ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫ਼ਜ਼ਈ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫਜ਼ਈ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫਜ਼ਈ
ملاله یوسفزۍ
ਚੇਅਰ ਆਫ਼ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਚਾਈਲਡ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸਵੈਟ
ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ
2009–2011
ਪਿਛਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ (ਨਵਾਂ ਅਹੁਦਾ)[1]
ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ
ਜਨਮ (1997-07-12) 12 ਜੁਲਾਈ 1997 (ਉਮਰ 19)[2][3]
ਮੀਂਗੋਰਾ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾਹ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਕੌਮੀਅਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ [4]
ਕਿੱਤਾ ਸਿਖਿਆਰਥਣ, ਬਲਾਗਰ, ਘੁਲਾਟੀਆ
ਧਰਮ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ
ਨਸਲੀਅਤ ਪਖ਼ਤੂਨ[5]
ਸੰਬੰਧੀ ਜ਼ਿਆਉੱਦੀਨ ਯੂਸਫਜ਼ਈ (ਪਿਤਾ)
ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼, ਵਿਦਿਆਪਾਸਾਰ
ਸੰਗਠਨ ਮਲਾਲਾ ਸਿਖਿਆ ਫੰਡ
ਇਨਾਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਪੀਸ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ (2011)
ਸਿਮੋਨ ਦਾ ਬੋਵੁਆਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ (2013)
ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ[6]
ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ

ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫਜ਼ਈ (ਪਸ਼ਤੋ: ملاله یوسفزۍ ਜਨਮ: 12 ਜੁਲਾਈ 1997) ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ [7][8] ਅਤੇ (2014) ਲਈ ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਇਨਾਮ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੀਂਗੋਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 11/12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਬਲਾਗ ਲਿਖ ਕੇ ਸਵਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ।[9] ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਚ ਗਰੁੱਪ 'ਕਿਡਸ ਰਾਈਟਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ' ਨੇ ਯੂਸਫਜ਼ਈ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੁੜੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਇਸ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਦੇਸਮੁੰਡ ਟੂਟੂ ਨੇ ਹਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।[10] ਲੇਕਿਨ ਯੂਸਫਜ਼ਈ ਇਹ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇਨਾਮ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ 17 ਸਾਲ ਦਾ ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਮਲਾਲਾ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਫਰਮਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਨਰਾਜ ਹੋਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿਟ ਲਿਸ‍ਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ , ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਸਵਾ 12 ਵਜੇ ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਦੇ ਕਸਬੇ ਮੀਂਗੋਰਾ ਵਿੱਚ ਸ‍ਕੂਲ ਤੋਂ ਪਰਤਦੇ ਵਕ‍ਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। 15 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅਲਿਜ਼ਬੈਥ ਹਸਪਤਾਲ ਬ੍ਰਿਮਿੰਘਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਿੰ‍ਮੇਦਾਰੀ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਟੀਟੀਪੀ) ਨੇ ਲਈ।

ਮੁਢਲੀ ਜਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਮਲਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾਹ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸਵਾਤ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਗ਼ਮਜ਼ਦਾ ਹੈ ਮਲਾਲਾ-ਏ-ਮੇਵਨਦ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰਾ ਅਤੇ ਜੰਗਜੂ ਔਰਤ ਸੀ।

ਮਲਾਲਾ ਦਿਵਸ[ਸੋਧੋ]

੧੨ ਜੁਲਾਈ ੨੦੧੩ ਨੂੰ ਮਲਾਲਾ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਜਨਮਿਦਨ ਉਪਰ, ਉਸਨੇ ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉਪਰ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਪਰ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਲਾਲਾ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਂਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਪੁਰਸਕਾਰ[ਸੋਧੋ]

  • 10 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂਂ ਮਲਾਲਾ ਨੂਂ ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ
  • 29 ਅਪਰੈਲ 2013 ਦੇ ਦਿਨ 'ਟਾਈਮਜ਼ ਰਸਾਲੇ' ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ 100 ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
  • ਪਾਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ, ਨਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਪੀਸ ਪਰਾਈਜ਼' ਦਿਤਾ।
  • 2013 ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  • 2013 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਖਾਰੋਵ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਵੀ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
  • ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Khaliq, Fazal (22 December 2010). "District assembly: Call for end to child rights violations". The Express Tribune. http://tribune.com.pk/story/93004/district-assembly-call-for-end-to-child-rights-violations/. 
  2. "Pakistani girl shot by Taliban able to stand, doctors say". Associated Press. Canadian Broadcasting Corporation. 19 October 2012. http://www.cbc.ca/news/world/story/2012/10/19/malala-yousufzai-hospital-united-kingdom.html. 
  3. Memmot, Mark (9 October 2012). "Taliban Say They Shot Teenaged Pakistani Girl Who Exposed Their Cruelty". NPR. http://www.npr.org/blogs/thetwo-way/2012/10/09/162573135/taliban-say-they-shot-14-year-old-pakistani-girl-who-exposed-their-cruelty. 
  4. "Malala in the House, plans to launch political party". Dawn (Pakistan). 4 January 2012. http://dawn.com/2012/01/04/school-named-after-malala/. 
  5. "Orbala" (10 October 2012). "Praying for Malala Yusufzai, a Pashtun Symbol of Hope and Courage". Safeworld International Foundation. http://www.asafeworldforwomen.org/about/safe-world-blogs/orbala/3122-praying-for-malala.html. 
  6. "Malala Yousafzai to get honorary Canadian citizenship". CBC News. 15 October 2013. http://www.cbc.ca/news/malala-yousafzai-to-get-honorary-canadian-citizenship-1.2055704. Retrieved on 16 ਅਕਤੂਬਰ 2013. 
  7. http://www.cbc.ca/news/world/story/2012/10/19/malala-yousufzai-hospital-united-kingdom.html
  8. http://www.nytimes.com/video/2012/10/09/world/asia/100000001835296/class-dismissed.html
  9. "Diary of a Pakistani schoolgirl". BBC News. 19 January 2009. http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7834402.stm. Retrieved on 11 ਅਕਤੂਬਰ 2012. 
  10. http://childrenspeaceprize.org/2011/10/25/desmond-tutu-announces-nominees-children%E2%80%99s-peace-prize-2011-2/
Wiki letter w.svg ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। Crystal txt.png