ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਰਾਗ

  

ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ (ਬੋਲਣ 'ਚ ਹਰਿਕੰਭੋਜਿ) ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ (ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੈਮਾਨਾ) ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ 72 ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਕੇਲ ਦਾ 28ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਮਿਲਾਂ (ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈ. ਪੂ.) ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਸਕੇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਲਾਈਪੰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਪੈਮਾਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਸੁਰ ਸ ਰੀ ਗ ਪ ਧ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਪਛਮੀ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀ, ਡੀ, ਈ, ਜੀ ਅਤੇ ਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਸਕੇਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਮੋਹਨਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਲਾਈਪੰਨ ਅੱਗੇ ਸੇੰਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ(ਪੰਜ ਸੁਰ ਵਾਲਾ) ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਸੁਰ ਮ ਅਤੇ ਨੀ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੇਮਪਲਾਈ ਪੰਨ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਗ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਖਮਾਜ ਥਾਟ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੁਥੁਸਵਾਮੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇਦਾਰਾਗੌਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ, ਮਿਕਸੋਲੀਡੀਅਨ ਮੋਡ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਨ

ਸੀ 'ਤੇ ਸ਼ਡਜਮ ਨਾਲ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਸਕੇਲ

ਇਹ ਪੰਜਵੇਂਚੱਕਰ ਬਾਨਾ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਬਾਨਾ-ਭੂ ਹੈ। ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀ ਸ ਰੀ ਗ ਮ ਪ ਧ ਨੀ ਸ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਰੋਹਣ-ਅਵਰੋਹਣ ਬਣਤਰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵੇਖੋਃ

• ਅਰੋਹਣਃ ਸ ਰੇ2 ਗ3 ਮ1ਪ ਧ2 ਨੀ2 ਸੰ[a]
• ਅਵਰੋਹਣਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਪ ਮ1 ਗ3 ਰੇ2 ਸ[b]

(ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨੋਟਸ ਹਨ ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤੀ ਰਿਸ਼ਭਮ, ਅੰਤਰ ਗੰਧਾਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਮ, ਚਤੁਰਸ਼ਰੁਤਿ ਧੈਵਤਮ,ਕੈਸ਼ੀਕੀ ਨਿਸ਼ਾਦਮ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨਾ ਰਾਗ ਹੈ-ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦੇ ਸੱਤ `ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਚਾਸਪਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 64ਵਾਂ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਹੈ।

ਜਨਿਆ ਰਾਗਮ

ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ' ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਯ ਰਾਗਮ (ਉਤਪੰਨ ਰਾਗਮ) ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੰਭੋਜੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੈਂਟਾਟੋਨਿਕ ਸਕੇਲ(ਪੰਜ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ) ਮੋਹਨਮ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਯਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਡੋਲਿਕਾ (ਖਰਹਰਪਰੀਆ ਕਾਮਸ, ਪਸ਼ੂਪਤੀਪ੍ਰਿਆ, ਕੇਦਾਰਗੌਲਾ, ਨਾਟਕੁਰਿੰਜੀ, ਨਵਰਸ ਕੰਨਡ਼, ਸਹਾਨਾ, ਸੇਨਚੁਰੂਤੀ, ਸੁਰਤੀ ਅਤੇ ਯਦੁਕੁਲਾ ਕੰਭੋਜੀ ਦੀ ਜੰਨਿਆ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੰਨਿਆ ਹਨ।

ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦੇ ਜਨਯ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਲਈ ਜਨਯ ਰਾਗਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤ੍ਰਿਏਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਆਗਰਾਜ ਨੇ ਹੀ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਰਾਮਾਨੰਨੂ ਬ੍ਰੋਵਰਾ, ਐਂਟਾਰਾ ਨੀਥਾਨਾ, ਨੇਨੇਂਧੂ ਵੇਦਕੁਧੁਰਾ, ਐਂਡੁਕੂ ਨਿਰਦਿਆ, ਉੰਦੇਦੀ ਰਾਮੂਡੂ, ਚਨੀਥੋਡੀ, ਦੀਨਾਮਨੀ ਵਾਮਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਾਪਨਾਸਮ ਸਿਵਨ ਨੇ ਏਨਾਧੂ ਮਾਨਮ ਕਵਲਾਈ, ਪਾਮਲਾਈਕੀਨਾਈ ਉੰਡੋ ਅਤੇ ਪਦਮਲਰ ਤੁਨਾਇਏ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨਃ ਤੰਜਾਵੁਰ ਸੰਕਰਾ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਰੂਗਾ ਤਿਰੂਮਲ ਮਾਰੂਗਾ, ਮੈਸੂਰ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਸਾਕੇਤ ਨਾਗਰ ਨਾਥ, ਵਾਲਾਜਪੇਟ ਵੈਂਕਟਰਮਨ ਭਾਗਵਤਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਮ ਨਾ ਮੋਰਾਲਿੰਕਾਰਾ, ਕੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਯੰਗਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਨਤਾ ਸੁਤਾ ਵਾਹਨੁਦਾਈ, ਅਸ਼ੋਕ ਆਰ ਮਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਕਰੋਮੀ ਸਮਾਰਨਮ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ-ਵਦਾਨਮ।

ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ

ਭਾਸ਼ਾਃ ਤਮਿਲ

ਗੀਤ.	ਫ਼ਿਲਮ	ਸਾਲ.	ਸੰਗੀਤਕਾਰ	ਗਾਇਕ
Gnayiru Enbathu	ਕਾਕੁਮ ਕਰੰਗਲ	1965	ਕੇ. ਵੀ. ਮਹਾਦੇਵਨ	ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਕਲਵੀਆ ਸੇਲਵਾਮਾ ਵੀਰਮਾ	ਸਰਸਵਤੀ ਸਬਥਮ	1966		ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ
ਸਤੀਅਮ ਲਚੀਆਮਾਈ	ਨੀਲਮਲਈ ਥਿਰੂਡਨ	1957
ਐਨਿਰੰਧੂ 16 ਵਾਯਥੂ	ਅੰਨਾਈ ਇਲਮ	1963
ਅਨਬੁੱਲਾ ਮਾਨਵਿਜ਼ੀਏ	ਕੁਝੰਡਾਇਅਮ ਦੇਵਾਮਮ	1965	ਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ
ਓਰੇ ਪਦਾਲ ਉੱਨਈ ਅਜ਼ਾਈਕੁਮ	ਐਂਗਿਰੁੰਧੋ ਵੰਧਾਲ	1970
ਅੰਮਾਦੀ ਪੋਨੁਕ੍ਕੂ ਥੰਗਾ ਮਨਸੂ	ਰਮਨ ਏਥਨਾਈ ਰਾਮਾਨਦੀ	1970
ਸੁਮੈਥਾਂਗੀ ਸੈਂਧਾਲ	ਥੰਗਾ ਪਥੱਕਮ	1974
ਮੇਲਾਪੋ ਮੇਲਾਪੋ	ਕਾਵਾਲਕਰਨ	1967		ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਕੁੰਗਾਮਾਪੋਟਿਨ ਮੰਗਲਮ	ਕੁਦੀਰੂੰਧਾ ਕੋਇਲ	1968
ਵਿਜ਼ੀਏ ਵਿਜ਼ੀਏ	ਪੁਥੀਆ ਭੂਮੀ	1968
ਪਚਾਈ ਮਾਰਮ ਓਨਟਰੂ	ਰਾਮੂ	1966		ਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
Acham Enbadhu Madamaiyada	ਮੰਨਾਧੀ ਮੰਨਾਨ	1960	ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ-ਰਾਮਮੂਰਤੀ	ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ
ਮਲਾਰਗਲਾਈ ਪੋਲ ਥੰਗਾਈ	ਪਾਸਮਲਾਰ	1961
ਕੇਲਵੀ ਪਿਰਾਨਥਾਥੂ	ਪਚਾਈ ਵਿਲੱਕੂ	1964
ਸਿਲਾਰ ਸਿਰੀਪਾਰ ਸਿਲਾਰ ਅਜ਼ੂਵਾਰ	ਪਾਵ ਮੰਨੀਪੂ	1961
ਕਲੰਗਲੀ ਅਵਲ ਵਸੰਤਮ				ਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ
ਅੰਬੂਮਨਾਮ ਕਨੀਧਪਿੰਨੇ	ਆਲੁਕੋਰੂ ਵੀਡੂ	1960		ਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਉੱਨਈ ਓਂਦਰੂ ਕੇਟਪੇਨ	ਪੁਥੀਆ ਪਰਵਈ	1964		ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਅਥਿਮਾਦੀ ਮੇਥਾਇਆਦੀ	ਕਰਪਾਗਮ	1963
ਮੁਥਾਨਾ ਮੁਤਾਲਾਵੋ	ਨੇਜਲ ਜਾਂ ਆਲਯਮ	1962
ਕਵਲਾਈਗਲ ਕਿਡਾਕੱਟਮ	ਬੰਧਾ ਪਾਸਮ	1962		ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਬੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ
ਓਡਮ ਨਧੀਨੀਲੇ	ਕਥਿਰੁੰਥਾ ਕੰਗਲ	1962		ਸਿਰਕਾਜ਼ੀ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਨ
ਦੇਵਕੋਇਲ ਮਨੀਯੋਸਾਈ	ਮਨੀ ਓਸਾਈ	1963
ਥੂਕਮ ਉਨ ਕੰਗਲਾਈ	ਆਲਾਇਮਨੀ	1962		ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ
ਅੰਮਾਵੁਕੂ ਮਾਨਾਸੁਕੁਲਲੇ	ਮਨਪਨਥਲ	1961		ਐਸ. ਸੀ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ
ਅਮਾਇਥਿਆਨਾ ਨਥੀਨੀਲੇ	ਅੰਡਵਨ ਕੱਟਲਾਈ	1964		ਟੀ. ਐਮ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਨਾਨ ਮਲਾਰੋਡੂ ਥਾਨੀਯਾਗਾ	ਇਰੂ ਵਲਾਵਰਗਲ	1966	ਵੇਧਾ
