ਨਰਿੰਦਰਾ ਕੁਮਾਰ (ਪਹਾੜੀ ਯਾਤਰੀ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਕਰਨਲ ਨਰਿੰਦਰਾ "ਬੁੱਲ" ਕੁਮਾਰ, ਪੀ.ਵੀ.ਐਸ.ਐਮ., ਕੇ.ਸੀ., ਏ.ਵੀ.ਐਸ.ਐਮ., (ਨਰਿੰਦਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1933) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕ-ਪਹਾੜੀ ਯਾਤਰੀ ਹੈ।[1][2] ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸਫਲ ਐਵਰੈਸਟ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਉਪ-ਨੇਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1965 ਨੂੰ ਮਾਊਟ ਐਵਰੈਸਟ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਸਫ਼ਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਜਾਦੂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੇ 1978 ਵਿਚ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਲਈ ਤੇਰਮ ਕਾਂਗੜੀ, ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਸਾਲਟੋਰੋ ਰੇਂਜ ਵਿਚ ਚਲਾਈ ਸੀ।[3][4][5] ਜੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ ਚੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਇਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 10,000 km2 (3,900 sq mi), ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।[6] ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿਆਚਿਨ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ, ਕੁਮਾਰ ਸੱਤ ਪਹਾੜ-ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ - ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਸੀਮਾ, ਹਿਮਾਲਿਆ, ਜ਼ੰਸਕਾਰ, ਲੱਦਾਖ, ਸਾਲਟੋਰੋ, ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਅਤੇ ਅਗਿਲ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਨਰਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ 1933 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਭਰਾ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਝੜਪਾਂ 1947 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸਕਾਊਟ ਜੰਬੇਰੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। 50 ਸਕਾਊਟਸ ਦੀ ਟੀਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਾਮੀ ਵਾਂਗ ਭੰਨ ਦਿੱਤਾ। "ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ, ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ," ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। "ਅਸੀਂ ਯੂਨੀਅਨ ਜੈਕ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।" ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਹੜਾ? ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ ਟੁੱਟੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, "ਅਸੀਂ ਗਾਇਆ ... ਤੇਰਾ ਸਹਾਰਾ।" ਇਕ ਰਾਤ, ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਇੰਜਣ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਉਸਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਉਤਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਰਿੰਦਰ ਪਰਦੇਸੀ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚੋ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਰੇਂਦਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮੇਜਰ ਕੇਆਈ ਕੁਮਾਰ 1985 ਵਿਚ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਪਰ 8,500 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।[7]

ਫੌਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਰਬਤ[ਸੋਧੋ]

ਨਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ 1950 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਬਾਕਸਿੰਗ, ਰਾਈਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ-ਪੋਲੋ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੂਨ 1954 ਵਿਚ ਕੁਮਾਓਂ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਵਿਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ, '' ਤੇ '' ਬੁੱਲ '' ਦੀ ਉਪਹਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਡਿਟ, ਸੁਨੀਤ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਰੌਡਰਿਗਜ਼ ਸੀ, ਜੋ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਬਣਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਕੁਮਾਰ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਪਨਾਮ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ: "ਬੁੱਲ." ਉਪਨਾਮ "ਬੁੱਲ" ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨਾਲ ਚਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਹਾੜੀ ਬੰਧਨ ਦਾ ਜਨਮ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕਰਨਲ ਕੁਮਾਰ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿਚ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਮਾਉਂਟੇਨਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਨੌਰਗੇ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਮਾਰਚ 1958 ਵਿਚ, ਨਰਿੰਦਰ ਨੇ ਸਫਲ ਆਰਮੀ ਅਤੇ ਨੇਵੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮਾਉਂਟ ਤਕ ਕੀਤੀ। ਤ੍ਰਿਸੂਲ (23,360 ਫੁੱਟ) ਉਸਨੇ 1959 ਵਿਚ ਕਾਬਰੂ ਡੋਮ (21,780 ਫੁੱਟ) ਅਤੇ 1960 ਵਿਚ ਯੈਲੋ ਸੂਈ ਪੀਕ (22,480 ਫੁੱਟ) ਨੂੰ ਵੀ ਸਕੇਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ 28,700 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ। 1960 ਵਿਚ ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨਾ ਪਿਆ। 1961 ਵਿਚ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿਚ ਨੀਲਕੰਠ (21,644 ਫੁੱਟ) ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਕ 5 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਉਤਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੁਮਾਰ ਠੰਡ ਦੇ ਕੱਟਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਅੰਗੂਠੇ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ 200 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ' ਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। 1964 ਵਿਚ, ਉਹ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ। 1965 ਵਿਚ, ਉਹ ਇਕ ਟੀਮ ਦਾ ਉਪ-ਨੇਤਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ 9 ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ। ਕੈਪਟਨ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1965 ਦੇ ਐਵਰੈਸਟ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਕਰੀਅਰ "ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ" ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੌਂਟ ਬਲੈਂਕ (15,782 ਫੁੱਟ) ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜਿਆ, ਜੋ 1968 ਵਿਚ ਐਲਪਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਸੀ। 1970 ਵਿਚ ਉਸਨੇ 23,997 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਭੂਟਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੜਾਈ ਸੀ। ਕੁਮਾਰ ਨੇ 1976 ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਕੰਗਚੇਂਜੰਗਾ ਤੇ ਵੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "South Asia Defence & Strategic Review". Defstrat.com. 26 July 2011. Archived from the original on 22 February 2014. Retrieved 8 March 2014. 
  2. "The first Indians on Everest". 
  3. Rudraneil Sengupta (24 June 2010). "Bull’s glacier". Livemint. Retrieved 8 March 2014. 
  4. "The Colonel Who Got Us Siachen". OPEN Magazine. Retrieved 8 March 2014. 
  5. "Ice Station Taurus | Saikat Datta". Outlookindia.com. Retrieved 8 March 2014. 
  6. "Redeployment of forces at Siachen glacier to be worked out between India, Pak : DIPLOMACY – India Today". Indiatoday.intoday.in. 15 July 1989. Retrieved 8 March 2014. 
  7. "The Telegraph – Calcutta : At Leisure". Telegraphindia.com. 17 June 2006. Retrieved 8 March 2014.