ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Forced prostitution) ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਣਇੱਛਤ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਗੁਲਾਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੁਆਰਾ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ" ਜਾਂ "ਲਾਗੂ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ" ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਰੋਮ ਸੰਵਿਧਾਨ,[1] ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸੰਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। "ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ" ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਜਿਨਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਧੰਦਾ ਹੈ।[2]

ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਧੰਦਾ ਹੈ।

ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ, ਗ਼ੈਰ-ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਗ਼ੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬੱਚਾ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਉਮਰ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਅਤੇ ਬਾਲ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਉਮਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ"। ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ 18 ਜਨਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ 166 ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ 10 ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।[3]

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਆਈ.ਐਲ.ਓ.) ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲੇਬਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ, 1999 (ਕੰਨਵੈਨਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 104) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਫਾਰਮ ਇਹ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਸਵਾਜਾਈ ਲਈ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਖਰੀਦਣਾ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਾ ਬਾਲ ਕਿਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। 1999 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ, ਉਹਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ 1919 ਤੋਂ ਆਈ.ਐਲ.ਓ. ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ[ਸੋਧੋ]

ਮਾਨਵ ਤਸਕਰੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਅਕਸਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਸੇਬੇ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਗੁਲਾਮੀ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਯੂ.ਐਨ.ਓ.ਡੀ.ਸੀ. ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਥਾਨ ਥਾਈਲੈਂਡ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਜਾਪਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਹਨ। ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਥਾਈਲੈਂਡ, ਚੀਨ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਅਲਬਾਨੀਆ, ਬੁਲਗਾਰੀਆ, ਬੇਲਾਰੂਸ, ਮੋਲਡੋਵਾ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਹਨ।

1885 ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਨਸੀ ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਰਾਸ਼ਟਰ ਲੀਗ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।[4]

2010 ਦੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਫਿਸ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ 79% ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, 18% ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਅਤੇ 3% ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਵਿੱਚ 75% ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਲਈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਜਬਰਦਸਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[5]

2004 ਵਿਚ, ਦ ਇਕਨਮਿਸਟ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਸਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[6]

ਅਲੈਗਜੈਥ ਪਿਸਨੀ ਨੇ ਸੁਪਰ ਬਾਊਲ ਜਾਂ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਆਫ ਫੁਟਬਾਲ ਵਰਗੇ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਆਰੋਪਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।[7]

ਨੋਟਸ[ਸੋਧੋ]

  1. Article 7: Crime against humanity
  2. "Report of the Special Rapporteur on systematic rape". Unhchr.ch. Archived from the original on 12 January 2013. Retrieved 7 September 2015. 
  3. "Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child on the sale of children, child prostitution and child pornography". United Nations Treaty Collection. Retrieved 15 December 2013. 
  4. Altman, Dennis (2001). Global Sex. University of Chicago Press. p. 114. ISBN 9780226016054. 
  5. The EU Strategy towards the Eradication of Trafficking in Human Beings, 2012–2016, European Commission Directorate-General for Migration and Home Affairs.
  6. "Prostitution: Sex is their business". The Economist. 2 September 2004. Retrieved 15 December 2009. 
  7. Pisani, Elizabeth (2009). The Wisdom of Whores: Bureaucrats, Brothels and the Business of AIDS. Granta Books. pp. 213–214. ISBN 978-1-84708-076-9.