ਹਾੜੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਕਣਕ
ਜੌਂ

ਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ (ਰਬੀ ਫਸਲਾਂ) ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਬੀਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਬਸੰਤ" ਲਈ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਹ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਹੈ (ਜਿਸ ਨੂੰ "ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਫਸਲ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।

ਮੌਨਸੂਨ ਬਾਰਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਟਾਈ ਅਪਰੈਲ / ਮਈ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਸਲਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਜੰਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਨਾਲ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਬੀ ਫਸਲ ਕਣਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੌਂ, ਰਾਈ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਮਟਰ ਵੀ ਹਨ। ਮਟਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਹਨ: ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹਰੀ ਮਟਰ ਪਈ ਹੈ, ਫਰਵਰੀ ਵਿਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਸਲਾਂ ਕੱਚੇ ਅਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਮੌਸਮੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮੌਨਸੂਨਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਰਬੀ ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ:

ਅਨਾਜ
  • ਕਣਕ (ਟਰੀਟਿਅਮ ਐਸਟੈਵੁਮ) 
  • ਓਟ (ਐਵੇਨਾ ਸਟੀਵਾ) 
  • ਜੌਂ
ਬੀਜ ਪੌਦੇ
  • ਐਲਫਾਲਫਾ (ਲੂਸੀਨ, ਮੈਡੀਕੈਗੋ ਸਟੀਵਾ) 
  • ਲੀਸੇਡ 
  • ਤਿਲ 
  • ਜੀਰੇ (ਐਕਨੀਅਮ ਕੈਮੀਨਅਮ, ਐਲ) 
  • ਧਨੀਆ (ਕੋਰੀਅਨਡ੍ਰਮ ਸਤਿਵੂਮ, L) 
  • ਰਾਈ (ਬਰੱਸਿਕਾ ਜੈਂਸੀਆ ਐਲ.) 
  • ਫੈਨਿਲ (ਫੀਨੀਿਕੁਲਮ ਵੈਲਗੇਰ) 
  • ਮੇਨਿਸ (ਟ੍ਰਾਈਗੋਨੇਲਾ ਫੈਨਿਊਮਗਰੇਕੁਮ, ਐਲ) 
  • ਈਸਬਗੋਲ (ਪਲਾਨਟੇਗੋ ਓਵੋਟਾ)
ਸਬਜ਼ੀਆਂ
  • ਮਟਰ
  • ਚਿਕ ਪੀ  (ਗ੍ਰਾਮ, ਸਿਸਰ ਏਰੀਐਂਟਿਨਮ) 
  • ਪਿਆਜ਼ (ਐਲਿਅਮ ਸੇਪਾ, ਐਲ.) 
  • ਟਮਾਟਰ (ਸੋਲਨਮ ਲੇਕੋਪਸਰਸੀਅਮ, ਐਲ) 
  • ਆਲੂ (ਸੋਲੈਨਮ ਟਿਊਰੋੋਸੌਮ)

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]