ਪਲੈਟੀਨਮ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਪਲੈਟੀਨਮ
78Pt
Pd

Pt

Ds
ਇਰੀਡੀਅਮਪਲੈਟੀਨਮਸੋਨਾ
ਦਿੱਖ
ਸਲੇਟੀ ਚਿੱਟਾ
ਆਮ ਲੱਛਣ
ਨਾਂ, ਨਿਸ਼ਾਨ, ਸੰਖਿਆ ਪਲੈਟੀਨਮ, Pt, 78
ਉਚਾਰਨ /ˈplætɨnəm/
ਧਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਧਾਤ
ਸਮੂਹ, ਪੀਰੀਅਡ, ਬਲਾਕ 106, d
ਮਿਆਰੀ ਐਟਮੀ ਭਾਰ 195.084
ਬਿਜਲਾਣੂ ਬਣਤਰ [Xe] 4f14 5d9 6s1
2, 8, 18, 32, 17, 1
History
ਖੋਜ Antonio de Ulloa (1735)
First isolation Antonio de Ulloa (1735)
ਭੌਤਕੀ ਲੱਛਣ
ਅਵਸਥਾ solid
ਘਣਤਾ (near r.t.) 21.45 g·cm−3
ਤਰਲ ਘਣਤਾ at m.p. 19.77 g·cm−3
ਦ੍ਰਵ ਅੰਕ 2041.4 K, 1768.3 °C, 3214.9 °F
ਉਬਾਲ ਅੰਕ 4098 K, 3825 °C, 6917 °F
ਇਕਰੂਪਤਾ ਦੀ ਤਪਸ਼ 22.17 kJ·mol−1
Heat of vaporization 469 kJ·mol−1
Molar heat capacity 25.86 J·mol−1·K−1
Vapor pressure
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2330 (2550) 2815 3143 3556 4094
ਪਰਮਾਣੂ ਲੱਛਣ
ਆਕਸੀਕਰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ 6, 5, 4, 3, 2, 1, −1, −2, −3
(mildly basic oxide)
Electronegativity 2.28 (Pauling scale)
Ionization energies 1st: 870 kJ·mol−1
2nd: 1791 kJ·mol−1
ਪਰਮਾਣੂ ਅਰਧ-ਵਿਆਸ 139 pm
ਸਹਿ-ਸੰਯੋਜਕ ਅਰਧ-ਵਿਆਸ 136±5 pm
ਵਾਨ ਦਰ ਵਾਲਸ ਅਰਧ-ਵਿਆਸ 175 pm
ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ
ਬਲੌਰੀ ਬਣਤਰ face-centered cubic
Magnetic ordering paramagnetic
ਬਿਜਲਈ ਰੁਕਾਵਟ (੨੦ °C) 105 nΩ·m
ਤਾਪ ਚਾਲਕਤਾ 71.6 W·m−੧·K−੧
ਤਾਪ ਫੈਲਾਅ (25 °C) 8.8 µm·m−1·K−1
ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਗਤੀ (ਪਤਲਾ ਡੰਡਾ) (r.t.) 2800 m·s−1
ਖਿਚਾਅ ਬਲ 125-240 MPa
ਯੰਗ ਗੁਣਾਂਕ 168 GPa
ਕਟਾਅ ਗੁਣਾਂਕ 61 GPa
ਖੇਪ ਗੁਣਾਂਕ 230 GPa
ਪੋਆਸੋਂ ਅਨੁਪਾਤ 0.38
ਮੋਸ ਕਠੋਰਤਾ 4–4.5
ਵਿਕਰਸ ਕਠੋਰਤਾ 549 MPa
ਬ੍ਰਿਨਲ ਕਠੋਰਤਾ 392 MPa
CAS ਇੰਦਰਾਜ ਸੰਖਿਆ 7440-06-4
ਸਭ ਤੋਂ ਥਿਰ ਆਈਸੋਟੋਪ
Main article: Isotopes of ਪਲੈਟੀਨਮ
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
190Pt 0.014% 6.5×1011 y α 3.18 186Os
192Pt 0.782% 192Pt is stable with 114 neutrons
193Pt syn 50 y ε - 193Ir
194Pt 32.967% 194Pt is stable with 116 neutrons
195Pt 33.832% 195Pt is stable with 117 neutrons
196Pt 25.242% 196Pt is stable with 118 neutrons
198Pt 7.163% >3.2×1014 y α 0.0870 194Os
ββ 1.0472 198Hg
· r

ਪਲੈਟੀਨਮ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ Pt ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਸੰਖਿਆ ੭੮ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਸਪੇਨੀ ਸ਼ਬਦ ਪਲਾਤੀਨਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ "ਛੋਟੀ ਚਾਂਦੀ" ਹੈ।[੧][੨][੩]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "platinum (Pt)." Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2012. Web. 24 April 2012
  2. Harper, Douglas. "platinum". Online Etymology Dictionary. http://www.etymonline.com/index.php?term=platinum. 
  3. Woods, Ian (2004). The Elements: Platinum, The Elements. Benchmark Books. ISBN 978-0-7614-1550-3.