ਸੰਜੁਕਤਾ ਪਨੀਗਰਾਹੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸੰਜੁਕਤਾ ਪਨੀਗਰਾਹੀ
ਤਸਵੀਰ:Sanjukta Panigrahi, (1944-1997).jpg
ਜਨਮ (1944-08-24)24 ਅਗਸਤ 1944
ਬੇਰਹਮਪੁਰ, ਗੰਜਮ ਜ਼ਿਲਾ, ਓੜੀਸਾ
ਮੌਤ 24 ਜੂਨ 1997(1997-06-24) (ਉਮਰ 52)
ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਓੜੀਸਾ
ਪੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ 1950s- 1997
ਸਾਥੀ ਰਘੁਨਾਥ ਪਨੀਗਰਾਹੀ
ਪੁਰਸਕਾਰ 1975: ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ
1976:ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ

ਸੰਜੁਕਤਾ ਪਨੀਗਰਾਹੀ (24 ਅਗਸਤ 1944 – 24 ਜੂਨ 1997) [1]  ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਉੜੀਸੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਗੂ ਸੀ। ਸੰਜੁਕਤਾ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਸ ਪੁਰਾਤਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਉੜੀਆ ਤੀਵੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ।[2][3]

ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (1975) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ 1976 ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।


ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ[ਸੋਧੋ]

ਉਹ ਬੇਰਹਮਪੁਰ, ਗੰਜਾਮ ਜ਼ਿਲੇ, ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਅਭੀਰਾਮ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਸੀ।[4]

ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬੱਚੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬਰੀਪਾਡਾ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਛਯੂ ਲੋਕ ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੰਜੁਕਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਭੀਰਾਮ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਨ੍ਰਿਤ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ ਨਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਨਾਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਰਦ ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਗੋਤੀਪਾਉਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਲੜਕੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵਦਾਸੀਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਚ ਨਾਚ

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]