ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ

ਟੂਰਨਾਮੇਂਟ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ 32 ਦਲ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਸਪਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੇਜਬਾਨ ਦੇਸ਼ (ਜਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੈਲੇ ਵੱਖਰਾ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੱਗਭੱਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਫਾਇਨਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਅਰਹਕ ਪੜਾਅ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਲੱਗਭੱਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਵੱਖਰਾ ਦਲ ਅੰਤਮ 32 ਵਿੱਚ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਜਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਸਮਿੱਲਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ), ਪਹੰਚਣ ਲਈ ਦੇ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਮੁਕਾਬਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵੇਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖੇਲ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 71.51 ਕਰੋਡ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 2006 ਦਾ ਅੰਤਮ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਆਜੋਜਿਤ 19 ਮੁਕਾਬਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੀਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹੇ ਹਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਪੰਜ ਵਾਰ ਜਿੱਤੀਆ ਹੈ। ਇਟਲੀ ਵਰਤਮਾਨ ਚੈੰਪਿਅਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਚਾਰ ਵਾਰ ਜਿੱਤੀਆ ਹੈ, ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ, ਉਰੁਗਵੇ (1930 ਦਾ ਖਿਤਾਬ), ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੀਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ 2006 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 11 ਜੂਨ ਵਲੋਂ 11 ਜੁਲਾਈ 2014 ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਗੋਲ[ਸੋਧੋ]

1998 ’ਚ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ 10 ਜੂਨ ਤੋਂ 12 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ’ਚ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ’ਚ ਹਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਰਦਿਆਂ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਕੇ ਜੇਤੂ ਮੰਚ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾਇਆ। ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਹਾਲੈਂਡ ਦੇ ਡੱਚ ਫੁਟਬਾਲਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੁੱਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ 32 ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਫੁਟਬਾਲਰਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੀ ਟੀਮ ’ਤੇ 64 ਮੈਚਾਂ ’ਚ 171 ਗੋਲ ਦਾਗੇ। ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2002 ’ਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ’ਚ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਖੇਡੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ’ਚ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ’ਤੇ 1998 ਦੀ ਹੋਈ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਗਾ ਧੱਬਾ ਸਾਫ ਕਰਦਿਆਂ ਜਰਮਨ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਸੰਸਾਰ-ਵਿਆਪੀ ਫੁਟਬਾਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪਰਚਮ ਲਹਿਰਾਇਆ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਫੁਟਬਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਰਮਿਆਨ ਖੇਡੇ 64 ਮੈਚਾਂ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁੱਲ 161 ਗੋਲ ਦਾਗੇ ਗਏ। ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2006 ਦਾ ਫੁਟਬਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਨਰੋਈਆਂ 32 ਟੀਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ 9 ਜੂਨ ਤੋਂ 9 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਜਰਮਨ ਦੇ ਫੁਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅੰਦਰ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਪੂਰੇ ਫੁਟਬਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਖੇਡੇ ਗਏ 64 ਮੈਚਾਂ ’ਚ ਬਾਲ 147 ਵਾਰ ਗੋਲ ਸਰਦਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਗਈ। ਫੁਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਫਸਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਇਟਲੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕਿ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਚੁੰਮਿਆ। ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਹਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤੀਜੇ-ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਖੇਡੇ ਮੈਚ ਘਰੇਲੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ’ਚ 2010 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਆਲਮੀ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ’ਚ ਸਪੇਨ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ’ਚ ਹਾਲੈਂਡ ਦੀ ਡੱਚ ਟੀਮ ਨੂੰ 1-0 ਗੋਲ ਨਾਲ ਚਿੱਤ ਕਰਦਿਆਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਫੁਟਬਾਲ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸੁਆਦ ਚੱਖਿਆ। ਜਰਮਨ ਨੇ ਉਰੂਗੁਏ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਫੁਟਬਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਖੇਡੇ ਗਏ 64 ਮੈਚਾਂ ’ਚ ਗੋਲ ਸਕੋਰ ਹੋਏ। ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2014 ਦਾ ਆਲਮੀ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ 13 ਜੂਨ ਤੋਂ 13 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ’ਚ ਫੁਟਬਾਲ ਦੀ ਜਰਖੇਜ਼ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਹੋਈਆ।

