ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ

ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ
ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ
ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ	(1934-01-09)9 ਜਨਵਰੀ 1934
ਮੂਲ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਮੌਤ	27 ਸਤੰਬਰ 2008(2008-09-27) (ਉਮਰ 74) ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ
ਵੰਨਗੀ(ਆਂ)	ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਕਿੱਤਾ	ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਸਾਜ਼	ਅਵਾਜ
ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ	1956–1999

ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ (9 ਜਨਵਰੀ 1934 - 27 ਸਤੰਬਰ 2008) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿਠ ਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀ ਆਰ ਚੋਪੜਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਮਰਾਜ਼, ਗ਼ੁਮਰਾਹ, ਧੁਲ ਕਾ ਫੁਲ, ਧੂੰਧ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਯਾਦਗਾਰ ਗਾਣੇ ਗਾਏ। ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਰਵੀ ਨੇ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਤਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ।

ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ ਸਨ। 1943 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮਦਮਸਤ' ਵਿਚ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦੇ ਗੀਤ ਆਪ ਆਏ ਤੋ  ਖਿਆਲ-ਏ -ਦਿਲ-ਏ  ਨਾਸ਼ਾਦ  ਆਯਾ  ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਭਵਿਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 27 ਸਿਤੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

1968 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਉਪਾਕਾਰ  ਦਾ ਬਹੁ-ਚਰਚਿਤ ਗੀਤ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਧਰਤੀ  ਸੋਨਾ ਉਗਲੇ  ਗਾਉਣ 'ਤੇ ਸ਼ਰਵ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਾਇਕ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਵਾਰਡ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ  ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1963 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਗੁਮਰਾਹ ਦੇ ਗੀਤ ਚਲੋ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਸੇ ਅਜਨਬੀ ਬਨ ਜਾਏਂ ਲਈ  ਫ਼ਿਲਮ ਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਰੋਟੀ ਕੱਪੜਾ ਔਰ ਮਕਾਨ  ਦੇ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਔਰ ਨਹੀਂ  ਲਈ 1974 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ  ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ  ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। 

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਾਦਾ ਕੋਂਡਕੇ ਦੀਆਂ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਫ਼ੀ, ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ, ਮੁਕੇਸ਼, ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰ ਵਰਗੇ ਚਰਚਿਤ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਰਖ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਇਆ।

ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਂਦ੍ਰਾ ਵਿਚ 27 ਸਤੰਬਰ 2008 ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ  ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਈ। 74 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤ ਰੋਹਨ ਕਪੂਰ ਹਨ।

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ 

• 1963- ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ- ਚਲੋ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਸੇ (ਗ਼ੁਮਰਾਹ)
• 1967- ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ- ਨੀਲੇ ਗਗਨ ਕੇ ਤਲੇ (ਹਮਰਾਜ਼)
• 1974- ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ- ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ (ਰੋਟੀ ਕਪੜਾ ਔਰ ਮਕਾਨ)
• 1974- ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ 

