ਉਦੈ ਚੰਦ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਉਦੈ ਚੰਦ
ਜਨਮ (1935-06-25) 25 ਜੂਨ 1935 (ਉਮਰ 84)
ਜਾਂਡਲੀ ਪਿੰਡ, ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਹਰਿਆਣਾ[1]
ਪੇਸ਼ਾਖੇਡ ਪਹਿਲਵਾਨ, ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੋਚ
ਕੱਦ5'9" (175 cm)
ਭਾਰ154 lb (70 kg)

ਉਦੈ ਚੰਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Udey Chand; ਜਨਮ 25 ਜੂਨ 1935) ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੋਚ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 1961 ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[2]

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜੂਨ 1935 ਨੂੰ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।[3][4]

ਕਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਈਟ ਵੇਟ (67 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਵਿਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਯੋਕੋਹਾਮਾ ਵਿਖੇ 1961 ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ।[5][6][7] ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਮਹਾਮਦ-ਅਲੀ ਸਨਤਕਰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਕਿਸਮਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੈਫਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 1-1 ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ' ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।[8] ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 1961 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[2]

ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਮ 1960, ਟੋਕਿਓ 1964, ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ 1968 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ 6 ਵਾਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਖਤਮ ਹੋਇਆ।[9]

ਉਸਨੇ 70 ਕਿਲੋ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਵਿਚ ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 70 ਕਿਲੋ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ 1962 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿਖੇ ਗ੍ਰੀਕੋ-ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿਖੇ 70 ਕਿਲੋ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ1966 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਯੋਕੋਹਾਮਾ 1961, ਮੈਨਚੇਸਟਰ 1965, ਦਿੱਲੀ 1967 ਅਤੇ ਐਡਮਿੰਟਨ 1970। ਉਸ ਨੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਐਡੀਨਬਰਗ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ 1970 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ।[10]

ਉਹ 1958 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਿਹਾ।

ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹਰਿਆਣਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਿਸਾਰ ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1970 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀਆਂ ਕਈ ਜਿੱਤਾਂ ਦਿਵਾਇਆ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਭਰ ਰਹੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Udey Chand". Sports Reference. Retrieved 21 February 2016. 
  2. 2.0 2.1 Arjun Award Winners for "Wrestling" Archived 19 July 2011 at the Wayback Machine., Ministry of Youth Welfare & Sports, Government of India Official Website
  3. "What makes Haryana the champ". The Tribune (Chandigarh). 10 August 2014. Retrieved 21 February 2016. 
  4. [1], FILA Official Database .
  5. "Sushil Kumar is World wrestling champion". The Hindu. 12 September 2010. 
  6. "Sushil Kumar's gold brings cheer to tainted Indian wrestling". Sify.com. 13 September 2010. 
  7. Preobrazensky, Sergei Wrestling is a Man's Game Progress Publishers Moscow, 1981, P. 11.
  8. Udey Chand Biography sports-reference.com
  9. Medal tally by sport, Commonwealth Games Federation Official Website