ਤੇਜ਼ ਆਤਮਘਾਤੀ ਗੋਲ[ਸੋਧੋ]

ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਬੋਸਨੀਆ ਦੇ ਡਿਫੈਂਡਰ ਸਿਯਾਦ ਕੋਲਾਸਿਨਾਕ ਵੱਲੋਂ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਟੀਮ ਸਿਰ ਤੀਜੇ ਮਿੰਟ ’ਚ ਕੀਤਾ ਸੈਲਫ ਗੋਲ ਫੀਫਾ ਦੇ ਖੇਡ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗੋਲ ਹੈ। ਜਰਮਨ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2006 ਦੇ ਆਲਮੀ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ’ਚ ਪੈਰਾਗੁਏ ਦੇ ਕਾਲੋਸ ਸਾਮਾਰਾ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਸਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਆਤਮਘਾਤੀ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਣਾਏ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਬੋਸਨੀਆ ਦੇ ਸਿਯਾਦ ਨੇ 38 ਸੈਕਿੰਡ ਨਾਲ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨਤੀਜ਼ਾ[ਸੋਧੋ]

ਸਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਜੇਤੂ ਸਕੋਰ ਸੈਕੰਡ ਤੀਜਾ ਦਰਜਾ ਸਕੋਰ ਚੋਥਾ ਦਰਜਾ ਟੀਮਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
1930  ਉਰੂਗੁਏ  ਉਰੂਗੁਏ 4–2  ਅਰਜਨਟੀਨਾ  ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਮੈਂਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ 13
1934  ਇਟਲੀ  ਇਟਲੀ 2–1  ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ  ਜਰਮਨੀ 3–2  ਆਸਟਰੀਆ 16
1938  ਫ੍ਰਾਂਸ  ਇਟਲੀ 4–2 ਹੰਗਰੀ]]  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 4–2  ਸਵੀਡਨ 16/15
1950  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ  ਉਰੂਗੁਏ ਫਾਇਨਲ ਮੈਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ  ਸਵੀਡਨ ਫਾਈਨ ਮੈਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ  ਸਪੇਨ 16/13
1954  ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ 3–2  ਹੰਗਰੀ  ਆਸਟਰੀਆ 3–1  ਉਰੂਗੁਏ 16
1958  ਸਵੀਡਨ  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 5–2  ਸਵੀਡਨ  ਫ੍ਰਾਂਸ 6–3 ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ 16
1962  ਚਿਲੀ  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 3–1  ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ  ਚਿਲੀ 1–0 ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ 16
1966  ਇੰਗਲੈਂਡ  ਇੰਗਲੈਂਡ 4–2 ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ  ਪੁਰਤਗਾਲ 2–1