ਪੁੰਜਿੱਟੂ ਕੰਨੰਗਲ	ਤੁਲਾਭਾਰਮ	1969	ਜੀ. ਦੇਵਰਾਜਨ
ਵਿਦੁਕਥਾਈ ਓਂਦਰੂ ਥੋਦਰਕਥਾਈ ਓਂਦੁਰੂ	ਓਰੁ ਵਿਦੁਕਾਧਾਈ ਓਰੁ ਥੋਦਰਕਾਧਾਈ	1979	ਗੰਗਾਈ ਅਮਰਨ	ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਐਸ.ਜਾਨਕੀ, ਅਸ਼ੋਕ
ਨਾਨਾ ਨਾਨਾ	ਅਜ਼ਹੇ ਉੱਨਈ ਅਰਥਿਕਿਰੇਨ		ਇਲੈਅਰਾਜਾ	ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ
ਮਾਨਸੁਕੁਲੇ ਨਯਨਾ	ਮੱਲੂ ਵੈਟੀ ਮਾਈਨਰ	1990		ਅਰੁਣਮੋਝੀ, ਐਸ. ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ
ਮੇਗਾਮ ਕਰੁਕਾਈਲੇ	ਵੈਦੇਹੀ ਕਥਿਰੁੰਥਲ	1984		ਇਲੈਅਰਾਜਾ, ਉਮਾ ਰਾਮਾਨਨਉਮਾ ਰਮਨਨ
ਨਧੀ ਓਡਮ ਕਰਾਈਯੋਰਮ	Avarampoo	1992		ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ
ਮੰਧੀਰਾਮ ਈਦੂ				ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ
ਕਾਨਵੂ ਕਾਨੂਮ	ਨੀਂਗਲ ਕੇਟਾਵਾਈ	1984
ਪੋਟੂ ਵੈਥਾ ਓਰੂ ਵੱਟਾ ਨੀਲਾ	ਇਦਯਾਮ	1991
ਪਾਜ਼ਾਮੁਥਿਰ ਚੋਲਈ	ਵਰੁਸ਼ਮ ਪਧੀਨਾਰੂ	1989
ਆਦਿ ਕਾਨਾ ਕਰੂੰਕੁਇਲੇ	ਪੂੰਥੋਟਾ ਕਵਲਕਰਨ	1988
ਵਾਨਾ ਮਲਾਈ	ਈਦੂ ਨੰਮਾ ਭੂਮੀ	1992
ਐਡੁਥੂ ਵੇਚਾ	ਨਿਨੈਵ ਓਰੂ ਸੰਗੀਤਮ	1987		ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ, ਐੱਸ ਪੀ ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ (ਪਾਠੋਸ)
ਸੰਧੂ ਪੋਟੂ	ਥੇਵਰ ਮਗਨ	1992		ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਕਮਲ ਹਾਸਨ
ਏਨਾ ਪਾਡਾ ਸੋਲੈਥੀ	ਆਨ ਪਾਵਮ	1985		ਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ
ਚਿੰਨਾ ਕੁਇਲ ਪਾਦਮ ਪੱਟੂ	ਪੂਵ ਪੂਚੂਡਾ ਵਾ			ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾ
ਥੇਨਮਾਡੁਰਾਈ ਸੀਮਈਲੀ	ਥੰਗਮਨਾ ਰਾਸ	1989
ਓਰੂ ਨਾਲ ਓਰੂ ਕਨਾਵੂ	ਕੰਨੂਕੁਲ ਨੀਲਵੂ	2000		ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ
ਥੈਂਡਰਲ ਵਰਮ	ਦੋਸਤ	2001		ਹਰੀਹਰਨ, ਭਵਥਾਰਿਨੀ
ਮਾਮਨ ਓਰੂ ਨਾਲ	ਰੋਸਾੱਪੂ ਰਵਿਕਾਈਕਾਰੀ	1979		ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਪੀ. ਸੈਲਜਾਐਸ. ਪੀ. ਸੈਲਜਾ
ਕਨਿਲ ਐਨਾ	ਉਨ ਕਨਿਲ ਨੀਰ ਵਜ਼ੀਦਲ	1985		ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਜਾਨਕੀਐੱਸ. ਜਾਨਕੀ
ਅਡੱਕੂ ਮੱਲੀ ਯੇਦੁਥੂ	Avarampoo	1992
ਕੂਨਡੁਕੁੱਲਾ ਉਨਾ ਵਾਚੂ	ਚਿੰਨਾ ਗੌਂਡਰ
ਐਨਾਵੇਂਦਰੂ ਸੋਲਵਥਮਮਾ	ਰਾਜਕੁਮਾਰ	1994		ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ
ਐਨ ਕਦਲ	ਜੋਡ਼ੀ		ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ
ਚਿੰਨਾ ਚਿੰਨਾ ਆਸਾਈ (ਸ਼ੰਕਰਬਰਨਮ ਵੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ)	ਰੋਜਾ	1992		ਮਿਨੀਮੀਨੀ