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣੇ

ਹਿੰਦੀ

• ਉਨਹੇ ਦੇਖੇਂਗੇ ਤੋ-ਮਦਮਸਤ (1953) ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਬਤਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਸ. ਡੀ. ਬਤਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
• ਕਿਸੀ ਕੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀ-ਮਦਮਸਤ (1953) ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਧਨ ਇੰਦੌਰਵਾਲਾ ਨਾਲ ਗਾਇਆ
• "ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਾ ਆਸਰਾ"-ਧੂਲ ਕਾ ਫੂਲ (1959) [1]
• "ਆਧਾ ਹੈ ਚੰਦਰਮਾ ਰਾਤ ਆਧੀ"-ਨਵਰੰਗ (1959)
• "ਆਪ ਆਏ ਤੋ ਖਿਆਲ"-ਗੁਮਰਾਹ (1963)
• "ਚਲੋ ਏਕ ਬਾਰ"-ਗੁਮਰਾਹ (1963)
• "ਛੋੜ ਕਰ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ"-ਵੋ ਕੌਨ ਥੀ (1964)
• "ਹਰ ਦਿਲ ਜੋ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ"-ਸੰਗਮ (1964) (ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਿੱਕੜੀ)
• "ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਵੋ ਹੈ"-ਯੇ ਰਾਤ ਫਿਰ ਨਾ ਆਏਗੀ (1965)
• "ਬਦਲ ਜਾਏ ਅਗਰ ਮਾਲੀ"-ਬਹਾਰੇੰ ਫਿਰ ਭੀ ਆਯੇਂਗੀ (1966)
• "ਯੇ ਕਲੀ ਜਬ ਤਲਕ ਫੂਲ ਬਣਕੇ ਖਿਲੇ"-ਆਏ ਦਿਨ ਬਹਾਰ ਕੇ (1966)
• "ਕਿਸੀ ਪੱਥਰ ਕੀ ਮੂਰਤ ਸੇ"-ਹਮਰਾਜ਼ (1967)
• "ਨਾ ਮੁਹ ਛੁਪਾ ਕੇ ਜਿਓ"-ਹਮਰਾਜ਼ (1967)
• "ਨੀਲੇ ਗਗਨ ਕੇ ਤਲੇ"-ਹਮਰਾਜ਼ (1967)
• "ਤੁਮ ਅਗਰ ਸਾਥ ਦੇਨੇ ਕਾ ਵਾਦਾ ਕਰੋ"-ਹਮਰਾਜ਼ (1967)
• "ਤੂ ਹੁਸਨ ਹੈ ਮੈਂ ਤੁਝਮੇਂ"-ਹਮਰਾਜ਼ (1967)
• "ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਧਰਤੀ"-ਉਪਕਾਰ (1967)
• "ਲਾਖੋ ਹੈਂ ਜਹਾਂ ਦਿਲਵਾਲੇ"-ਕਿਸਮਤ (1968)
• "ਜਿਸਕੇ ਸਪਨੇ ਹਮੇਂ ਰੋਜ਼ ਆਤੇ ਰਹੇ"-ਗੀਤ (1970)
• "ਇਕਤਾਰਾ ਬੋਲੇ"-ਯਾਦਗਰ (1970)
• "ਭਾਰਤ ਕਾ ਰਹਨੇ ਵਾਲਾ ਹੂਂ"-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ (1970)
• "ਹੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਕਹਿ ਗਏ ਸੀਆ ਸੇ"-ਗੋਪੀ (1970)
• "ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਹਰ ਸ਼ੇ"-ਧੁੰਦ (1973)
• "ਔਰ ਨਹੀਂ ਬਸ ਔਰ ਨਹੀਂ"-ਰੋਟੀ ਕਪੜਾ ਔਰ ਮਕਾਨ (1974)
• "ਫਕੀਰਾ ਚਲ ਚਲਾ ਚਲ"-ਫਕੀਰਾ (1976)
• "ਅਬ ਕੇ ਬਰਸ"-ਕ੍ਰਾਂਤੀ (1981)
• "ਅੰਧੇਰੇ ਮੇਂ ਜੋ ਬੈਠੇ"-ਸੰਬੰਧ (1982)
• "ਬੀਤੇ ਹੁਏ ਲਮਹੋਂ ਕੀ ਕਸਕ ਸਾਥ"-ਨਿਕਾਹ (1982)
• "ਚੇਹਰਾ ਛੁਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਕੈਸੀ-ਨਿਕਾਹ (1982)
• "ਦਿਲ ਕੀ ਯੇ ਆਰਜ਼ੂ ਥੀ ਕੋਈ-ਨਿਕਾਹ (1982)
• "ਮਾਂਗੀ ਥੀ ਏਕ ਦੁਆ ਜੋ-ਸ਼ਕਤੀ (1982)
• "ਕਬ ਤਲਕ ਸ਼ਮਾ ਜਲੀ"-ਪੇਂਟਰ ਬਾਬੂ (1983)
• "ਜਬ ਯਾਦ ਕੀ ਬਾਦਲੀ ਚਤੁਰ ਹੈ"-ਪੇਂਟਰ ਬਾਬੂ (1983)
• "ਦਿਲ ਹੀ ਦਿਲ ਮੇਂ ਲੇ ਲੀਆ"-ਆਜ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ (1984)
• "ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕੀ ਤਮੰਨਾ"-ਤਵਾਈਫ (1984)
• "ਦੇ ਦਾਰੂ ਦੇ ਦਾਰੂ"-ਕਰਮਾ (1986)
• "ਦੇਖ ਤਮਾਸ਼ਾ ਲਕੜੀ ਕਾ"-ਇਨਸਾਫ਼ ਕੀ ਮੰਜ਼ਿਲ (1988)
• ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਗੀਤ (1988)

