ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ

ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਮੋਗਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ 22 ਜਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 24 ਨਵੰਬਰ 1995 ਨੂੰ ਮੋਗਾ, ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦਾ 17 ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ. ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ (ਐੱਨ.ਆਰ.ਆਈ.) ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 30-40 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂ.ਕੇ. ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ। ਕੈਨੇਡਾ, ਯੂ.ਐਸ ਅਤੇ ਯੂ.ਕੇ ਦੇ ਐੱਨ.ਆਰ.ਆਈਜ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 40 ਤੋਂ 45% ਹਿੱਸਾ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ। ਮੋਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਲਵਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹਨ।

ਮੋਗਾ ਨੂੰ ਇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ, ਅੰਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ 24 ਨਵੰਬਰ 1995 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਨਤਾ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਗਾ, ਫਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਸੀ।

ਸ਼ਹਿਰ[ਸੋਧੋ]

ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਬੱਧਨੀ ਕਲਾਂ, ਧਰਮਕੋਟ, ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। [ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਮੋਗਾ ਅਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਸਾਂ ਲਈ ਇਕ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਜਨਸੰਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 992,289 ਹੈ, [1] ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਫਿਜ਼ੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। [2] ਮੋਗਾ ਵਿਚ ਹਰ 1000 ਮਰਦਾਂ ਲਈ 893 ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 71.6% ਹੈ।

ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਮੋਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਸਕੂਲ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਹਨ:

  • ਡੀ ਅੈੱਮ ਕਾਲਜ
  • ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ
  • ਡੀ ਐਨ ਮਾਡਲ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
  • ਆਰ ਕੇ ਐਸ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
  • ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ
  • ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਸਕੂਲ
  • ਬਲੂਮਿੰਗ ਬਡਸ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
  • ਮਾਉਂਟ ਲਿਟਰਾ ਜ਼ੀ ਸਕੂਲ, ਮੋਗਾ
  • ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਾਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅੈਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ
  • ਲਿਟਲ ਮਲੇਨਿਅਮ ਸਕੂਲ
  • ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਸਪੋਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ
  • ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ

ਲਿਟਲ ਮਲੇਨਿਅਮ ਸਕੂਲ ਮੋਗਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਟੌਪ 10 ਪ੍ਰੀ ਸਕੂਲ / ਪਲੇਵੇਅ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਨਫੀਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਰਵੇ 2016 ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬੈਸਟ ਟੌਪ 100 ਪ੍ਰੀਸਕੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਅਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ[ਸੋਧੋ]

  • ਬਾਬਾ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ, ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਸਤਸੰਗ ਬਿਆਸ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਮੋਗਾ ਦੇ ਹਨ।
  • ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪਨੀ, ਭਾਰਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋ ਫਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  • ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ, ਉੱਘੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂ, ਰੋਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋੲੇ।
  • ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ, ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਸੈਨਾਨੀ, ਢੁੱਡੀਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ।
  • ਜਥੇਦਾਰ ਤੋਤਾ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ।
  • ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ , ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
  • ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ।
  • ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ, ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ।
  • ਮੂਰਤੀ ਕਾਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

[3][4][5]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]