ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ
ਝੰਡਾ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਕਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਅਜੋਕੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ਼ ਉਲੀਕੇ ਗਏ ਹਨ।\
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਕਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਅਜੋਕੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ਼ ਉਲੀਕੇ ਗਏ ਹਨ।\

ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰਕ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਹੇਠ ਉਹ ਖੇਤਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਮਰਾਜ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਮਰਾਜ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁਲ ਭੂ-ਭਾਗ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 50 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ। ਅੱਜ ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭਾਗ ਸੀ ਈਸਟ ਇੰਡਿਆ ਟਰੇਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਿਰਭਰ ਸਨ।

ਉਦਗਮ(1497-1583)[ਸੋਧੋ]

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉਦੋਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਸਨ। 1496 ਵਿੱਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕਿੰਗ ਹੈਨਰੀ ਸੱਤਵੇਂ ਨੇ, ਨਵੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਖੋਜਣ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੌਨ ਕੈਬੋਟ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਦੁਆਰਾ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੋਟ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਰਪੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1497 ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜਾ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ) ਕਿ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ,,[1] ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਬਸਤੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਕੈਬੋਟ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ੀ ਬੇੜੇ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ।[2]

ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ(1583-1783)[ਸੋਧੋ]

ਅਮੇਰਿਕਾ,ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮ ਵਪਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ[ਸੋਧੋ]

ਫ਼ਰਾਂਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਿਗਾੜ[ਸੋਧੋ]

ਤੇਰਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ(1783-1815)[ਸੋਧੋ]

ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਫੈਲਾ[ਸੋਧੋ]

ਨੇਪੋਲਿਅਨ ਦੇ ਫਰਾਂਸ ਨਾਲ ਜੰਗ[ਸੋਧੋ]

ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਖਾਤਮਾ[ਸੋਧੋ]

ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਸਦੀ(1815-1914)[ਸੋਧੋ]

ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਰੂਸ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ[ਸੋਧੋ]

Cape to Cairo[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Andrews 1985, p. 45.
  2. Ferguson 2004b, p. 4.