ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੇਮਸਨ (ਅਨੁਵਾਦ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੇਮਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1934 ਈ. ਨੂੰ ਕਲੀਵਲੈੱਡ ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਿੰਤਕ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਕਾਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ। ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਮੋਡਰਨਿਜ਼ਮ ਜਾਂ ਦਿ ਕਲਚਰਲ ਲੋਜੀਕਲ ਆਫ਼ ਲੇਟ ਕੈਪੀਟੀਲਿਜ਼ਮ (1991)  ਅਤੇ ਦਿ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਅਨਕਾਂਸੀਅਸ (1981) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੇਮਸਨ ਫਿਲਹਾਲ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਚ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਹ ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਟੀਕਲ ਥਿਊਰੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ।

ਸਨਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

       ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੇਮਸਨ ਲਾਇਫ਼ ਥਿਊਰੀ ਇਆਨ ਬੁਕਨਾਨ ਦੁਆਰਾ 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

       ਇੰਨਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ: 2008 ਵਿੱਚ ਜੇਮਸਨ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਲੰਬੇ ਖੋਜ ਦੀ ਮਾਣਤਾ  ਕਈ ਸਲਾਨਾ ਹੂਲ ਵਰਗ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। 26 ਨਵੰਬਰ, 2008 ਬਰਗਨ, ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਨੋਵਲ ਡਿਟੋਰਾ : ਆਇਜ਼ਲੈਂਡ, ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਖੋਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਜੇਮਸਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਨਾਮ 4.6 ਮਿਲੀਅਨ ਕਰੰਸੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

       ਲਾਇਮਨਟਾਵਰ ਸਜਰੈਂਟ ਡਿਸਇੰਗੂਸਡ ਵਿਦੋਲਰ ਐਵਾਰਡ: 2009 ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਯੋਟੀਪੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਜੇਮਸਨ ਨੂੰ ਲਾਇਮਨਟਾਵਰ ਸਜਰੈਂਟ ਡਿਸਟਿੰਗੂਸਡ ਸਕਾਲਰ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2012 ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਜੇਸਮਨ ਨੂੰ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ ਛੇਵਾਂ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ।

ਕੀਤੇ ਕੰਮ:[ਸੋਧੋ]

       ਜੇਮਸਨ ਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ, 2006 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੈਲਬਰਨ ਯੂਨੀਰਿਸਟੀ ਵਿੰਚ ਯੋਟੀਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਲੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਕਿ  ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਹਨ ਜੋ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਿੰਗੁਅਲ ਮੋਰੇਸਿਟੀ (ਸ੍ਰੋਤ ਕਿਤਾਬ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ  ਕਿਤਾਬਾ ਪੋਸਟ ਮੋਤੋਰਿਸ ਦਾ ਐਅਮੀਨਕ ਆਫ਼ ਰੀਲਿਜ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਜੀਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਜੀਟਿਕਸ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਫਾਰਮਰਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਾ ਡੇਨੀਅਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੰਚ ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾਹੈ। 2010 ਤੱਕ ਪੈਟੀਟਿਕਸ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਫਾਰਮਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਪੂਰਕ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਖੰਡਤਾ ਦਾ ਹਾਰਮੋਨਿਸ ਆਫ਼ ਅਲੈਲਜੀਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ।[1]

       'ਐਟੋਮੀਨਿਸ਼ ਆਫ਼ ਰੀਲਿਜ਼ਮ' ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਪੁਸਤਕ ਲਈ 2014 ਟਰੂਮਨ ਕਾਪਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੁਅੰਦਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੇਲੇਅਲਜ਼ਸ ਆਫ਼ ਦੀ ਡਾਈਲੈਕੜਿਸ 2009 ਨੂੰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੇਮਸਨ ਦੇ ਸਲਾਵਾਵੋਜ ਯੀਜ਼ੇਕ ਗਿੱਲਸ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਿਧਾਂਤਵਾਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਵਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੀਗਲ ਬੈਰੀਅਸ 2010 : ਹੀਗਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿਨੋਮੋਲੋਜੀ ਆਫ਼ ਸਪਿਰਟ 'ਤੇ ਟਿਪੱਣੀ।  2011 ਦੀ ਪੜਤ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਦਾਸ ਕੈਪੀਟਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ।