ਯੂਈਰੇ ਯੂਈਰੇ (ਚਾਰੁਕੇਸੀ ਵਿੱਚ ਚਰਨਾਮ)	ਬੰਬਈ	1995		ਹਰੀਹਰਨ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾ
ਕੰਨੂਕੂ ਮਾਈ ਅਜ਼ਗੂ	ਪੁਧੀਆ ਮੁਗਾਮ	1993		ਉੱਨੀ ਮੈਨਨ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਮਾਇਆ ਮਚਿੰਦਰਾ	ਭਾਰਤੀ	1996		ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਸਵਰਨਲਤਾਸਵਰਨਾਲਥਾ
ਮਾਨਾ ਮਦੁਰਾਈ	ਮਿਨਸਾਰਾ ਕਨਵੂ	1997		ਉਨਨੀ ਮੈਨਨ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿਤਰਾ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ
ਨੀਜ ਨੀਜ	ਰਤਚਗਨ			ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੂਦਾਸ, ਸਾਧਨਾ ਸਰਗਮ
ਆਦਿ ਨੇੰਥੀਕਿਟੇਨ	ਸਟਾਰ	2001		ਕਾਰਤਿਕ, ਚਿਤਰਾ ਸ਼ਿਵਰਮਨ
ਸੰਦਾਕੋਜ਼ੀ	ਆਇਤਾ ਏਜ਼ੂਥੂ	2004		ਮਧੂਸ੍ਰੀ, ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ
ਮਦੁਰੈਕੂ ਪੋਗਥਾਡੀ	ਅਜ਼ਾਗੀਆ ਤਾਮਿਲ ਮਗਨ	2007		ਬੈਨੀ ਦਿਆਲ, ਆਰਚਿਥ, ਦਰਸ਼ਨਾ ਕੇ. ਟੀ.
ਅਥੰਗਾਰਾ ਮਰਾਮੇ	ਕਿਜ਼ੱਕੂ ਚੀਮਾਯਲੇ	1993		ਮਨੋ, ਸੁਜਾਤਾ ਮੋਹਨ
ਮੀਨਾ ਪੋਨੂ	ਨੱਤਾਮਈ	1994	ਸਰਪੀ
ਨਾਨ ਉੱਨਈ ਨੇਨਾਈਚਚੇਨ	ਕੰਨਿਲ ਥੇਰੀਅਮ ਕਥਾਈਕਲ	1980	ਸ਼ੰਕਰ-ਗਣੇਸ਼	S.P.Balasubrahmanyam, ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ, ਜੱਕੀ
ਕੰਬੰਗਡ਼ੇ ਕੰਬਂਗਡ਼ੇ	ਵਾਨਾਮੇ ਐਲਾਈ	1992	ਮਰਾਗਾਧਾ ਮਨੀ	ਮਰਾਗਾਧਾ ਮਨੀ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ
ਵੰਨਾਥੀ ਪੂਚੀ	ਪੱਟੀ ਸੋਲਾਈ ਥੱਟਥੇ	1988	ਚੰਦਰਬੋਸ	ਐਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ
ਆਥੂ ਮੇਤੂ ਥੋਪੁਕੁਲਲੇ	ਮਾਨਸੁਕੇਥਾ ਮਹਾਰਾਸਾ	1989	ਦੇਵਾ	ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਵਾਇਆਕਾਡੂ	ਪਰਮਬਰਾਏ	1996		ਮਾਨੋ, ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ
ਕੰਨੂਕੂਲ	ਢਿੱਲ	2001	ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ	ਮਾਨਿਕਕਾ ਵਿਨਾਇਗਮ
ਲੇਸਾ ਲੇਸਾ	ਲੇਸਾ ਲੇਸਾ	2003	ਹੈਰਿਸ ਜੈਰਾਜ	ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ
ਯੂਰੀਅਨ ਯੂਰੀਅਨ	ਥੋਟੀ ਜਯਾ	2005		ਕਾਰਤਿਕ, ਬੰਬੇ ਜੈਸ਼੍ਰੀ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ
ਯੇਨ ਆਲਾ ਪਾਕਾਪੋਰਨ	ਕਾਇਲ	2014	ਡੀ. ਇਮਾਨ	ਸ਼੍ਰੇਆ ਘੋਸ਼ਾਲ, ਰੰਜੀਤਰਣਜੀਤ
ਥੁਲੀ ਥੁਲੀਆਈ (ਰਾਗਮਾਲਿਕਾਃ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ, ਬਾਗਸ਼ਿਰੀ)	ਰਾਮਾਨੁਜਨ		ਰਮੇਸ਼ ਵਿਨਾਇਕਮ	ਰਮੇਸ਼ ਵਿਨਾਇਕਮ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਵਿਨਯਾ
ਆਦੀਆ ਅਜ਼ਾਗੇ	ਓਰੂ ਨਾਲ ਕੂਥੂ	2016	ਜਸਟਿਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰਨ	ਸੀਨ ਰੋਲਡਨ, ਪਦਮਾਲਾਥਾ

