ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਰਥਚਾਰਾ
Karachi Clifton Skyline.JPG
ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ
ਮੁਦਰਾ

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਿਆ (ਪੀਕੇਆਰ) ਰੁ.1 = 100 [1]ਪੈਸਾ

1 ਯੂਐਸਡੀ = 104.6PKR (ਅਗਸਤ 2016)
ਮਾਲੀ ਵਰ੍ਹਾ 1 ਜੁਲਾਈ  – 30 ਜੂਨ
ਵਪਾਰ organisations ਸਾਰਕ, ਈਕੋ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ,ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ
ਅੰਕੜੇ
ਜੀਡੀਪੀ $285 ਬਿਲੀਅਨ (ਨੌਮਿਨਲ , 2016)[2]
$982 ਬਿਲੀਅਨ (ਪੀਪੀਪੀ, 2016) 2016) [3]
ਜੀਡੀਪੀ ਵਾਧਾ 4.71% (2015-16)[4][5]
ਜੀਡੀਪੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ

$1,550 (ਨੌਮਿਨਲ ; |141ਵਾਂ ;2016)[2]

$5,384 (ਪੀਪੀਪੀ)  ; 132; 2016)[2]
ਜੀਡੀਪੀ ਖੇਤਰਾਂ ਪੱਖੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ : 25.1%, ਉਦਯੋਗ : 21.3%, ਸੇਵਾਵਾਂ : 53.6% (2014 est.)
ਫੈਲਾਅ (ਸੀਪੀਆਈ) 1.8% (ਜੁਲਾਈ 2015)[6]
ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ
ਹੇਠਾਂ ਅਬਾਦੀ
29.30% (2013)[7]
ਲੇਬਰ ਬਲ
ਕਿੱਤੇ ਪੱਖੋਂ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ: 43%: 15.2%, ਉਦਯੋਗ: 13.3%, ਥੋਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ: 9.2%, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ: 7.3% (2012–13)
ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 6.5% (2015 est.)[8]
ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗ ਕੱਪੜਾ , ਖਾਧ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ, ਦਵਾਈਆਂ, ਇਮਾਰਤੀ ਸਾਜੋ ਸਮਾਨ, ਰਸਾਇਣ, ਸੀਮਿੰਟ, ਖਾਣਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ , ਸਟੀਲ, ਇੰਜਣ, ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ , ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ , ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ, ਕਾਗਜ਼, ਖਾਦਾਂ, ਫੌਜੀ ਸਾਜੋਸਾਮਾਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜਰਾਣੀ
ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੌਖ ਦਾ ਸੂਚਕ 138ਵਾਂ (2015)[9]
ਬਾਹਰੀ
ਨਿਰਯਾਤ ਕੁੱਲ $30 ਬਿਲੀਅਨ (2014-15 est.), ਵਸਤਾਂ $24.131 ਬਿਲੀਅਨ, ਸੇਵਾਵਾਂ $5.741 biਬਿਲੀਅਨlion[10]
ਨਿਰਯਾਤੀ ਮਾਲ ਕਪੜਾ ($13,653 ਮਿਲੀਅਨ)
ਸਬਜੀਆਂ ($3,094 ਮਿਲੀਅਨ)
ਖਣਿਜ ($1,698 ਮਿਲੀਅਨ)
ਚਮੜਾ ($1,237 ਮਿਲੀਅਨ)
ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ($956 ਮਿਲੀਅਨ)
ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ($756 ਮਿਲੀਅਨ)
ਉਦਯੋਗਕ ਵਸਤਾਂ ($571 ਮਿਲੀਅਨ)
ਧਾਤਾਂ ($531 ਮਿਲੀਅਨ)
ਪਲਾਸਟਿਕ ($505 ਮਿਲੀਅਨ)
ਰਸਾਇਣ ($489 ਮਿਲੀਅਨ)
[10]
ਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤ ਜੋੜੀਦਾਰ  ਅਮਰੀਕਾ 13.3%
 ਚੀਨ 10.9%
 ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ 8.6%
 ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 8.5%
 ਜਰਮਨੀ 5.1%[11]
ਅਯਾਤ ਕੁੱਲ $50.123 ਬਿਲੀਅਨ (2014-15 est.), ਵਸਤਾਂ $41.280 ਬਿਲੀਅਨ, ਸੇਵਾਵਾਂ $8.843 ਬਿਲੀਅਨ [12]
ਅਯਾਤੀ ਮਾਲ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ $4.15 ਬਿਲੀਅਨ
ਮਸ਼ਨੀਰੀ $5.05 ਬਿਲੀਅਨ
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ $1.66 ਬਿਲੀਅਨ
ਕਪੜਾ $2.29 ਬਿਲੀਅਨ
ਖਾਦਾਂ $6.86 ਬਿਲੀਅਨ
ਧਾਤਾਂ $2.7 ਬਿਲੀਅਨ
ਪੇਟ੍ਰੋਲੀਅਮ $9.02 ਬਿਲੀਅਨ
ਕੱਚਾ ਪੇਟ੍ਰੋਲੀਅਮ =$5.75 ਪੇਟ੍ਰੋਲੀਅਮ
ਮੁੱਖ ਅਯਾਤੀ ਜੋੜੀਦਾਰ

