ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ
Supreme form durga.jpg
ਲਕਸ਼ਮੀ (ਖੱਬੇ), ਪਾਰਵਤੀ (ਵਿਚਕਾਰ) ਸਰਸਵਤੀ (ਸੱਜੇ) ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ
Creation, preservation and destruction
ਦੇਵਨਾਗਰੀਤ੍ਰਿਦੇਵੀ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਿਪਾਂਤਰਨਤ੍ਰਿਦੇਵੀ
ਇਲਹਾਕ
ਜਗ੍ਹਾ
ਮੰਤਰੳਮ ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ ਨਮਹਾ
ਪਤੀ/ਪਤਨੀਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ,
ਵਾਹਨ


ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: त्रिदेवी, : ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, 'ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ') ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਤ੍ਰਿਏਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦੇ ਨਾਰੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਮਰਦਾਨਾ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਯਾਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਦੇਵੀ ਮੂਲਾ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਂ ਆਦਿ ਪਰਾਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹਨ।[1]

ਔਰਤ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ[ਸੋਧੋ]

ਮਹਾਕਾਲੀ (ਖੱਬੇ), ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ (ਮੱਧ) ਅਤੇ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ (ਸੱਜੇ)


ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰੋ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਉੱਘੇ ਮਰਦਾਨਾ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਧਰਮ ਸੰਪਰਦਾਇ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ()ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ, ਰੱਖਿਅਕ (ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ) ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕ (ਮਹਾਂਕਾਲੀ) ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਨਾ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ ਦੇ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਸਹਾਇਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

  1. "Tridevi - the three supreme Goddess in Hinduism". Hindu FAQS | Get answers for all the questions related to hinduism, the greatest religion!. 18 March 2015.