ਭਾਸ਼ਾਃ ਹਿੰਦੀ

ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਖਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਗੀਤ.	ਫ਼ਿਲਮ	ਸੰਗੀਤਕਾਰ	ਗਾਇਕ
ਵੋ ਨਾ ਆਯੇਂਗੇ ਪਲਟਕਰ	ਦੇਵਦਾਸ (1955 ਫ਼ਿਲਮ)	ਐਸ. ਡੀ. ਬਰਮਨ	ਮੁਬਾਰਕ ਬੇਗਮ
ਪਿਯਾ ਤੋਸੇ ਨੈਨਾ ਲਗੇ ਰੇ	ਗਾਈਡ (ਫ਼ਿਲਮ)	ਐਸ. ਡੀ. ਬਰਮਨ	ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
ਨਜ਼ਰ ਲਗੀ ਰਾਜਾ ਤੋਰੇ ਬੰਗਲੇ ਪਰ	ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ (1958 ਫ਼ਿਲਮ)	ਐਸ. ਡੀ. ਬਰਮਨ	ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ
ਹਮ ਅਪਨਾ ਉਨਹੇ ਬਨਾ ਨਾ ਸਾਕੇ	ਭੰਵਰਾ	ਖੇਮਚੰਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼	ਕੇ. ਐਲ. ਸਹਿਗਲ
ਸਜਨਾ ਸਾਂਝ ਭਈ	ਰੋਟੀ (1942 ਫ਼ਿਲਮ)	ਅਨਿਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ (ਸੰਗੀਤਕਾਰ)	ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ
ਅਬ ਕਿਆ ਮਿਸਾਲ ਦੂੰ ਮੈ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਸ਼ਬਾਬ ਕੀ	ਆਰਤੀ (ਫ਼ਿਲਮ)	ਰੌਸ਼ਨ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)	ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਸਾਜਨ ਲਗੇ ਨਾ ਜਿਯਰਾ ਹਮਾਰ	ਆਰਤੀ (ਫ਼ਿਲਮ)	ਰੌਸ਼ਨ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)	ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
ਬਤਾ ਦੋ ਕੋਈ ਕੌਨ ਗਲੀ ਗਏ ਸ਼ਿਆਮ	ਮਧੂ (1959 ਫ਼ਿਲਮ)	ਰੌਸ਼ਨ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)	ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
ਢਲ ਚੂਕੀ ਸ਼ਾਮ-ਏ-ਗਮ	ਕੋਹਿਨੂਰ (1960 ਫ਼ਿਲਮ)	ਨੌਸ਼ਾਦ	ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ
ਚੁਨਰੀਆ ਕਟਤੀ ਜਾਏ	ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ	ਨੌਸ਼ਾਦ	ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਬੇਗਮ
ਦਿਲ ਸੇ ਦਿਲ ਮਿਲਾ ਲੇ	ਨਵਰੰਗ	ਸੀ. ਰਾਮਚੰਦਰ	ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਗਿਰੀਧਰ ਗੋਪਾਲ	ਮੀਰਾ (1979 ਫ਼ਿਲਮ)	ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ	ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ ਅਤੇ ਦਿਨਕਰ ਕਮੰਨਾ
ਸਖੀ ਰੇ ਸੁਨ ਬੋਲੇ ਪਪੀਹਾ	ਮਿਸ ਮੈਰੀ (1957 ਫ਼ਿਲਮ)	ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰ	ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ
ਜਾਓ ਰੇ ਜੋਗੀ ਤੁਮ ਜਾਓ ਰੇ	ਆਮ੍ਰਪਾਲੀ (ਫ਼ਿਲਮ)	ਸ਼ੰਕਰ-ਜੈਕਿਸ਼ਨ	ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
ਓ ਸਜਨਾ ਬਰਖਾ ਬਹਾਰ ਆਈ	ਪਰਖ (1960 ਫ਼ਿਲਮ)	ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ	ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
ਆਓ ਕਹਾਂ ਸੇ ਘਨਸ਼ਿਆਮ	ਬੁੱਧ ਮਿਲ ਗਯਾ	ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ	ਮੰਨਾ ਡੇ ਅਤੇ ਅਰਚਨਾ ਮਹੰਤਾ
ਬਡ਼ਾ ਨਟਖਟ ਹੈ ਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਨਹਿਈਆ	ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ	ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ	ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
ਕੁਛ ਤੋ ਲੋਗ ਕਹੇਂਗੇ	ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ	ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ	ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ
ਸ਼ਾਮ ਢਾਲੇ ਜਮੁਨਾ ਕਿਨਾਰੇ	ਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀ (1970 ਫ਼ਿਲਮ)	ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ	ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਮੰਨਾ ਡੇ
ਖਤ ਲਿਖ ਦੇ ਸਾਵਰੀਆ ਕੇ ਨਾਮ ਬਾਬੂ	ਆਏ ਦਿਨ ਬਾਹਰ ਕੇ	ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ	ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ

ਭਾਸ਼ਾਃ ਮਲਿਆਲਮ

ਗੀਤ.	ਫ਼ਿਲਮ	ਸਾਲ.	ਸੰਗੀਤਕਾਰ	ਗਾਇਕ
ਕਰਮੁਕਿਲ ਵਾਰਨਾਂਤੇ	ਨੰਦਨਮ (ਫ਼ਿਲਮ)	2002	ਰਵਿੰਦਰਨ	ਕੇ. ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ (ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ)