 ਚੀਨ 17%
 ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ 15%
 ਕੁਵੈਤ 8.8% (2012 est.)
 ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ 8.5%
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਮਲੇਸ਼ਿਆ 4.8%

[13]
ਪਬਲਿਕ ਵਣਜ
ਪਬਲਿਕ ਕਰਜ਼ਾ 61.8% ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ (2014–15)[14]
ਆਮਦਨ

ਵਾਧਾ

15.75% ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ ਪਾਕਿ ਰੁ.4.694 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ or $45 ਬਿਲੀਅਨ[15]
ਖਰਚਾ

ਵਾਧਾ

19.83% ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ, ਪਾਕਿ ਰੁ. 5.915 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ or $57 ਬਿਲੀਅਨ[15]
ਕਰਜ਼ ਦਰਜਾ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਤੇ ਗਰੀਬ :[16]
B (ਘਰੇਲੂ )
B (ਵਿਦੇਸ਼ੀ )
B (ਟੀ ਐਂਡ ਸੀ )
ਆਊਟਲੁੱਕ  : ਸਕਾਰਾਤਮਕ [17]
ਮੂਡੀ'ਸ :
B2[18]
ਆਊਟਲੁੱਕ: ਸਟੇਬਲ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਿਜ਼ਰਵ

ਵਾਧਾ

$24.50 ਬਿਲੀਅਨ[19]

ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਸਰੋਤ: CIA ਵਰਲਡ ਫੈਕਟ ਬੁਕ

ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ 25 ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ (ਪੀਪੀਪੀ)। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵੱਸੋਂ 190 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ 6ਵੇਂ ਦਰਜੇ ਤੇ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਗੈਰ-ਦਰਜ ਆਰਥਿਕਤਾ ਕੁੱਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ 36% ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [20] ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਹੈ[21]

ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਬਣਤਰ[ਸੋਧੋ]

ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 26% ਤੋਂ ਵਧ ਦੀ ਦਰ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ ਸਫੀਤੀ ਦੀ ਸਮਸਿਆ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਲ 1947 ਵਿਚ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 53% ਸੀ।ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਦਯੋਗਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਖੇਤੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁੱਢਲਾ ਸੈਕਟਰ[ਸੋਧੋ]

ਖੇਤੀਬਾੜੀ[ਸੋਧੋ]

ਮੁਲਤਾਨ ,ਵਿਚ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗ

ਖੇਤੀ ਵਿਚ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਅਧੀਨ ਕੁੱਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ 75% ਆਉਂਦਾ ਹੈ  :

ਕਣਕ ਇਥੋਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫਾਸਲ ਹੈ।ਐਫਏਓ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2005 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ 21,591,400 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਉਪਜ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਸਾਰੀ ਅਫਰੀਕਾ (20,304,585 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ) ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ (24,557,784 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ)ਤੋਂ ਵਧ ਸੀ। .[22] ਦੇਸ ਵਿਚ ਸਾਲ 2015 ਵਿਚ 47 ਤੋਂ 64 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਾਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ .[23] ਸਾਲ 1947 ਵਿਚ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 53% ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ 24% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਥੋਂ ਦੀ ਅੱਧੀ ਵਸੋਂ ਰੁਜਗਾਰ ਯੁਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਾਮਦਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੈ। ਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਦਯੋਗਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਖੇਤੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਘਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

[24] 2011 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਦਸ ਵਸਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ

[25]
ਵਸਤ ਕੀਮਤ [1000 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ]
ਕਣਕ 674424
ਕਪਾਹ 359341
ਆਟਾ 352014
ਸੰਤਰਾ , ਆਦਿ . 120893
ਆਲੂ 102185
ਮੋਟਾ ਮੀਟ 71729
ਮੱਕੀ 70028
ਕਪਾਹ ਦੀਆਂ ਛਮੀਟੀਆਂ 65707
ਖਜੂਰ 64081
ਸਬਜੀਆਂ 53136

ਐਫਏਓ ਦੇ 2008 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਤਾ ਦੇਸ ਸੀ|

ਨਾਮ ਗਲੋਬਲ ਦਰਜਾ
ਖੁਰਮਾਨੀ 3 ਜਾ
ਮੱਝ ਦਾ ਦੁੱਧ 2ਜਾ
ਛੋਲੇ 3 ਜਾ
ਕਪਾਹ , 4ਥਾ
ਵ੍ੜੇੰਵੇਂ, 3ਜਾ
ਖਜੂਰ 5ਵਾਂ
ਅੰਬ 6ਵਾਂ
ਪਿਆਜ , 4ਥਾ
ਸੰਤਰਾ 11ਵਾਂ
ਚਾਵਲ , ਮੂੰਜੀ 11ਵਾਂ
ਗੰਨਾ 5ਵਾਂ
ਸੰਤ੍ਰ 9ਵਾਂ
ਕਣਕ 8ਵਾਂ


