ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ
Frauentag 1914 Heraus mit dem Frauenwahlrecht.jpg
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ, 8 ਮਾਰਚ 1914 ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਪੋਸਟਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ: “ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿਓ। ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ, 8 ਮਾਰਚ 1914। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਪਿਛਾਖੜੀ ਨਜਰੀਏ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭਨਾਂ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਮਾਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ ਦਾ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਢਿੱਲ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਆਉਣ, ਐਤਵਾਰ, 8 ਮਾਰਚ 1914 ਨੂੰ, ਸ਼ਾਮ 3 ਵਜੇ, 9ਵੇਂ ਇਸਤਰੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ।”[1]
ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ
ਕਿਸਮ ਕੌਮਾਂਤਰੀ
ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾਗਰਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦਿਹਾੜਾ
ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਦਿਹਾੜਾ
ਲਿੰਗਵਾਦ-ਵਿਰੋਧ ਦਿਹਾੜਾ
ਤਾਰੀਖ਼ 8 ਮਾਰਚ
ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਲ ਦਿਹਾੜਾ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦਿਹਾੜਾ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਿਹਾੜਾ

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:International Women's Day (IWD), ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ "International Working Women's Day" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਹਰ ਸਾਲ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨਮਾਨ, ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਦਿਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਂਗ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਇਸ ਦਿਵਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 8 ਮਾਰਚ 1857 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬੁਣਕਰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਤਥਾਕਥਿਤ “ਖਾਲੀ ਪਤੀਲਾ ਜਲੂਸ” ਕੱਢਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੱਪੜਾ ਮਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।

17 ਅਗਸਤ 1907 ਨੂੰ ਕਲਾਰਾ ਜੈਟਕਿਨ ਨੇ ਸਟੁਟਗਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ 58 ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮੰਜੂਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਐਸ.ਪੀ.ਡੀ. ਦੀ ਸਟੁਟਗਰਟ ਕਾਂਗਰਸ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸਦੀ ਦੇ ਪਲਟੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਕੰਮ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉਜਰਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਜਰਤ ਨਾਲੋਂ ਅੱਧੀ ਸੀ, ਅਨੇਕ ਇਸਤਰੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

1910 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕੋਪਨਹੈਗਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਜਰਮਨੀ ਲੀਡਰ ਲੂਈਸ ਜ਼ੇਤਜ਼ (Luise Zietz) ਨੇ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਗੂ ਕਲਾਰਾ ਜੈਟਕਿਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਕੋਈ ਨਿਸਚਿਤ ਤਾਰੀਖ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਥੀ ਗਈ।[2][3] ਇਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 17 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਸੁਝਾਅ ਨੂੰ ਕਬੂਲਦਿਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਹਾਮੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 1911 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ 18 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਯੂਰਪ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਮੁਜਾਹਰੇ ਕੀਤੇ।

ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ 25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਟਰਾਇੰਗਲ ਕੱਪੜਾ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਪਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ 140 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਔਰਤ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਜਲਕੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਭਿਅੰਕਰ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਜਾਦੀ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬੁਰਜੁਆ ਸੰਸਦੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ। 1913 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੋਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਉਠਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਰੂਸ ਵਿੱਚ 1913 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਸੱਤਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ 1965 ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਦਿਨ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦਿਹਾੜਾ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ 1922 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ 1936 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1949 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਗਣਤੰਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਨੇ ਇਹ ਦਿਹਾੜਾ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਹੁਣ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਹਾੜਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ-ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ[ਸੋਧੋ]

ਸਾਲ ਯੂਐੱਨ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ (ਅਨੁਵਾਦਿਤ)[4]
1996 ਅਤੀਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ, ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਯੋਜਨਾ
1997 ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੂਚੀ
1998 ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ-ਅਧਿਕਾਰ
1999 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਹਿੰਸਾ ਮੁਕਤ ਵਿਸ਼ਵ
2000 ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਇੱਕ-ਜੁੱਟ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
2001 ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ: ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
2002 ਅੱਜ ਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਮਹਿਲਾ: ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮੌਕੇ
2003 ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਟੀਚੇ
2004 ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਐੱਚਆਈਵੀ/ਏਡਜ਼
2005 2005 ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ; ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ
2006 ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
2007 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ
2008 ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼
2009 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਇੱਕ-ਜੁੱਟ
2010 ਸਮਾਨ ਅਧਿਕਾਰ, ਸਮਾਨ-ਮੌਕੇ: ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਵਿਕਾਸ
2011 ਸਮਾਨ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀ ਦਾ ਮਾਰਗ
2012 ਪੇਂਡੂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦਾ ਅੰਤ
2013 ਵਚਨ ਦੇਣਾ, ਇੱਕ ਵਚਨ ਹੈ: ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ
2014 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਸਮਾਨਤਾ, ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਹੈ
2015 ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ, ਹੀ ਮਾਨਵਤਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ: ਇਸਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ!
2016 2030 ਤੱਕ, ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ 50-50: ਲਿੰਗਕ-ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਓ
2017 ਕੰਮ ਦੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ: 2030 ਤੱਕ, ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਸਾਰੇ 50-50

ਗੈਲਰੀ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Give Us Women's Suffrage (March 1914)". German History in Documents and Images. Retrieved 2014-01-26. 
  2. Temma Kaplan, "On the Socialist Origins of International Women's Day", Feminist Studies, 11/1 (Spring, 1985)
  3. "History of International Women's Day". United Nations. 
  4. "WomenWatch: International Women's Day". Un.org. Retrieved February 21, 2013. 

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]