ਸਿੱਧ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਮੇਲਾ

ਸਿੱਧ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਮੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ 2 ਅਤੇ 3 ਹਾੜ (16 ਅਤੇ 17 ਜੂਨ) ਨੂੰ ਫੂਲ ਟਾਊਨ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ) ਵਿਖੇ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡਾਂ-ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੇਲਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਧ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਪਤਾ: ਨੇੜੇ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ, ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ, ਪਿੰਡ ਫੂਲ, ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ (ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ)।

ਇਤਿਹਾਸ

ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਰਿਸ਼ੀ - ਮੁਨੀ, ਵਲੀ, ਪੀਰ, ਪੈਗੰਬਰ, ਅਵਤਾਰ, ਜਪੀ - ਤਪੀ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ, ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਹੁੰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਰੱਬ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਬਣਾਉਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲੇ ਬੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ "ਸਿੱਧ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਮੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਜਾਮੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ।

"ਸਿੱਧ" ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅਰਥ ਹਨ - ਮੰਗਲ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨਾ, ਵਰਜਣਾ, ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨਾ, ਆਗਿਆ ਕਰਨਾ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਾ, ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣਾ।

"ਸਿੱਧ" ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਜਾਮੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਬੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ" ਆਖਦੇ ਹਨ। ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ (ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 1913) ਕਸਬਾ ਫੂਲ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫੂਲ, ਸਟੇਟ ਨਾਭਾ - ਹੁਣ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ) ਵਿਖੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾੜੀ ਵਿਚੋਂ ਸਰਦਾਰ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਭਾਈ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਸਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਸਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਬਸਤਾ ਜੀ) ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਜੰਗੀਆਣਾ ਵਿਖੇ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ, ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਬਖਤੌਰ ਸਿੰਘ, ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਨਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗੇਂਦਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ, ਇੰਦ ਕੌਰ, ਪਾਲ ਕੌਰ, ਪ੍ਰਸਿੰਨ ਕੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਕੌਰ ਸਨ। ਮਤਲਬ ਬੀਬੀ ਜੀ ਸਮੇਤ 5 - 5 ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ।

ਸਿੱਧ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਇੰਦ ਕੌਰ ਪਿੰਡ ਰੱਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੰਨ ਕੌਰ ਪਿੰਡ ਰਾਈਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਕੌਰ ਹਰੀਕੇ ਬੁਰਜ ਵਿਆਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਭੈਣ ਪਾਲ ਕੌਰ ਦਾ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਰਗਵਾਸ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭੁਪਾਲ ਪਿੰਡ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰੀਆਂ ਸਨ, ਪਹਿਲੀ ਪਿੰਡ ਰਾਈਆ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਤਿਉਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਆਹੀ ਗਈ। ਗੇਂਦਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਭੁਪਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ - ਪੰਜ ਪੁੱਤ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰੀਆਂ, ਹਜ਼ੂਰ ਕੌਰ ਪਿੰਡ ਰਾਈਆ, ਕਪੂਰ ਕੌਰ ਪਿੰਡ ਤਿਉਣਾ ਤੇ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਪਿੰਡ ਤਪੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਾਏ - ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ, ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ, ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਇੱਕ ਚਾਚਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਔਲਾਦ ਜੋ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਗੇਂਦਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਢਾਈ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ।

ਗੇਂਦਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਮੱਘਰ ਮਹੀਨੇ ਪਿਛਲਿ ਪੱਖ ਸੱਤਿਉ ਸੰਮਤ ਬਿਕ੍ਰਮੀ 1972 (ਸੰਨ 1915) ਦਾ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ 10-12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 'ਬਾਈ ਕੱਤਕਤਾ ਦੇ ਪੂਣੀ ਦੇ' ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੱਛਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਪਾਉਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਲਵਾਰ ਤਾਂ ਉਕਾ ਹੀ ਨਹੀ ਪਾਈ। ਗਲ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕੁੜਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਵੱਡੀ ਉਮਰੇ ਚੋਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ। ਹਉਂ ਤੇ ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰਾਧੀਨਤਾ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ, ਸ਼ਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭੈ, ਨਿਰਵੈਰ, ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਰਤੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ਖੰਡ, ਮੰਡਲ ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹਸਤੀ ਦੀ ਰੱਬ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸਿੱਧ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਕਸ਼ਟ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਦੋਖੀ ਨੂੰ ਫ਼ਲ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਦਾ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਵੀ ਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦਾ ਚੋਲਾ ਪਰਾਂਤ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਚਿਮਟੇ ਨਾਲ ਪਰ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਤੱਤਾ ਚਿਮਟਾ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਣਾ, ਉਹ ਰੀਂ-ਰੀਂ ਕਰਦੇ ਪਰ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਂਦੀ ਨੂੰ ਹੀ ਬੁਖ਼ਾਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤਾ ਜੀ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਲਗਭਗ ਪੰਦਰਾਂ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਰੱਤੀਆਂ ਦੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਕੋਲ ਪਈ ਕਿ ਕੁੰਡੂ ਜੁਲਾਹੇ ਦਾ ਤਾਂਗਾ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇ ਲੱਤਾਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਲੰਘ ਗਿਆ ਪਰ ਭੋਰਾ ਚੋਟ ਨਹੀ ਆਈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੇਦੀ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਐਟਵੋਕੇਟ ਦੇ ਲਾਗਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਟਵਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੱਝ ਨੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਤੇ ਮੱਝ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੀ ਮਰ ਗਈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਪਾਲ ਦਾਸ ਦੇ ਡੇਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਹੈ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਟਾਂਗਾ ਜੋੜਕੇ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਗੇ ਮੋੜ ਤੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਛਾਂਟੇ ਮਾਰੇ ਤੇ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਉਦੇ ਨੂੰ ਹੀ ਬੁਖ਼ਾਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਿਆ, ਫਕੀਰੀਆ ਰੰਘੜ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ  ਸੀ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਟਾਂਗਾ ਲੈਕੇ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਫੂਲ ਘਰ ਪੁੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੀਬੀ ਜੀ ਮਸੀਤ ਪਾਸ ਭੱਠੀ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਟਾਂਗੇ ਦਾ ਪਾਇਦਾਨ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਪੁੜਪੜੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ, ਦੋ ਇੰਚ ਚੌੜਾ ਜ਼ਖਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਫਕੀਰੀਏ ਦਾ ਇੱਕੋ ਹੀ ਬੱਚਾ ਜੋ ਲਗਭਗ ਸਾਲ ਭਰਦਾ ਹੋਣਾ, ਉਹ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਮਰ ਗਿਆ। ਫਕੀਰੀਆ ਕਹੇ ਮੈਨੂੰ ਬੀਬੀ ਨੇ ਪੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਕੋਲ ਗੰਨੇ ਵੇਚਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਸਨੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਗੰਨਾ ਮਾਰਿਆ-ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਗੰਨਾ ਸੁੱਟ ਕੇ ‘ਓ-ਪੂ-ਰੂ’ ਆਖਿਆ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਧੜੰਮ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਬੀਬੀ ਜੀ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਵੀ ਮੰਗੀ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਗ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਇੰਚ ਖੁੰਬ ਗਿਆ, ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨਹੀ ਬਚਦੀ, ਨਗਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮਣ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੇਰ ਘਿਓ ਇੱਕਠਾ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੀਬੀ ਜੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਘਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ਇਧਰ ਉਧਰ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਟੁੱਟੇ ਭੱਜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜੋੜੇ ਹੀ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਗਲ ਵਿਚ ਚੋਲਾ ਤੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਟੋਪਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਸੰਗਤ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟੁੱਟੇ ਜੋੜੇ ਪੈਰੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਟੁੱਟੇ ਭੱਜੇ ਠਿੱਬੇ ਜੋੜੇ ਦੇਖਕੇ ਪਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਦੀ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਕੇ ਭੈਣ-ਬੀਬੀ ਕਹਿਕੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਦਾ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟੋਲ ਭਾਲ ਕਰਕੇ ਘਰ ਲੈ ਆਉਦਾ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦਾ ਵੀ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਸੀ ਪਾ ਕੇ ਮੰਜੇ ਦੀ ਬਾਹੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਰੱਸੀ ਤੇ ਗੰਢਾਂ ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਹੀਆਂ ਪਰ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰ ਰੱਸੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਭਰਾ, ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫੇਰ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀ ਕੀਤਾ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਵੜਦੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਬਾਈ ਇੰਦਰਾ-ਬਾਈ ਇੰਦਰਾ’ ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਦਾ ਉੱਕਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਹਾੜ-ਜੇਠ ਤੇ ਪੋਹ-ਮਾਘ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਗਲ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਇਕ ਚੋਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਕਦਾਈ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਚੋਲਾ ਪਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਰੱਖਦੇ ਨਹੀ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਬੀਬੀ ਜੀ ਮਰ੍ਹਾਜ (ਮਹਿਰਾਜ) ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵੱਲ ਸਿਵਿਆ ਵਿਚ ਪਿੱਪਲ ਥੱਲੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਗਿੱਧਾ ਪਾਈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕਹੇ ‘ਤਾਰਦੇ ਬਾਈ ਤਾਰਦੇ ਬਾਈ, ਰਾਰੇ ਰਾਕੇ’ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਭਾਲਕੇ ਘਰ ਲੈ ਆਇਆ।

ਬੀਬੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਸੇਲਬਰਾਹ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਜੋਰਾ ਸਿੰਘ ਫੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਜ਼ਮ (ਡੀ.ਸੀ) ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਬੀਬੀ ਜੀ ਉਸਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ਮ ਸਾਹਬ ਨੂੰ ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਫੜਕੇ ਕਿਹਾ, ਬਾਈ ਉੱਠ। ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੀ ਨਾਜ਼ਮ ਸਾਹਬ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਘਟਨਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੱਗੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਤਿੰਨ ਕੂਕਾਂ ਮਾਰੀਆਂ। ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਸੁਰਖ ਸਨ, ਲਾਲਾ ਛੱਜੂ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਲਾਲਾ ਨੇਤ ਰਾਮ ਨੇ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆਂ ਕਿ ਕੋਈ ਭਾਣਾ ਬੀਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਡਾਲ (ਹੈਜ਼ੇ) ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਵਾਰ ਮੁਹੱਲੇ ਵਾਲੇ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਕੜਾਹਾ ਕੱਢਕੇ ਹਟੇ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਬੀਬੀ ਜੀ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਚੁਰ ਵਿਚ ਵੜ ਗਈ ਪਰੰਤੂ ‘ਤਾਤੀ ਵਾਉ ਨਾ ਲਾਗਈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸਰਣਾਈ’ ਮਹਾਂਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਵੇਂ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਸੁਆਹ ਲੱਗ ਗਈ ਪਰ ਅੱਗ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਛਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀ ਹੋਇਆ।

