ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
22 districts of Punjab along with their headquarters as of 2016. Currently, there are 23 districts.

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁਖੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਜਾਂ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਜਾਂ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 14 ਮਈ 2021 ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ 23ਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ।[1]

ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ[ਸੋਧੋ]

ਸੀਨੀਅਰ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਫੋਰੈਸਟ ਅਫਸਰ, ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲਾਤ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਹਰੇਕ ਵਿਕਾਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਖੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੰਚਾਈ, ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ (ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ), ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਆਦਿ। ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ[ਸੋਧੋ]

# ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਬਣਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ_ਨੰਬਰ ਖੇਤਰਫਲ
(ਕਿਲੋਮੀਟਰ² 'ਚ)
ਜਨਸੰਖਿਆ (2001 ਤੱਕ) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
1. ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ 1833 ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰਾਜ 5,334 20,26,831 Firozpur in Punjab (India).svg
2. ਲੁਧਿਆਣਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਯੂਸਫ ਖ਼ਾਨ, ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ ਲੋਧੀ 3,577 34,87,882 Ludhiana in Punjab (India).svg
3. ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ 2,673 24,90,891 Amritsar in Punjab (India).svg
4. ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਗੁਰਾਇਆ ਜੀ 3,542 22,99,026 Gurdaspur in Punjab (India).svg
5. ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ 3,397 15,82,793 Hoshiarpur in Punjab (India).svg
6. ਜਲੰਧਰ ਜਲੰਧਰ ਨਕੋਦਰ ਖ਼ਾਨ 2,625 21,81,783 Jalandhar in Punjab (India).svg
7. ਪਟਿਆਲਾ ਪਟਿਆਲਾ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ 3,175 18,92,282 Patiala in Punjab (India).svg
8. ਬਠਿੰਡਾ ਬਠਿੰਡਾ ਬੀਨਾਈ ਪਾਲ, ਠੰਡਾ ਰਾਮ 20 ਅਗਸਤ 1948 ਪੈਪਸੂ 3,355 13,88,859 Bathinda in Punjab (India).svg
9. ਕਪੂਰਥਲਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਰਾਣਾ ਕਪੂਰ 20 ਅਗਸਤ 1948 1,632 8,17,668 Kapurthala in Punjab (India).svg
10. ਸੰਗਰੂਰ ਸੰਗਰੂਰ ਸੰਗੂ ਜੱਟ 1948 ਪੈਪਸੂ 3,685 16,54,408 Sangrur in Punjab (India).svg
11. ਰੂਪਨਗਰ ਰੂਪਨਗਰ ਰਾਜਾ ਰੋਕੇਸ਼ਰ 1 ਨਵੰਬਰ 1966 11 ਵਾਂ 1,400 6,83,349 Rupnagar in Punjab (India).svg
12. ਫਰੀਦਕੋਟ ਫਰੀਦਕੋਟ ਰਾਜਾ ਮੋਕਾਲਸੀ, ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ 1972 12 ਵਾਂ 1,458 6,18,008 Faridkot in Punjab (India).svg
13. ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 13 ਵਾਂ 1,181 5,59,814 Fatehgarh Sahib in Punjab (India).svg
14. ਮਾਨਸਾ ਮਾਨਸਾ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 14 ਵਾਂ 2,197 7,68,808 Mansa in Punjab (India).svg
15. ਮੁਕਤਸਰ ਮੁਕਤਸਰ 40 ਮੁਕਤੇ 1995 15 ਵਾਂ 2,594 9,02,702 Muktsar in Punjab (India).svg
16. ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਨੌਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਨ 7 ਨਵੰਬਰ 1995 16 ਵਾਂ 1,283 6,14,362 Shahid Bhagat Singh Nagar in Punjab (India).svg
17. ਮੋਗਾ ਮੋਗਾ ਮੋਗਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ 23 ਨਵੰਬਰ 1995 17 ਵਾਂ 2,235 9,92,289 Moga in Punjab (India).svg
18. ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ ਐਸ. ਏ. ਐਸ. ਨਗਰ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 18 ਵਾਂ 1,188 9,86,147 Sahibzada Ajit Singh Nagar in Punjab (India).svg
19. ਤਰਨਤਾਰਨ ਤਰਨਤਾਰਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ 2006 19 ਵਾਂ 2414 1120070 Tarn Taran in Punjab (India).svg
20. ਬਰਨਾਲਾ ਬਰਨਾਲਾ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ 2006 20 ਵਾਂ 1,423 5,96,294 Barnala in Punjab (India).svg
21. ਪਠਾਨਕੋਟ ਪਠਾਨਕੋਟ 27 ਜੁਲਾਈ 2011 21 ਵਾਂ Pathankot in Punjab (India).svg
22. ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਮੀਆਂ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲ ਵੱਟੋ 27 ਜੁਲਾਈ 2011 22 ਵਾਂ 3983 1,537,117 Fazilka in Punjab (India).svg
23. ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ 23 ਵਾਂ Malerkotla in Punjab (India).svg

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Malerkotla to be Punjab's 23rd district; Capt Amarinder's Eid gift". The Tribune (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 14 May 2021. Retrieved 24 January 2022.