 ਰੂਸ

16
1970  ਮੈਕਸੀਕੋ  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 4–1  ਇਟਲੀ ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ 1–0  ਉਰੂਗੁਏ 16
1974 ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ 2–1  ਨੀਦਰਲੈਂਡ  ਪੋਲੈਂਡ 1–0  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 16
1978  ਅਰਜਨਟੀਨਾ  ਅਰਜਨਟੀਨਾ 3–1  ਨੀਦਰਲੈਂਡ  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 2–1  ਇਟਲੀ 16
1982  ਸਪੇਨ  ਇਟਲੀ 3–1 ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ [[ਪੋਲੈਂਡ}} 3–2  ਫ੍ਰਾਂਸ 24
1986  ਮੈਕਸੀਕੋ  ਅਰਜਨਟੀਨਾ 3–2 ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ  ਫ੍ਰਾਂਸ 4–2  ਬੈਲਜੀਅਮ 24
1990  ਇਟਲੀ ਪੱਛਮੀ  ਜਰਮਨੀ 1–0  ਅਰਜਨਟੀਨਾ  ਇਟਲੀ 2–1  ਇੰਗਲੈਂਡ 24
1994  ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 0–0
(3–2 ਪੈਨਲਟੀ ਸੂਟ ਆਉਚ)
 ਇਟਲੀ  ਸਵੀਡਨ 4–0  ਬੁਲਗਾਰੀਆ 24
1998  ਫ੍ਰਾਂਸ  ਫ੍ਰਾਂਸ 3–0  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ  ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ 2–1  ਨੀਦਰਲੈਂਡ 32
2002  ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ
&  ਜਪਾਨ
 ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 2–0  ਜਰਮਨੀ  ਤੁਰਕੀ 3–2  ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ 32
2006  ਜਰਮਨੀ  ਇਟਲੀ 1–1
(5–3 ਪੈਨਲਟੀ ਸੂਟ ਆਉਟ)
 ਫ੍ਰਾਂਸ  ਜਰਮਨੀ 3–1  ਪੁਰਤਗਾਲ 32
2010  ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ  ਸਪੇਨ 1–0  ਨੀਦਰਲੈਂਡ  ਜਰਮਨੀ 3–2  ਉਰੂਗੁਏ 32
2014  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ  ਜਰਮਨੀ 1–0  ਅਰਜਨਟੀਨਾ  ਨੀਦਰਲੈਂਡ 3–0  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 32
2014  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ  ਜਰਮਨੀ 1–0  ਅਰਜਨਟੀਨਾ  ਨੀਦਰਲੈਂਡ 3–0  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 32
2018  ਰੂਸ 32
2022  ਕਤਰ 32

ਉੱਤਮ ਚਾਰ ਟੀਮਾ[ਸੋਧੋ]

ਟੀਮ ਟਾਈਟਲ ਦੁਜੇ ਸਥਾਨ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਚੋਥਾ ਸਥਾਨ ਟੋਪ 4
 ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 5 (1958, 1962,1970,1994,2002) 2 (1950, 1998) 2 (1938, 1978) 2(1974, 2014) 11
 ਇਟਲੀ 4 (1934, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994) 1 (1990) 1 (1978) 8
 ਜਰਮਨੀ 4 (1954, 1974,1990, 2014) 4 (1966, 1982, 1986, 2002) 4 (1934, 1970, 2006, 2010) 1 (1958) 13
 ਅਰਜਨਟੀਨਾ 2 (1978, 1986) 3 (1930, 1990, 2014) 5
 ਉਰੂਗੁਏ 2 (1930, 1950) 3 (1954, 1970, 2010) 5
 ਫ੍ਰਾਂਸ 1 (1998) 1 (2006) 2 (1958, 1986) 1 (1982) 5
 ਇੰਗਲੈਂਡ 1 (1966) 1 (1990) 2
 ਸਪੇਨ 1 (2010) 1 (1950) 2
 ਨੀਦਰਲੈਂਡ 3 (1974, 1978, 2010) 1 (2014) 1 (1998) 5
 ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ 2 (1934, 1962) 2
 ਹੰਗਰੀ 2 (1938, 1954) 2
 ਸਵੀਡਨ 1 (1958) 2 (1950, 1994) 1 (1938) 4
 ਪੋਲੈਂਡ 2 (1974, 1982) 2
 ਆਸਟਰੀਆ 1 (1954) 1 (1934) 2
 ਪੁਰਤਗਾਲ 1 (1966) 1 (2006) 2
 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ 1 (1930) 1
 ਚਿਲੀ 1 (1962) 1
 ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ 1 (1998) 1
 ਤੁਰਕੀ 1 (2002) 1
ਯੁਗੋਸਲਾਵੀਆ 2 (1930, 1962) 2
 ਰੂਸ 1 (1966) 1
 ਬੈਲਜੀਅਮ 1 (1986) 1
 ਬੁਲਗਾਰੀਆ 1 (1994) 1
 ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ 1 (2002) 1

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_World_Cup