ਦੀਵਾਲੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਦਿਵਾਲੀ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਦਿਵਾਲੀ
The Rangoli of Lights.jpg
ਦਿਵਾਲੀ ਸਮੇਂ ਰੰਗੋਲੀ ਸਜਾਵਟਾਂ
ਹੋਰ ਨਾਮ ਦੀਪਾਵਲੀ, ਦਿਵਾਲੀ, ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਤਿਓਹਾਰ
ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ
ਕਿਸਮ ਧਾਰਮਿਕ
ਜਸ਼ਨ ਦੀਵੇ, ਘਰ ਦੀ ਸਜਾਵਟ, ਪਟਾਕੇ, ਪੂਜਾ, ਤੋਹਫ਼ੇ, ਮਿਠਾਈਆਂ
ਸ਼ੁਰੂ ਧਨਤੇਰਸ, ਦਿਵਾਲੀ ਤੋਂ 2 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ
ਬੰਦ ਭੌ-ਬੀਜ, ਦਿਵਾਲੀ ਤੋਂ 2 ਦਿਨ ਬਾਅਦ
ਤਾਰੀਖ਼ Decided by the Hindu Lunisolar calendar
2015 date 11 ਨਵੰਬਰ (ਬੁੱਧਵਾਰ)
2016 date 30 ਅਕਤੂਬਰ (ਐਤਵਾਰ)
2017 date ਨੂੰ 19 ਅਕਤੂਬਰ (ਵੀਰਵਾਰ)
2018 date 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ (ਬੁੱਧਵਾਰ)
ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਲੀ ਪੂਜਾ, ਦਿਵਾਲੀ (ਜੈਨ ਮੱਤ), ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ
ਦੀਪਾਂ ਦੀ ਜਗਮਗ

ਦਿਵਾਲੀ ਜਾਂ ਦੀਪਾਵਲੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਮਨਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਇਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲੇ ਤੋਂ ਮੁੜਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੇ ਨਿਰਵਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮਨਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ ੳੁਤਪੱਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਦੀਵਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ੳੁਤਪੱਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਦੀਵਾ' ਅਤੇ ' ਅਾਵਲੀ' ਤੋਂ ਬਣਿਅਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵ[ਸੋਧੋ]

ਅਧਿਅਾਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ[ਸੋਧੋ]

ਹਿੰਦੂਤਵ[ਸੋਧੋ]

ਜੈਨ[ਸੋਧੋ]

ਸਿੱਖ[ਸੋਧੋ]

ੲਿਤਿਹਾਸਿਕ ਮਹੱਤਵ[ਸੋਧੋ]

ਅਾਰਥਿਕ ਮਹੱਤਵ[ਸੋਧੋ]

ਖਿੱਤਿਅਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਵਖਰੇਵੇਂ[ਸੋਧੋ]

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਅਾਂ 'ਚ[ਸੋਧੋ]

ੲੇਸ਼ੀਅਾ[ਸੋਧੋ]

ਨੇਪਾਲ[ਸੋਧੋ]

ਮਲੇਸ਼ੀਅਾ[ਸੋਧੋ]

ਸਿੰਗਾਪੁਰ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ[ਸੋਧੋ]

ੲੇਸ਼ੀਅਾ ਤੋਂ ਪਰੇ[ਸੋਧੋ]

ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਅਾ[ਸੋਧੋ]

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ[ਸੋਧੋ]

ਬ੍ਰਿਟੇਨ[ਸੋਧੋ]

ਨਿੳੂਜੀਲੈਂਡ[ਸੋਧੋ]

ਫਿਜੀ[ਸੋਧੋ]

ਅਫ਼ਰੀਕਾ[ਸੋਧੋ]

ਮੌਰੀਸ਼ਸ[ਸੋਧੋ]

ਰੀਯੂਨੀਅਨ[ਸੋਧੋ]

ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਦਿਵਾਲੀ[ਸੋਧੋ]

ਪਰੰਪਰਾ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਧਕਾਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਫਤਹਿ ਦਾ ਇਹ ਤਿਓਹਾਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ, ਭਾਈ-ਚਾਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਮੂਹਿਕ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦੋਨਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ ਵੱਖ ਹਨ ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ’ਤੇ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕਈ ਪੀੜੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਉਮੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੇ ਉਪਹਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੰਡਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੀਪਾਂ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਛੋਟੇ ਸਾਰੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਵਾਦਤ ਤੱਤ[ਸੋਧੋ]

ਤਸਵੀਰਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਸੰਦਰਭ[ਸੋਧੋ]

ਦੀਪ ਜਲਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਮ ਭਗਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੀਵਾਲੀ ਦਿਵਸ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਪਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਤਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਤਿਓਹਾਰ ਮਨਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀਧਾਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਤਿਆਚਾਰੀ ਰਾਜਾ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]