ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ
Satya Pal Dang.jpg
ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1920
ਰਸੂਲਪੁਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਉਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ), ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ
ਮੌਤ 15 ਜੂਨ 2013 (ਉਮਰ 93)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਭਾਰਤ
Organization ਏਟਕ, ਸੀ ਪੀ ਆਈ
ਲਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ, ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ

ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ (4 ਅਕਤੂਬਰ 1920[1] — 15 ਜੂਨ 2013[2]) ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਗੂ, ਲੋਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਥ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਲੇਖੇ ਲਾਇਆ। ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ‘ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ੍ਰੀ ਡਾਂਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਛਮੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ 13 ਸਾਲ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ।[3]

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1920[4] ਨੂੰ ਰਸੂਲਪੁਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਉਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ), ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਕੁੱਲ ਹਿੰਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਲਡ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਬਣਿਆ। 1943 ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਏ ਅਕਾਲ ਸਮੇਂ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਮੋਹਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ।943 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਹਿਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। [5]ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਹਿਕਰਮੀ ਵਿਮਲਾ ਬਕਾਇਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਨੂੰ 1952 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। [6]ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਥੀਸੀਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਡਾਂਗ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1953 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣ ਹੋਈ ਤਾਂ ਡਾਂਗ ਛੇਹਰਟਾ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆ।[7] ਡਾਂਗ ਅਗਲੇ ਡੇਢ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਲਈ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਿਉਂਸਿਪੈਲਿਟੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।[6] ਫੋਕਸ ਦੀ ਬਦਲੀ 1967 ਵਿਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਛਮੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਿਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।[8] ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫਰੰਟ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਡਾਂਗ ਨੇ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਬਣੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਐਂਡ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈਜ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। [9] ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਬੰਗਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਵਿਧਾਇਕ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।[10] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1969, 1972 ਅਤੇ 1977 ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਸੀਟ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ, ਪਰ 1980 ਵਿਚ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਅਰੋੜਾ ਚੋਣ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ 1982 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵਿਮਲਾ ਡਾਂਗ ਨੇ ਇਹ ਸੀਟ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸੀ। [8]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. http://www.mainstreamweekly.net/article4277.html
  2. http://www.newageweekly.com/2013/06/legendary-communist-leader-satpal-dang.html
  3. ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲੋਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਗਰਜਣ ਵਾਲਾ ਕਾਮਰੇਡ ਡਾਂਗ ਹੁਣ ਖਾਮੋਸ਼
  4. Satyapal Dang (2004). State Religion and Politics. GPH. p. 345. ISBN 978-8121208505. 
  5. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Communist legend
  6. 6.0 6.1 "Tribute: Vimla Dang". Mainstream Weekly. XLVII (22). May 2009. 
  7. "Satyapal Dang (1920-2013) Death of an honest politician". 21 Century Manifesto. 29 June 2013. Retrieved 25 May 2016. 
  8. 8.0 8.1 "Veteran CPI leader Satyapal Dang dead". Indian Express Archive. 16 June 2013. Retrieved 25 May 2016. 
  9. "CPI leader Satya Pal Dang dead". Hindustan Times. 16 June 2013. Retrieved 25 May 2016. 
  10. "Tribute: Satyapal Dang". Mainstream. LI (27). 22 June 2013.