ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਸਾਂਭਰ ਸਾਲਟ ਲੇਕ

ਗੁਣਕ: 26°58′N 75°05′E / 26.967°N 75.083°E / 26.967; 75.083
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਸਾਂਭਰ ਲੇਕ
ਸਾਂਭਰ ਲੇਕ
ਸਾਂਭਰ ਲੇਕ
ਸਥਿਤੀਸਾਂਭਰ ਲੇਕ ਟਾਊਨ, ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ
ਗੁਣਕ26°58′N 75°05′E / 26.967°N 75.083°E / 26.967; 75.083
Typeਲੂਣੀ ਝੀਲ
Primary outflowsਲੂਨੀ ਨਦੀ
Catchment area5,700 km2 (2,200 sq mi)
Basin countries India
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬਾਈ35.5 km (22.1 mi)
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੌੜਾਈ3 to 11 km (1.9 to 6.8 mi)
Surface area190 to 2,300 km2 (73 to 888 sq mi)
ਔਸਤ ਡੂੰਘਾਈ0.6 to 3 m (2.0 to 9.8 ft)
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੂੰਘਾਈ3 m (9.8 ft)
Surface elevation360 m (1,180 ft)

ਸੰਭਰ ਸਾਲਟ ਲੇਕ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੂਣ ਝੀਲ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸੰਭਰ ਲੇਕ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਅਜਮੇਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਂਭਰ ਝੀਲ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੈ। ਝੀਲ ਨੂੰ ਛੇ ਨਦੀਆਂ: ਮੰਥਾ, ਰੂਪਨਗੜ੍ਹ, ਖਾਰੀ, ਖੰਡੇਲਾ, ਮੇਧਾ ਅਤੇ ਸਮੋਦ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ 5700 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਹੈ। [1] ਝੀਲ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਖਾਰੇ ਜਲ-ਭੂਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 60 centimetres (24 in) ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਭੂਗੋਲ

[ਸੋਧੋ]
ਵਰਲਡਵਿੰਡ ਤੋਂ 2010 ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ ਸਾਂਭਰ ਸਾਲਟ ਲੇਕ ਦੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰ।

ਇਹ ਪਾਣੀ ਮੈਂਧਾ, ਰਨਪਨਗੜ੍ਹ, ਖੰਡੇਲ ਅਤੇ ਕਰਿਆਨ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂਧਾ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗੜ੍ਹ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ। ਮੇਂਧਾ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗੜ੍ਹ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ।

ਤਾਪਮਾਨ 45 °C (113 °F) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 5 °C (41 °F) ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ।


ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ

[ਸੋਧੋ]

ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭਰ ਝੀਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੈਂਤ ਰਾਜੇ ਵਰਿਸ਼ਪਰਵ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਧੀ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੌਹਾਨ ਗੁਰਜਰ ( ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ) ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਜੋ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਬਜ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ, ਸੰਭਰ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ। [2] ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

ਆਵਾਜਾਈ

[ਸੋਧੋ]

ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਜੈਪੁਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ: ਸਾਂਭਰ ਲੇਕ ਟਾਊਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਫੁਲੇਰਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ RSRTC [3] ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ।

ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ

[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. "River basins with Major and medium dams & barrages location map in India, WRIS". Archived from the original on 4 ਮਾਰਚ 2016. Retrieved 10 May 2014.
  2. "The Imperial Gazetteer of India VOL XXII". Oxford At The Clarendon Press. 1908.
  3. "RSRTC Ticket Booking". RSRTC Ticket Booking. Retrieved 14 December 2020.

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]