ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਰਾਘਵਨ ਵੇਨਕਾਤਾਰਾਘਵਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਰਾਘਵਨ ਵੇਨਕਾਤਾਰਾਘਵਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Srinivasaraghavan Venkataraghavan; ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਂਕਟ, ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1945)[1] ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੁਣਾਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਟੈਸਟ ਪੈਨਲ ਦਾ ਅੰਪਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ।[2] ਉਸ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰੀਅਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੀ।[3] ਉਹ 1973 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕਾਉਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਡਰਬੀਸ਼ਾਇਰ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਯੋਗ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਗਿੰਡੀ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ[4] ਉਹ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਸਿਵਲੀਅਨ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।[5]

ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਇਕ ਆਫ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼, ਉਹ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੁਣਾਵੀ ਸੀ (ਬਾਕੀ ਭਾਗਵਤ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ, ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਇਰਾਪਲੀ ਪ੍ਰਸੰਨਾ )।[3] ਉਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਫੀਲਡਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਟੇਲ-ਐਂਡ ਬੈਟ ਵੀ ਸੀ। ਵੈਂਕਟ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਟੈਸਟ ਸੀਨ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਦੌਰੇ' ਤੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਪਿਨਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ 12 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਉਪ ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1970-71 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਵੈਂਕਟ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 13 ਵਿਕਟਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1975 ਅਤੇ 1979 ਦੋਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਾਰ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਜੋਨ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਵੈਂਕਟ 1985 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[3]

ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਵੈਂਨਕਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 18 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਾਲੇ ਵਨ ਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੈਚ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਟੈਸਟ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਾਲੇ ਮੈਚ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੇ ਉਦਘਾਟਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਪਾਇਰ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਇਹ 1994 ਵਿਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਤ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ ਅੰਪਾਇਰ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਅੰਪਾਇਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2002 ਵਿਚ ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅੱਠ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਐਲੀਟ ਪੈਨਲ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਵੈਂਕਟ ਨੂੰ ਉਦਘਾਟਨ ਏਲੀਟ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2004 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ।

ਉਸ ਦੇ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ 1996 ਵਿਚ ਐਸ਼ੇਜ਼ ਟੈਸਟ ਅਤੇ 1996, 1999 ਅਤੇ 2003 ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1996 ਅਤੇ 1999 ਦੋਵਾਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਲਾਰਡਸ ਵਿਖੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ 1999 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅੰਪਾਇਰ ਸੀ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ 73 ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਅਤੇ 52 ਵਨ-ਡੇਅ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ 'ਤੇ ਮੈਦਾਨ' ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[3]

ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਵੈਂਕਟਰਾਘਵਨ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।[6][7]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Birthday's today". The Telegraph. 21 April 2011. Retrieved 21 April 2014. Mr Srinivas Venkataraghavan, former India cricketer, 66 
  2. "International cricketers turned umpires". International Cricket Council. Retrieved 7 April 2018. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Ramchand, Partab. "Player Profile: Srinivasaraghavan Venkataraghavan". CricInfo. Retrieved 2009-09-24. 
  4. "The Mr. Versatile of Indian cricket". 
  5. "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Retrieved July 21, 2015. 
  6. Chatterjee, Abhijit (22 February 2004). "Goodbye to a glorious innings". The Sunday Tribune. The Tribune Trust. Retrieved 3 April 2012. 
  7. "Academic framework for an industry Integration – The Anna University Factor". About Us. SSIET. 2009. Archived from the original on 27 January 2012. Retrieved 3 April 2012.