ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
Jump to navigation Jump to search
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ
[[File:
Taj Mahal (105136313).jpeg
Agra Fort (1580896477).jpg 62 Fatehpur Sikrí 11.jpg
India-5163 - Flickr - archer10 (Dennis).jpg Manikarnika Cremation Ghat, Varanasi.jpg
On the banks of New Yamuna bridge, Allahabad.jpg
Clockwise from top:
ਤਾਜ ਮਹਲ, ਆਗਰੇ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਫ਼ਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ, ਸਾਰਨਾਥ, ਮਣਿਕਰਣਿਕਾ ਘਾਟ, ਨਵਾਂ ਯਮੁਨਾ ਪੁਲ
|250px|none|alt=|Skyline of ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]]

ਮੋਹਰ
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
Coordinates: 26°51′N 80°55′E / 26.85°N 80.91°E / 26.85; 80.91ਗੁਣਕ: 26°51′N 80°55′E / 26.85°N 80.91°E / 26.85; 80.91
ਦੇਸ਼ India
ਸੂਬੇ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ24 ਜਨਵਰੀ 1950[1]
ਰਾਜਧਾਨੀਲਖਨਊ
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ75[2][3]
ਸਰਕਾਰ
 • ਕਿਸਮਬਾਈਕਾਮੈਰਲ
ਵਿਧਾਨਿਕ ਕੌਂਸਲ 100
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 403
+1 Anglo Indian maybe Nominated by Governor
ਰਾਜ ਸਭਾ 31
ਲੋਕ ਸਭਾ 80
 • ਬਾਡੀਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ
 • ਗਵਰਨਰਆਨੰਦੀਬੇਨ ਪਟੇਲ[4][5]
 • ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ (ਭਾਜਪਾ)
 • Deputy Chief Ministersਕੇਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੌਰੀਆ (ਭਾਜਪਾ)
ਦਿਨੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ (ਭਾਜਪਾ)
 • ਚੀਫ ਸੇਕ੍ਰੇਟਰੀਅਨੂਪ ਚੰਦਰ ਪਾਂਡੇ, ਆਈਏਐਸ[6][7][8]
 • Director General of Policeਓ ਪੀ ਸਿੰਘ, ਆਈਪੀਐਸ[9][10][11]
Area
 • Total[
Area rank4th
ਅਬਾਦੀ (2011)[12][13]
 • ਕੁੱਲ199
 • ਰੈਂਕ1st
 • ਘਣਤਾ/ਕਿ.ਮੀ. (/ਵਰਗ ਮੀਲ)
ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਂਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੀ
ਜੀਡੀਪੀ (2018–19)[14]
 • ਕੁਲINR15.42 (24)
 • ਪਰ ਕੈਪਿਟਾINR61351 (US$)
ਭਾਸ਼ਾ[15]
 • ਸਰਕਾਰੀਹਿੰਦੀ
 • ਵਾਧੂ ਸਰਕਾਰੀਉਰਦੂ
ਟਾਈਮ ਜ਼ੋਨਆਈਐਸਤੀ (UTC+05:30)
UN/LOCODEIN-UP
ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਲੇਟUP XX—XXXX
ਐਚਡੀਆਈ (2017)ਵਾਧਾ 0.583[16]
medium · 28th
ਸਾਖਰਤਾ (2011)67.68%[17]
ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ (2011)912 /1000 [17]
ਵੈੱਬਸਾਈਟOfficial Website
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਹਿੰਦੀ: उत्तर प्रदेश) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਊ ਹੈ। 19 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ,[18] ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਸਬਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ।[19] ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1937 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਨੂੰ 18 ਡਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ 75 ਜਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਥੇ ਰਹਿਣੇ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਿੰਦਵੀ ਲੋਕ ਹਨ। 9 ਨਵੰਬਰ 2000 ਨੂੰ, ਇਕ ਨਵਾਂ ਰਾਜ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁਖ ਨਦੀਆਂ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ, ਪਰਿਆਗਰਾਜ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਦੀ ਓਰ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਬਿਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 243,290 ਵਰ�kilo�� ਮੀਟਰs (93,933 sq mi) ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰ ਦਾ 7.34% ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗ ਰਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਹੋਟਲ ਉਦਯੋਗ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ, ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ INR15.42 (24), ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. INR61,000 (US$) ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਠਾਈਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ 1968 ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ 10 ਵਾਰ ਕੁੱਲ 1700 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[20]

ਰਾਜ ਦੇ ਜੱਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਯੂ.ਪੀ.ਵਾਲੇ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨਕੇ ਮੂਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਵਧੀ, ਬਾਗੇਲੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਬ੍ਰਜੀ, ਬੁੰਦੇਲੀ, ਕੰਨੌਜੀ, ਜਾਂ ਰੁਹੇਲਖੰਡੀ ਆਦਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਰਾਜ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਗਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਯੁਗੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਘਰ ਸੀ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਗਰਾ, ਅਯੋਧਿਆ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਲਖਨਊ, ਮਥੁਰਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਆਗਰਾਜ

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਪੁਰਾਣਕ ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ-ਸੰਗਤਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਰੀਬ 85,000 ਤੋਂ 72000 ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ 21,000-31,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਅਪਰ ਪਾਲੀਓਲੀਥਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਗਭਗ 10550-9550 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮੇਸੋਲਿਥਿਕ / ਮਾਈਕ੍ਰੋਲਿਥਿਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ-ਸੰਗ੍ਰਾਂਦਾਰ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ - ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ - ਦੇ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ 6000 ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ 4000 ਅਤੇ 1500 ਬੀ ਸੀ ਵਿਚਕਰ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਅਤੇ ਲੋਹ ਕਾਲ ਵਿਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਿਐ।

ਮਹਾਜਨਪਦ ਕਾਲ[ਸੋਧੋ]

ਮਹਾਜਨਪਦ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਸਲ ਦਾ ਰਾਜ, ਅਜੋਕੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਕੋਸਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਨਮਿਏ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਰੂ ਮਹਾਜਨਪਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉੱਪਰਿ ਦੁਆਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੀ। ਕੁਰੂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਲ ਨੂੰ ਲਾਲ ਵੇਅਰ ਅਤੇ ਪੇਂਟਡ ਗ੍ਰੇ ਵੇਅਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲੋਹ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਲਗਭਗ 1000 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਆਸਪਾਸ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "United Province, UP was notified in Union gazette on January 24, 1950". The New Indian Express. 2 May 2017. Archived from the original on 8 May 2017. Retrieved 4 May 2017. 
  2. "Uttar Pradesh District". up.gov.in. Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 15 April 2017. Retrieved 12 April 2017. 
  3. "List of districts in Uttar Pradesh". archive.india.gov.in. Government of India. Archived from the original on 26 April 2017. Retrieved 12 April 2017. 
  4. PTI (20 July 2019). "Anandiben Patel made UP governor, Lal ji Tandon to replace her in Madhya Pradesh". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 20 July 2019. 
  5. "The Governor of Uttar Pradesh". uplegisassembly.gov.in. Uttar Pradesh Legislative Assembly . Archived from the original on 3 May 2017. Retrieved 12 April 2017. 
  6. "Anoop [sic] Chandra Pandey takes charge as chief secretary". Hindustan Times. HT correspondent. Lucknow. 1 July 2018. ISSN 0972-0243. OCLC 231696742. Archived from the original on 31 October 2018. Retrieved 31 October 2018 – via PressReader. 
  7. "Anup Chandra Pandey took over as the new Chief Secretary of UP". The Pioneer. Lucknow: Chandan Mitra. Pioneer News Service. 1 July 2018. Archived from the original on 26 September 2018. Retrieved 31 October 2018. 
  8. "Anup Chandra Pandey takes charge as new Chief Secretary of UP". United News of India. Lucknow. United News of India. 30 June 2018. Archived from the original on 31 October 2018. Retrieved 31 October 2018. 
  9. Bajpai, Namita (23 January 2018). "O P Singh takes charge as Uttar Pradesh's new DGP; bats for professional policing". The New Indian Express. Lucknow. Archived from the original on 24 January 2018. Retrieved 23 January 2018. 
  10. "O P Singh takes charge as Uttar Pradesh DGP". The Times of India. Lucknow. 23 January 2018. Archived from the original on 23 January 2018. Retrieved 23 January 2018. 
  11. "23 days after appointment, OP Singh finally takes charge as UP DGP". Daily News and Analysis. 23 January 2018. Archived from the original on 24 January 2018. Retrieved 23 January 2018. 
  12. "Social Demography" (PDF). Government of Uttar Pradesh. Archived (PDF) from the original on 29 June 2017. Retrieved 30 August 2017. 
  13. "Statistics Of Uttar Pradesh". up.gov.in. Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 12 April 2017. Retrieved 12 April 2017. 
  14. "MOSPI Gross State Domestic Product". Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. 1 March 2019. Retrieved 9 June 2019. 
  15. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named 2011lang
  16. "Sub-national HDI – Area Database". Global Data Lab. Institute for Management Research, Radboud University. Archived from the original on 23 September 2018. Retrieved 25 September 2018. 
  17. 17.0 17.1 "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. Archived (PDF) from the original on 27 January 2018. Retrieved 3 October 2018. 
  18. "Population estimate". geoHive.com. 2008-07-01. Retrieved 2008-08-15. 
  19. Kopf, Dan; Varathan, Preeti (October 11, 2017). "If Uttar Pradesh were a country". Quartz India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 20 May 2019. 
  20. "President's Rule in Uttar Pradesh". uplegisassembly.gov.in. Uttar Pradesh Legislative Assembly. Archived from the original on 9 March 2018. Retrieved 14 March 2018. 

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਸਰਕਾਰੀ
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