ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਅਸਾਮ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਰਾਜ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ (ਏ.ਯੂ.) ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਯਾਮਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਕੌਂਸਲ (ਆਈ ਸੀ ਏ ਆਰ) ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਤਕ ਤਿੰਨ "ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ", ਚਾਰ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ 60 "ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ" ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਰਾਜ ਹੈ, ਅੱਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਨ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਗੋਆ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਸਿੱਕਮ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ।

ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
3
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 0
ਅਸਾਮ 1
ਬਿਹਾਰ 2
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 2
ਦਿੱਲੀ 1
ਗੋਆ 0
ਗੁਜਰਾਤ 5
ਹਰਿਆਣਾ 3
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 2
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 2
ਝਾਰਖੰਡ 1
ਕਰਨਾਟਕ 5
ਕੇਰਲਾ 3
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 3
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 6
ਮਣੀਪੁਰ 1
ਮੇਘਾਲਿਆ 0
ਮਿਜ਼ੋਰਮ 0
ਨਾਗਾਲੈਂਡ 0
ਉੜੀਸਾ 1
ਪੰਜਾਬ 2
ਰਾਜਸਥਾਨ 6
ਸਿੱਕਮ 0
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ 3
ਤੇਲੰਗਾਨਾ 2
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ 0
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 8
ਉਤਰਾਖੰਡ 2
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ 3
ਕੁੱਲ 67

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼[ਸੋਧੋ]

  • ਅਚਾਰੀਆ ਐਨ ਜੀ ਜੀ ਰੰਗਾ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਗੁੰਟੂਰ 
  • ਡਾ. ਵਾਈ.ਐਸ.ਆਰ. ਬਾਗਬਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵੈਂਕਟਰਮਨਾਗੁਡੀਮ, ਤਦੇਪੱਲੀਗੁਡੇਮ 
  • ਸ੍ਰੀ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਵੈਟਰਨਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤਿਰੂਪਤੀ

ਆਸਾਮ[ਸੋਧੋ]

  • ਅਸਾਮ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋਰਹਾਟ

ਬਿਹਾਰ[ਸੋਧੋ]

  • ਬਿਹਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭਾਗਲਪੁਰ 
  •  ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਮਸਤੀਪੁਰ

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ[ਸੋਧੋ]

  • ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਕਾਮਧੁਨ ਵਿਸ਼ਵਾਡੀਆਲਾ, ਰਾਏਪੁਰ 
  • ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਰਾਏਪੁਰ

ਦਿੱਲੀ [ਸੋਧੋ]

  • ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ (ਆਈ.ਏ.ਆਰ.ਆਈ.)[note 1]

ਗੁਜਰਾਤ[ਸੋਧੋ]

  • ਆਨੰਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਆਨੰਦ 
  • ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ 
  • ਕਾਮਡੀਨਯੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਗਾਂਧੀਨਗਰ 
  • ਨਵਸਾਰੀ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵਸਾਰੀ 
  • ਸਰਦਕਰੁਰਸ਼ਿਨਗਰ ਦਾਂਤੀਵਾੜਾ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਨਸਕਾਂਟਾ

ਹਰਿਆਣਾ[ਸੋਧੋ]

  • ਚੌਧਰੀ ਚਰਣ ਸਿੰਘ ਹਰਿਆਣਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਿਸਾਰ 
  • ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੈਟਰਨਰੀ ਐਂਡ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਹਿਸਾਰ 
  • ਕੌਮੀ ਡੇਅਰੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ, ਕਰਨਾਲ

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼[ਸੋਧੋ]

  • ਚੌਧਰੀ ਸਰਵਨ ਕੁਮਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਿਵਿਯਾਯਾ, ਪਾਲਮਪੁਰ 
  • ਡਾ. ਯਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੋਲਨ

ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ[ਸੋਧੋ]

  • ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਆਫ ਜੰਮੂ, ਜੰਮੂ
  • ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਆਫ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ

ਝਾਰਖੰਡ[ਸੋਧੋ]

  • ਬਿਰਸਾ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਾਨਕੇ

ਕਰਨਾਟਕ[ਸੋਧੋ]

ਕੇਰਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
  • ਕਰਨਾਟਕ ਵੈਟਰਨਰੀ, ਐਨੀਮਲ ਐਂਡ ਫਿਸ਼ਰੀ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਿਦਰ  
  • ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਮੋਗਾ 
  • ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਬੈਂਗਲੋਰ, ਬੈਂਗਲੋਰ 
  • ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਧਾਰਵਾੜ, ਧਰਵਰਡ 
  • ਬਾਗਬਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਗਲਕੋਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਕੇਰਲ[ਸੋਧੋ]

  • ਕੇਰਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵੇਲਨਿਕਕਾਰਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ 
  • ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਐਂਡ ਓਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਕੋਚੀ 
  • ਕੇਰਲ ਵੈਟਨਰੀ ਐਂਡ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਯਨਾਡ

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼[ਸੋਧੋ]

  • ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਾ, ਜਬਲਪੁਰ 
  • ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਵੈਟਰਨਰੀ ਸਾਇੰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਬਲਪੁਰ 
  • ਰਾਜਮਾਤਾ ਵਿਜਾਰਾਜੇ ਸਿੰਧੀਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਾ, ਗਵਾਲੀਅਰ

ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ [ਸੋਧੋ]

  • ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਿੱਖਿਆ, ਮੁੰਬਈ 
  • ਡਾ. ਬਾਲੇਸ਼ਹਿਬ ਸਾਵੰਤ ਕੋਨਕਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ, ਦਪੋਲਿ 
  • ਡਾ. ਪੰਜਾਬਰਾਓ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ, ਅਕੋਲਾ 
  • ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਐਨੀਮਲ ਐਂਡ ਫਿਸ਼ਰੀ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਾਗਪੁਰ 
  • ਮਹਾਤਮਾ ਫੂਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ, ਰਾਹੁਰੀ 
  • ਵਸੰਤਰਾਓ ਨਾਇਕ ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ, ਪਰਭਾਣੀ

ਮਨੀਪੁਰ[ਸੋਧੋ]

  • ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇੰਫਾਲ

ਓਡੀਸ਼ਾ[ਸੋਧੋ]

  • ਉੜੀਸਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ

ਪੰਜਾਬ[ਸੋਧੋ]

ਰਾਜਸਥਾਨ[ਸੋਧੋ]

  • ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋਧਪੁਰ, ਜੋਧਪੁਰ 
  • ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਟਾ, ਕੋਟਾ 
  • ਮਹਾਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਉਦੈਪੁਰ 
  • ਰਾਜਸਥਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੈਟਰਨਰੀ ਐਂਡ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਬੀਕਾਨੇਰ 
  • ਸ੍ਰੀ ਕਰਨ ਨਰਿੰਦਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੌਹਨਰ 
  • ਸਵਾਮੀ ਕੇਸ਼ਵਾਨੰਦ ਰਾਜਸਥਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੀਕਾਨੇਰ

ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ[ਸੋਧੋ]

  • ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ 
  • ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਾਗਾਪਟਿਨਮ 
  • ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵੈਟਨਰੀ ਐਂਡ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਾਧਵਰਾਮ, ਚੇਨਈ

ਤੇਲੰਗਾਨਾ[ਸੋਧੋ]

  • ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜਸ਼ਨੰਕਰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸਟੇਟ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ 
  • ਸ੍ਰੀ ਕੋਂਡਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਬਾਗਬਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼[ਸੋਧੋ]

  • ਬਾਂਡਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਾੰਦਾ 
  • ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਅਜ਼ਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਕਾਨਪੁਰ 
  •  ਇੰਡੀਅਨ ਵੈਟਰਨਰੀ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਬਰੇਲੀ 
  • ਨਰਿੰਦਰ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ 
  • ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਝਾਂਸੀ 
  • ਸੈਮ ਹਾਇਗਿਨਬੋਟਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 
  • ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੇਰਠ 
  • ਯੂ.ਏ.ਪੀ. ਪੰ. ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ਵਾਡੀਯਲਾ ਈਵਮ ਗੋ-ਐੱਸਸੂੰਧੰਦ ਸੰਸਥਾਨ, ਮਥੁਰਾ 

ਉਤਰਾਖੰਡ[ਸੋਧੋ]

  • ਜੀ. ਬੀ ਪੰਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਪਟਾਨਗਰ 
  • ਵੀਰ ਚੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗੜ੍ਹਵਲੀ ਉਤਰਾਖੰਡ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੌਰੀ ਗੜਵਾਲ

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ[ਸੋਧੋ]

  • ਬਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵੀਵਿਯਾਯਾ, ਮੋਹਨਪੁਰ 
  • ਉੱਤਰ ਬੰਗਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵੀਵਿਯਾਇਆ, ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ 
  • ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਨੀਮਲ ਐਂਡ ਫਿਸ਼ਰੀ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਕੋਲਕਾਤਾ

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • ਖੇਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ (ਭਾਰਤ) 
  • ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
  • ਜੰਗਲਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 
  • ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਨੋਟ[ਸੋਧੋ]

  1. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named deemed

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]