ਕੰਮ[ਸੋਧੋ]

       ਹੈਵਰਫੋਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿਚੋਂ ਗਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਥੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵੇਅਨ ਬੂਥ ਸ਼ਾਮ ਲ ਸਨ। ਉਸਨੈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਯੁਰਪ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਇੰਕਸ-ਇਨ-ਪ੍ਰੋਵੈਂਨਸ, ਮਿਉਨਿਚ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਥੇ ਉਸਨੇ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚਾਵਾਦੀ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡੀ.ਲਿਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ

ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਏਰਿਕ ਔਓਰਬੈਕ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਿਆ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ[ਸੋਧੋ]

       ਔਓਰਬੈਕ ਜੇਮਸਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ। ਜੋ ਕਿ 1961 ਵਿੱਚ 'ਸਾਰਤਰ ਦਾ ਉਰੀਜ਼ਨ ਆਫ਼-ਏ-ਸਟਾਈਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। Auerbac ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਜਰਮਨ ਫਿਲੋਜੀਕਲ ਰੈਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਸਮਨ ਜੀਨ-ਪਾਲ-ਸਾਰਤਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰੇਗਾ। ਜੇਮਸਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਰਤਰ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਸਾਰਤਰ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਗਲੋਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੇਮਸਨ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਮਸਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਯੂਰਪੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੱਲ ਖਿਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਐਂਗਲੋ ਅਮਰੀਕਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ( ਜੋ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਕਰੀਟੀਕੋਰਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸੀ) ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਹਾਸਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜੇਮਸਜੋਨ ਦੀ ਪਦਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।[2]

ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਖੋਜ[ਸੋਧੋ]

       ਸਾਰਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਯੂਰਪੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਆਰਾ ਜਿਸਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵਯੁੱਧ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਿਊਰਡੋਰ ਅਡੋਰਨੋ ਪੱਛਮੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੰਮ 1950 ਦੇ ਅਖੀਰ  ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਅਣਜਾ ਸੀ। ਮਾਰਕਸਿਜ਼ਮ ਵੱਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਨਿਊ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਸਿਆਸੀ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਕਿਊਬਲ ਰੀਵੀਲਊਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੇਮਸ਼ਨ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ 'ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਲਹਿਰ ਸੀ' ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਸਨੇ ਫਰੈਕਫਰਟਸ ਸਕੂਲ, ਕੇਨੇਥ ਬੁਰਕੇ, ਮੋਰਕਿੰਗ ਲੋਕੇਸ਼, ਅਰਨਸਟ ਬਲੋਚ, ਥਿਊਰਡੋਰ ਅਡੋਰਨੋ, ਵਾਲਟਰ ਬੈਂਜਮਿਨ, ਹਾਰਬਰਟ ਯੂਸਫ਼, ਲੂਇਸ ਅਲਥੂਸਰ ਅਤੇ ਸਾਰਤਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਅਨਿੱਖੜਵੀਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਜਿਆਦਾ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਮਾਰਕਸਿਜਮ, ਲੈਨਿਨਵਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਬਰੇਕ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। 1969 ਵਿੱਚ ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੇਂਟ ਡਿਏਗੋ ਦੇ ਕਈ ਗਰੇਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ  ਲਿਟਰੇਰੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।  ਆਰਥੋਡਾਕਮ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਰਥਿਕ 'ਆਧਾਰ' ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਪੱਛਮੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਵੰਡ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹਿਊਜੀਲੀਅਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਜਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਾਠ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਉਸੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪਾਠ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸੰਗਤਤਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਢੰਗ ਜੋ ਬੌਧਿਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕਸ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਹੀਗਲ ਦੇ ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ ਜਿਵੇਂ ਜੇਮਸਨ ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ। "ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਬੂਸਟਸਟ੍ਰੋ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣਾ"।

ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

       ਇਤਿਹਾਸ ਜੇਮਸਨ ਦੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਲਿਖਤਾਂ ਤੇ ਲਿਖਾਈ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਾ ਲਈ ਆਇਆ। ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬੇਧਿਆਨੀ ਨੈਰੇਟਿਵ ਐੱਸ.ਏ. ਸੋਸਿਲ ਸੀਮੋਕਲ ਐਕਟ ਜਿਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਅਰਾ 'ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ। 1981 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਹੀਗਲੀਅਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਵੱਚਨ ਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬੇਧਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਆਬਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪਾਠ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ ਸਗੋਂ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਹੁਣ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹਿਤਕ ਵਰਣਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਸਰਗਰਮੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਦਲੀਲ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਰੇਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਸ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੱਖੋਂ ਮਾਰੂਸੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਜੇਮਸਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਰੇਮਵਰਕ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਕਲਾਤਮਕ ਚੋਣ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਹਜਵਾਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖੀਆ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ  ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਕੁਸੰਕਟਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸੈਟਾ ਟਿੱਪਣੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਜਾਂ "ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮੂਹਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੂਝਵਾਨ ਇਕਾਈ" ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ। 'ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ' ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇਨ ਬਖਤਿਨ ਅਤੇ ਭਾਵੈਲ, ਨਿਕਲੋਵਿਕ ਨੇ ਵੇਦ ਦੁਆਰਾ ਲਿਟਰੇਰੀ ਸਕਾਰਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤਰੀਕੇ  ਨਾਲ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀਆ ਕ੍ਰਿਸਤੇਵਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸਤੇਵਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿੱਤੇ ਪਾਠ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਜੇਮਸਨ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਕਲਾਤਮਕ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਿਧਾਂਤਕ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ ਨੇ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇੱਕ ਕਲਾਤਮਕ ਵਿਧੀ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਢਾਂਚਾ ਸੀ। ਵਿੰਸ਼ੇਟ ਵੀ ਲੀਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬੇਵਕੂਫੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ' ਅਮਰੀਕਾ ਮੋਹਰੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨ ਜੇਮਸਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।[3]

ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ    [ਸੋਧੋ]

       ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਸਰੋਤ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤ ਜੋੜ ਕੇ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਜੀਵਤ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਠੋਸ ਸਮੱਗਰੀ ਬਾਰੇ ਜੋ ਅਸਰੁਖਿਅਤ ਜਾਂ ਕੰਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । 1984 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਂਟਾਕਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇਮਸਨ ਨੂੰ ਨਿਊ ਖੱਬੇ ਰਿਜਰਵ ਜਨਰਲ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਜਾਂ ਦਿ ਕਲਚਰਲ ਲੋਜਿਕ ਆਫ਼ ਲੇਟ ਕੇਪਟਾਈਲਿਜ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖ ਛਾਪਿਆ। ਇਹ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਲੇਖ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਪਰਿਪੇਖ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

       ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਮਾਦਾ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਸੰਪੰਨਤਾਵਾਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸਨੇ ਬੌਧਿਕ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਹਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਢੰਗ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 'ਖੇਤਰ' ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਫ਼ਰਕ ਬੁਨਿਆਦੀਵਾਦ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸੱਚਾਈ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧੀਕਰਨ : ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਇਸ ਵਿਰੁੱਧ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਜੋਹ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅੰਦਰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸਮਝ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪੋਸਟ ਮਾਡਰਨ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਦਵੰਦਪੂਰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਤੋੜ ਵਿਛਾਏ। ਉਸਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ  ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਮੋਪਿਤ ਸਮੁਦਾਇ ਵਿੱਚ : ਮਿਲਾਉਣਾ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਸਤੀਕਰਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਇਸਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਗਠਿਤ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਘੱਟੋਂ-ਘੱਟ ਅੰਸ਼ਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਅਡੋਰਨੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਇਮਰ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਮਸਨ ਦੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਵਿਜੂਅਲ ਆਰਟਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਾਲ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ। ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਤੋਂ ਜੇਮਸਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਾਅਵੇ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਿਤਾ ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਹੈ। ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੈਰੋਡੀ ਮਤਲਬ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਇਤਿਹਾਸਕਿਤਾ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਕੂਲੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਹੁਕੌਮੀ ਬਹੁਕੌਮੀ ਉਚ ਖੜ੍ਹੇ, ਸ਼ਹਿਰ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ।