ਸੈਕੰਡਰੀ ਸੈਕਟਰ[ਸੋਧੋ]

ਉਦਯੋਗ[ਸੋਧੋ]

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿਚ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿਚ 24%ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਇਥੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤਯੋਗ ਉਦਯੋਗਕ ਮਾਲ ਦਾ 66% ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 40% ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।[26]ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗ ਹਨ :

ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੈਕਟਰ[ਸੋਧੋ]

ਪੀਆਰਸੀ ਟਾਵਰ ਕਰਾਚੀ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਦੇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਖੇਤਰ ਦਾ 53.3% ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ| .[27] ਇਸ ਵਿਚ ਮੁਖ ਖੇਤਰ ਹਨ :ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ ,ਵਿੱਤ ,ਇਸ਼ੋਰੇੰਸ ਆਦਿ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਰੁਝਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਰੁਝਾਨ [28]ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਵਲੋਂ ਅਨੁਮਾਨਤ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

ਸਾਲ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਯੂ.ਐਸ.ਡਾਲਰ ਤਬਾਦਲਾ ਦਰ ਮੁਦਰਾ ਸਫੀਤੀ ਸੂਚਕ
(2000=100)
ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ
(ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ  % ਵਜੋਂ )
1960 20,058 4.76 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 3.37
1965 31,740 4.76 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 3.40
1970 51,355 4.76 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 3.26
1975 131,330 9.91 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 2.36
1978 283,460 9.97 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 21 2.83
1985 569,114 16.28 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 30 2.07
1990 1,029,093 21.41 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 41 1.92
1995 2,268,461 30.62 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 68 2.16
2000 3,826,111 51.64 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 100 1.54
2005 6,581,103 59.86 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 126 1.71
2014 22,032,565 105.95 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 260
2016 45,680,351 104.55 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁ. 370 2.71

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Dawn Newspaper
  2. 2.0 2.1 2.2 "Pakistan Economy, IMF". Retrieved 2015-11-10. 
  3. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=66&pr.y=10&sy=2016&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=564&s=NGDP%2CNGDPD%2CPPPGDP&grp=0&a=
  4. http://www.pakistantoday.com.pk/2016/06/07/features/missing-gdp-growth-target/
  5. "World Bank forecasts for Pakistan, June 2016" (PDF). World Bank. Retrieved 27 September 2016. 
  6. "Inflation dips to 12-year low at 1.8% in July". The Express Tribune. Aug 4, 2015. Retrieved Aug 4, 2015. 
  7. http://data.worldbank.org/country/pakistan
  8. "The World Factbook". cia.gov. 
  9. . World Bank http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/pakistan/. Retrieved 2015-10-29.  Missing or empty |title= (help)
  10. 10.0 10.1 [1]
  11. "Export Partners of Pakistan". CIA World Factbook. 2012. Retrieved 2013-07-23. 
  12. [2]
  13. "Import Partners of Pakistan". The Observatory of Economic Complexity. 2014. Retrieved 2013-07-23. 
  14. Zaman, Qamar (2013-06-12). "Sinking in: Pakistan to be in Rs14t debt quagmire by end of fiscal 2013 – The Express Tribune". Tribune.com.pk. Retrieved 2014-01-11. 
  15. 15.0 15.1 http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=79&pr.y=9&sy=2016&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=564&s=GGR%2CGGR_NGDP%2CGGX%2CGGX_NGDP&grp=0&a=
  16. "Sovereigns rating list". Standard & Poor's. Retrieved 31 October 2016. 
  17. Mangi, Faseeh (5 May 2015). "S&P Follows Moody's to Raise Pakistan Outlook as Growth Quickens". bloomberg.com. 
  18. https://www.moodys.com/research/Moodys-upgrades-Pakistans-bond-ratings-to-B2-with-a-stable--PR_325728
  19. http://www.radio.gov.pk/22-Oct-2016/forex-reserves-surpass-over-24bn-dar#disqus_thread
  20. "The Secret Strength of Pakistan's Economy". Bloomberg. 
  21. Faryal Leghari (3 January 2007). "GCC investments in Pakistan and future trends". Gulf Research Center. Retrieved 12 February 2008. 
  22. "FAOSTAT Database Results". Retrieved 2006-06-03. 
  23. http://www.fao.org/newsroom/en/field/2007/1000497/index.html
  24. "Agriculture Statistics". pbs.gov.pk. 
  25. PAKISTAN-FAOSTAT
  26. "World Bank Document" (PDF). Retrieved 2010-07-29. 
  27. [3] Archived 13 November 2010 at the Wayback Machine.
  28. "Edit/Review Countries". imf.org.