ਜਨਯਾ 28th: ਕੁੰਤਲਵਰਲੀ ਰਾਗਮ

ਚਡ਼੍ਹਦੇਃ ਸ ਮ1 ਪ ਧ2 ਨੀ2 ਧ2 ਸੰ

ਉਤਰਦੇਃ ਸੰ ਨੀ2 ਧ2 ਪ ਮ1 ਸ

ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤ-ਤਮਿਲ

ਗੀਤ.	ਫ਼ਿਲਮ	ਸਾਲ.	ਸੰਗੀਤਕਾਰ	ਗਾਇਕ
ਮਨਮੇ ਨੀ	ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ	1941	ਅਲਾਥੁਰ ਵੀ. ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ	ਐਮ. ਕੇ. ਤਿਆਗਰਾਜ ਭਾਗਵਤਰ
ਸੋਲਾ ਸੋਲਾ	ਕੰਧਨ ਕਰੁਣਾਈ	1967	ਕੇ. ਵੀ. ਮਹਾਦੇਵਨ	ਪੀ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ
ਰਾਜਾ ਵਾਡਾ ਸਿੰਗਾਕੁੱਟੀ	ਥਿਸਾਈ ਮਾਰੀਆ ਪਰਵੈਗਲ	1979	ਐਮ. ਐਸ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ	ਪੀ. ਜੈਚੰਦਰਨ, ਐਸ. ਜਾਨਕੀ
ਅਜ਼ਾਗੀ ਨੀ ਪਰਾਜ਼ਾਗੀ	ਐਂਗਾ ਉਰੂ ਪੱਟੂਕਰਨ	1987	ਇਲੈਅਰਾਜਾ	ਮਾਨੋ
ਪੁੱਟੂ ਪੁੱਟੂ ਵਾਇਕਟੂਮਾ	ਇਲਮ	1988
ਆਦਿ ਮਾਨਾ ਮਧੁਰਾਈਲੇ	ਕੋਇਲ ਕਾਲਾਈ	1993		ਐੱਸ. ਪੀ. ਬਾਲਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਐੱਸ ਐਸ.ਜਾਨਕੀ
ਨੱਲਾ ਸੰਸਾਰਮ	ਮਾਮਿਆਰ ਵੀਡੂ
ਸੈਂਥਾਮਿਸ ਨਾਟੂ ਥਮਿਝਾਚੀਏ	ਵੰਡੀਚੋਲਾਈ ਚਿਨਰਾਸੂ	1994	ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ	ਸ਼ਾਹੁਲ ਹਮੀਦ
"ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ" (ਐਨਾ ਇਦੂ)	ਰੋਜਾਵਨਮ	1999	ਭਾਰਦਵਾਜ	ਪੀ. ਉਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ

ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਮ

ਇਹ ਭਾਗ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਦੇ ਨੋਟਸ ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਭੇਦਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 5 ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੇਲਾਕਾਰਤਾ ਰਾਗਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲਿਆਣੀ, ਸ਼ੰਸ਼ੰਕਰਾਭਰਣਮ, ਨਟਭੈਰਵੀ, ਖਰਹਰਪਰੀਆ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਟੋਦੀ ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰਾਭਰਣਮ ਪੇਜ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਵੇਖੋ।

 

ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ

ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤ੍ਰਿਏਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਆਗਰਾਜ ਨੇ ਹੀ ਹਰਿਕੰਭੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮ ਨੰਨੂ ਬ੍ਰੋਵਰਾ, ਐਥਾ ਰਾਣੀ ਥਾਨਾ, ਐਂਡੁਕੂ ਨਿਰਦਿਆ, ਉੰਦੇਦੀ ਰਾਮੂਡੂ, ਚਨੀਥੋਡੀ, ਰਾਰਾ ਫਨੀਸ਼ਯਾਨ, ਦੀਨਾਮਨੀ ਵਾਮਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ ਸੁਤਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਾਪਨਾਸਮ ਸਿਵਨ ਨੇ ਏਨਾਧੂ ਮਾਨਮ ਕਵਲਾਈ, ਪਾਮਲਾਈਕੀਨਾਈ ਉੰਡੋ ਅਤੇ ਪਦਮਲਰ ਤੁਨਾਇਏ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨਃ ਤੰਜਾਵੁਰ ਸੰਕਰਾ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਰੂਗਾ ਤਿਰੂਮਲ ਮਾਰੂਗਾ, ਮੈਸੂਰ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਸਾਕੇਤ ਨਾਗਰ ਨਾਥ, ਰਾਮ ਨਾ ਮੋਰਾਲਿੰਕਾਰਾ (ਵਾਲਾਜਪੇਟ ਵੈਂਕਟਾਰਮਨ ਭਾਗਵਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਵਰਾਜਤੀ, ਅਸ਼ੋਕ ਆਰ ਮਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਕਰੋਮੀ ਸਮਰਨਮ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਵਦਨਮ ਅਤੇ ਕਲਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਵੰਧਾਦੁਮ ਸੋਲਈ।