ਸਮੁੰਦਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਕਾਤਾਲੀਨਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਲਾ ਜੋਲਾ ਵਿਖੇ ਸਮੁੰਦਰ

ਸਮੁੰਦਰ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੂਣੀ ਝੀਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ, ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸ਼ਬਦ ਸਮਾਨਰਥੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।[੧]

ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ "ਸਮੁੰਦਰੀ ਬਰਫ਼" ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਿਘਲਨ ਅੰਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ—ਲਗਭਗ −੧.੮ °C (੨੮.੮ °F 'ਤੇ) ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।[੨]

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

੮ਵੀਂ ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੱਕ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਨਿਸੀਆਈ (ਪੀਲਾ) ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ (ਲਾਲ) ਬਸਤੀਆਂ

ਮਾਨਵ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਗਾਹਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ੋਏਨੀਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭੂਮਧ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਦਕਿ ਹਾਨੂ ਪਹਿਲਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਫੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਭਦ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲਾ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚੀਂ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਖਰ ਲੱਗਪਗ 2750 ਈ ਪੂ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਤੱਟ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।[੩] In the 1st millennium BC, Phoenicians and Greeks established colonies throughout the Mediterranean, including outlets like the Black Sea. The seas along the eastern and southern Asian coast were used by the Arabs and Chinese for navigation, while the North Sea and the Baltic Sea were known to Europeans during Roman times. Other seas were not used for navigation in the ancient era, as they had yet to be discovered.

The White Sea was known to Novgorodians and used for navigation since not later that the 13th century.[੪] Pomors, living at the White Sea coast, also sailed to Svalbard, but the Barents Sea got its name later, due to the 16th century Dutch expedition headed by Willem Barentsz. Other seas in Arctic Russia were explored in connection with the search of the Northern Sea Route. In the first half of the 17th century the Kara Sea was already used on a regular basis for navigation between the city of Arkhangelsk and the mouth of the Ob River and upstream to the city of Mangazeya (Mangazeya Trade Route) and to the mouth of the Yenisei River (Yenisey Trade Route).[੫] In 1648, Semyon Dezhnev led an expedition down the Kolyma River, around the cape now known as Cape Dezhnev, and to the mouth of the Anadyr River.[੬] By the end of the 17th century, the seas along what is now the Arctic and Pacific coasts of Russia were already discovered, although the systematic description and reliable mapping of the coast line only began in the 18th century, and the geographical locations of all islands were not established until the first half of the 20th century, ਫਰਮਾ:Cn when aviation was employed.

ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ[ਸੋਧੋ]

ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ[ਸੋਧੋ]

ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਸਾਗਰ

ਹੋਰ[ਸੋਧੋ]

ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ[ਸੋਧੋ]

Beaufort Sea

ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ[ਸੋਧੋ]

ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ[ਸੋਧੋ]

ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ[ਸੋਧੋ]

ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਮੁੰਦਰ[ਸੋਧੋ]

ਕੁਝ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਰੀਆਂ, "ਸਮੁੰਦਰ" ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Sea - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary". Merriam-webster.com. http://www.merriam-webster.com/dictionary/sea. Retrieved on 2012-03-13. 
  2. "Sea ice (ice formation)". Britannica Online Encyclopedia. 2012 [last update]. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/939404/sea-ice. Retrieved on 5 March 2012. 
  3. "The Ancient World - Egypt". marinersmuseum.org. Mariners' Museum. 2012 [last update]. http://www.marinersmuseum.org/education/ancient-world-egypt. Retrieved on 5 March 2012. 
  4. "Зацепились за Моржовец" (in Russian). Русское географическое общество. 2012 [last update]. http://www.rgo.ru/2010/08/zacepilis-za-morzhovec/. Retrieved on 5 March 2012. 
  5. Урванцев, Н. Н. (1969). "История открытия и освоения медно-никелевых руд Сибирского Севера" (in Russian). Moscow: Недра. http://library.ikz.ru/hronologiya-osvoeniya-sibiri/Mangazeya. Retrieved on 7 March 2012. 
  6. Howgego, Ray (2001 [last update]). "Discoverers Web: Dezhnev". win.tue.nl. http://www.win.tue.nl/~engels/discovery/dezhnev.html. Retrieved on 7 March 2012. 
  7. ੭.੦ ੭.੧ ੭.੨ ਕਈ ਵਾਰ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ


ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

Wikimedia Commons