.6)
13.8
(56.8)
9.3
(48.7)
2.9
(37.2)
−3.2
(26.2)
−9.9
(14.2)
1.64
(34.93)
ਬਰਸਾਤ mm (ਇੰਚ) 61.9
(2.437)
82.3
(3.24)
86.9
(3.421)
77.5
(3.051)
45.4
(1.787)
6.3
(0.248)
0.0
(0)
0.0
(0)
0.0
(0)
19.4
(0.764)
29.4
(1.157)
44.2
(1.74)
453.3
(17.845)
Source #1: RedPlanet.travel[9]
Source #2: ClimateCharts.net[10](Precipitation)

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. "Band-e-Amir National Park, Afghanistan". earthobservatory.nasa.gov (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2009-04-25. Retrieved 2022-04-09.
  2. 2.0 2.1 "Afghanistan's 'Grand Canyon' drawing tourists, money". CBS. 25 May 2013. Archived from the original on 18 June 2013. Retrieved 2013-06-16.
  3. "Why Are The Taliban Attacking Hazaras In Afghanistan?". RFE/RL. Retrieved 18 November 2018.
  4. "Band-e-Amir: Afghanistan's first national park". The Guardian. Retrieved 16 September 2009.
  5. "Remains of the day: Bamiyan valley, Afghanistan". Mint. Retrieved 22 August 2015.
  6. Band-E-Amir - canesecco World Heritage Centre. Submitted on 2004-09-08. Retrieved on 2008-07-15 from https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1946/.
  7. "Oasis from the ruins: Afghanistan opens first national park". CNN. Retrieved 23 June 2009.
  8. Leithead, Alastair (2008-07-15). Getting tourists to Afghanistan's 'Grand Canyon'. BBC News. Retrieved on 2008-07-15 from http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7506146.stm.
  9. "Band-e-Amir National Park Weather, Climate, Exchange Rates, Videos, Pictures, Reviews, Events, Hotels, News.. and more". Retrieved 1 March 2023.
  10. "ClimateCharts.net,Laura Zepner, Pierre Karrasch, Felix Wiemann & Lars Bernard (2020) ClimateCharts.net – an interactive climate analysis web platform, International Journal of Digital Earth, DOI: 10.1080/17538947.2020.1829112".

ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ

[ਸੋਧੋ]
  • ਡੁਪਰੀ, ਨੈਨਸੀ ਹੈਚ (1977): ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਾਈਡ । ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ: 1970. ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ। ਸੋਧਿਆ ਅਤੇ ਵਧਾਇਆ. ਅਫਗਾਨ ਯਾਤਰੀ ਸੰਗਠਨ

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]