ਬੀਬੀ ਜੀ ਆਪਣੇ ਚੋਲੇ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜੇਬ ਵਿਚ ਹੀ ਰੋਟੀ, ਰਿਉੜੀਆਂ, ਪਤਾਸੇ, ਭੁਜੀਆ-ਬਦਾਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਬਿਨ੍ਹਾ ਧੁੱਪ-ਛਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੱਥ ਜਾਂ ਗਲੀ ਦੇ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਆਪ ਵੀ ਖਾਈ ਜਾਦੀ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ-ਕੁੱਤਿਆਂ-ਕਤੂਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਵਾਈ ਜਾਦੇ। ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀ ਸੀ, ਬੇ-ਫਿਕਰ ਮਸਤ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਲੇਟੀ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ। ਕਦੇ ਕਦਾਈ ਤੁਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਚਰਖਾ ਕੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਲੀ ਚਲੀ ਜਾਦੀ ਤੇ ਇਕ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੀੜੀ ਤੋਂ ਉਠਾ ਕੇ ਆਪ ਬੈਠ ਜਾਦੀ ਤੇ ਚਰਖੇ ਦਾ ਹੱਥਾ ਫੜਕੇ ਖੂਬ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਤੇ ਪੂਣੀ ਨਾਲ ਮੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਤੰਦ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਫੇਰ ਆਪੇ ਹੀ ਹੱਸਕੇ ‘ਓ-ਪੂ-ਰੂ’ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਨੇ ਤੁਰ ਜਾਣਾ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਘਰੇ, ‘ਓ ਬਾਈ ਚਾਹ ਦੇਦੇ’ ਕਹਿਣਾ। ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਚਾਹ ਲੈ ਆਉਣੀ। ਜੇ ਦਿਲ ਕਰਨਾ ਪੀ ਲੈਣੀ ਨਹੀ ਤਾਂ ਭਾਡੇਂ ਚ ਪਈ ਛੱਡਕੇ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀ ਪੀਂਦੀ ਸੀ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਖੇਡ ਨਿੱਤ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੀਬੀ ਜੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ‘ਓ-ਪੂ-ਰੂ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਓ (ਉਅੰਕਾਰ-ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ), ਪੂ (ਪੂਰਨ) ਅਤੇ ਰੂ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਭਾਵ ਉਹ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ‘ਓ ਬਾਈ ਉੱਠ ਜਾਂ ਓ ਬਾਈ ਜਾਹ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਰੇਨਾ ਦਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਬੀਬੀ ਜੀ 01 ਹਾੜ 1955 (15 ਜੂਨ), ਦਿਨ ਬੁਧਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 02 ਹਾੜ 1955 (16 ਜੂਨ), ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚੋਲਾ ਛੱਡ ਗਏ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਢਿਪਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਕੋਲ ਵਾਲੇ ਛੱਪੜ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੰਤ ਕਿਸ਼ਨ ਗਿਰ ਦੇ ਡੇਰੇ (ਜਿਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੁਣ ਮੰਦਿਰ ਹੈ।) ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਚਿਖਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਰਾ, ਗੇਂਦਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋ ਅੱਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਭਬੂਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੱਕਾ ਥੜ੍ਹਾ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਕੱਦਆਵਰ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਥੜ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗੋਲ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਕਸਬਾ ਫੂਲ ਟਾਊਨ (ਬਠਿੰਡਾ) ਵਿਚ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਦਿਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ 2-3 ਹਾੜ (ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ) ਨੂੰ ਫੂਲ ਟਾਊਨ ਵਿਖੇ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਲਾ 2 ਹਾੜ, ਸਾਲ 1970 ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਮੇਲਾ ਦੋ ਦਿਨਾਂ, 2-3 ਹਾੜ ਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਇੱਕਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਬੜੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਵਜੋਂ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਹਰ ਧਰਮ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਵਰਗ ਦਾ ਇਨਸਾਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਤੋਂ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਸਕੂਨ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਮੰਦਰ ਸਰਵਸਾਂਝੀ ਵਾਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ – ਲਾਲ ਵਲੈਤੀ ਮੱਲ ਦਾ ਭਾਈ, ਲਾਲ ਚੰਦ ਦਾ ਚਾਚਾ ਮੰਗਲ ਸੈਨ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਕਹਿੰਦਾ ਫਿਰੈ, ‘ਬੀਬੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਚਲ, ਬੀਬੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਚਲ।’ ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵੀ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ।

ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਬਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।

ਜੈ ਬੀਬੀ ਪਾਰੋ ਸਭ ਦੇ ਕਾਜ ਸਵਾਰੋ।

• ਸੋਧ ਕਰਤਾ: ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲਾ (ਫੂਲ ਵਾਲਾ)