       ਜੇਮਸਨ ਦੇ ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਘਟਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਪੱਖੀ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀਗਲੀਅਨ ਦੀ ਆਲੋਚਕ, ਆਲੋਚਨਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਜੋ ਦੋਲਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਇੱਕਠੇ ਤਰੱਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ  ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਮਰਥਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ:[ਸੋਧੋ]

       ਜੇਮਸਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੌਮੀਅਤ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। 1985 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਬੁਖ਼ਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਪੱਛਮੀ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਪੇਕਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੇਲ ਯੂਨਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਵੱਡੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਉਛਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ  ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ ਪਰ ਚੁਪਚਾਪ ਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪੇਕਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੇਮਸਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਗ ਯੀਵੂ ਅਤੇ ਜਾਂਗ ਜਦੂਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਧੁਨਿਕ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਨ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਕੁੱਝ ਭਾਸ਼ਾਈ ਬੁੱਧੀਜੀਅਆਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 1981 ਨੂੰ ਜੇਮਸਨ ਦਾ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਕ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਚਮੁੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਜਿਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਕਲਚਰਲ ਥਿਊਰੀ ਟੈਗ ਜਿਉਵਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ  ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੋਸਟ ਮੋਤਰਨਿਟੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ 1990 ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਯਥਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਥਿਆਵਾਂ ਉਸ ਰੁਝੇਵਿਆ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਠ  ਬਣਨਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਬੈਗਨਿੰਗ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਉਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕੁੱਝ ਤੱਥਾਂ ਕਾਰਨ ਅਧੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧਾਵਾਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਗਈ। ਜੇਮਸਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੇਮਸਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਥਕ ਦੇਣ ਲਈ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਸੰਭਵ ਸੀ। ਬੈਂਗਚੂਰ ਦੁਆਰਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੇਮਸਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇਮਸਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਤਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

       ਜੇਮਸਨ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਜਿਸਨੇ ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਰਕਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਨੂੰ ਜਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਜਾਂ ਇਛੁੱਕ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਇਹਨਾਂ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਆਹੁਦੇਦਾਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਪੋਸਟ ਮਾਧਿਅਮ ਖਪਤਕਾਰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿ ਕੁਮਿਸ਼ਨ ਹਿਸਟਰੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਅਸੀਮੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਮਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ  ਹੋਈ ਬਹਿਸ ਦੀ ਉੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂਬਾਅਦ 1994 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜੋ ਕਿ ਚੀਨੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਖ ਲੈਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਲੰਡ ਕਦੇ ਯਾਹੂਜੀਮ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿਚ ਜੂਵੈਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਗ ਜਡੂਰਾ ਤੋਂ ਆਏ ਜੋ ਜੇਮਸਨ ਡਿਊਕ ਵਿਚੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਜੋਂ ਗਏ ਸਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Marxist Hermeneneuties and the need for an adega adequate Epistemology "In Literary Theory and the Claims of History Postmoderism, Objectivity, Multicultural, Politics. 
  2. David Kaufniann, "Thanks for the Memory : Block, Benjamin and the . Philosophy Ernst Bloch, ed Jamie Owien Daniel and tom Moylan (London and New York : verson, 1997) P.33. 
  3. ""Faculty - Programm in Literature" Literature duke edu. Retrieved 2 Oct, 2019.".