ਮਰਾਠੀ

• ਵਰ ਢਗਲਾ ਲਾਲੀ ਖਿਲਾ ਪਾਣੀ ਉਹਨਾਂਬ ਗਾਲਾ ਵਰੰਦ ਗਾਲਾ ਗਲੀ ਕਾਲਾਂ.... ਪਾਣੀ ਦੀ ਥੰਬ ਥੰਬ...
• ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਾਂ... ਯੇਤਨਾ ਕੱਢੀ ਕਾਲੀਆ ਅਨੇਤੇ ਤੇ ਯੇਤੇ ਅਤੇ ਜਿਕ ਜਾਤੇ, ਯੇਤਨਾ ਕੰਢੀਆ ਅਤੇਤੇ,
• ਉਹ ਚਿੰਚੇ ਜ਼ਾਦ ਦੀ ਮਾਜ ਚਿਨਾਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਰੀ ਹੇ ਚਿੰਚੇ ਵੱਡੇ ਦਿਨ ਮੰਨ ਕੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ
• ਰਾਤਰੀਜ਼ ਖੇਲ ਚਲੇ ਯਾ ਗੁੱਧ ਚੰਦਨਯਾਚਾ, ਸੰਪੇਲ ਨਾ ਕਢ਼ੀ ਹਾ ਖੇਲ ਸਵਾਲਿਆਂਚਾ ਰਾਤਰੀਜ਼ ਖੇਡ ਚਲੇ ਯਾ ਗੁੰਡ ਚੰਦਨਿਯਾਚਾ ਸੰਪੇਲੇ ਨਾ ਕੱਢੀ ਹਾ ਖੇਡ ਸਵਾਲਿਆਂ
• ਅਬੋਲ ਜ਼ਲਿਸ ਦਾ ਸਾਜ਼ਨੀ.. ਅਬੋਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
• ਸਾਂਗ ਕੱਢੀ ਕਲਾਨਾਰ ਤੁਲਾ.. ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਾਲਨਾ
• ਸੁਰ ਤਕਨੀਕੀ ਚੈਡਿਟਾ.. ਸਿੱਧਾ ਟੈਕਸਟ, ਨਵਾਂ ਟੈਕਸਟ
• ਮਧੂ ਇਥੇ ਆਨਾ ਚੰਦਰ ਦਸ਼ਮਾਂਸ਼.. ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ
• ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ... ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਨਾਕੋ ਮੇਨਾਕਾ ਨਾਕੋ ਉਰਵਾਸ਼ੀ...
• ਅੰਜਨੀਚਿਆ ਸੁਤ ਤੁਲਾ ਰਾਮਚਾ ਵਰਦਨ

ਗੁਜਰਾਤੀ

• "ਧੂਨੀ ਰੇ ਦਖਵੀ ਬੇਲੀ ਅਮੇ ਤਾਰਾ ਨਾਮਨੀ ਧਾਲੀ ਅਤੇ ਨੇਮਥਿਤੀ"-ਜੇਸਲ ਤੋਰਲ (1971)
• "ਪੇਲਾ ਪੇਲਾ ਜੁਗ ਮਾ ਰਾਣੀ"-"ਪੇਲਾ ਪਲੇ ਜਗਤੀਨਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ"
• "ਭਿਕਸ਼ਾ ਦੇ ਨੀ ਮਾਇਆ ਪਿੰਗਡਾ"-"ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੇ ਨੇ ਮੰਗ ਪਿੰਗ"

ਭੋਜਪੁਰੀ

• "ਇਸ਼ਕ ਕਰੇ ਓ ਜਿਸਕੀ ਜੇਬ ਮੀ"-ਬਿਦੇਸਿਆ (1963)
• "ਹਾਂਸੀ ਹਾਂਸੀ ਪਾਂਡਾ ਖਿਵਾਨਲੇ"-ਬਿਦੇਸਿਆ (1963)
• "ਡੋਲੇਆ ਉੱਠਾ ਕੇ"-ਭਈਆ ਦੂਜ (1984)

ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

• "ਸਾਗਰਕਨਯਕਾ"-ਪ੍ਰਿਆ